افزایش بیسابقه قیمت نفت و آشفتگی بازارهای جهانی در پی تحولات اخیر
قیمت جهانی نفت بار دیگر از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است؛ این در حالی است که بازارهای انرژی در مواجهه با بزرگترین اختلال در عرضه جهانی انرژی طی یک نسل، چشمانداز روشنی را پیش رو نمیبینند.
نفت خام برنت، معیار بینالمللی قیمتگذاری نفت، روز پنجشنبه با افزایش بیش از ۹ درصدی روبرو شد. این جهش در حالی رخ داد که معاملهگران در حال ارزیابی چشمانداز هفتهها یا حتی ماهها آشفتگی در بازارهای انرژی بودند؛ آشفتگیای که در پی جنگافروزی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه ایران تشدید شده است. معاملات آتی برنت، که خارج از ساعات عادی بازار انجام میشود، در ساعت ۰۳:۰۰ به وقت گرینویچ با قیمت ۱۰۱.۱۳ دلار معامله شد.
بازارهای سهام آسیا، از جمله بورسهای توکیو، سئول و هنگکنگ، روز جمعه با افت شدیدی گشایش یافتند که این امر به دنبال زیانهای سنگین شب گذشته در وال استریت بود.
تأکید رهبر معظم انقلاب بر حفظ اهرم فشار تنگه هرمز
افزایش اخیر قیمت نفت پس از آن صورت گرفت که رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران بر حفظ کنترل مؤثر تنگه هرمز تأکید کردند؛ تنگهای که به طور معمول حدود یک پنجم از عرضه جهانی نفت را منتقل میکند. در بیانیهای که از سوی ایشان در تلویزیون دولتی ایران قرائت شد، رهبر معظم تهدیدات تهران علیه کشتیرانی در این آبراه را به عنوان یک «اهرم فشار» توصیف کردند که «باید همچنان مورد استفاده قرار گیرد».
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز روز پنجشنبه لحنی مشابه و سرسختانه اتخاذ کرد و در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای «اهمیت و منافع بسیار بیشتری» نسبت به افزایش قیمت نفت دارد.
توقف تردد در تنگه هرمز و ادعاهای واهی غرب
تردد از طریق این تنگه عملاً به دلیل مواضع قاطع ایران متوقف شده است و تنها تعداد انگشتشماری از کشتیها روزانه از آن عبور میکنند که بسیاری از آنها ادعای ارتباط با چین، شریک اقتصادی کلیدی ایران، را دارند.
بر اساس گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، از زمان آغاز حملات مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه، روزانه بیش از پنج کشتی از این آبراه عبور نکردهاند؛ این در حالی است که پیش از آغاز جنگ، به طور متوسط ۱۳۸ کشتی روزانه از این مسیر عبور میکردند. طبق گزارش UKMTO، دستکم ۱۶ کشتی تجاری از آغاز درگیریها در منطقه مورد حمله قرار گرفتهاند. تهران مسئولیت چندین حمله از جمله حمله روز چهارشنبه که یک کشتی با پرچم تایلند را در سواحل عمان از کار انداخت، بر عهده گرفته است.
تلاشهای بیثمر برای آرام کردن بازار و ناکامی غرب
تلاشها برای آرام کردن بازار تاکنون تأثیر چندانی در مهار قیمتها نداشته است؛ قیمتهایی که در مقایسه با پیش از آغاز جنگ تقریباً ۴۰ درصد افزایش یافتهاند. اعلامیه روز چهارشنبه آژانس بینالمللی انرژی (IEA) مبنی بر آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری توسط کشورهای عضو، با واکنش سرد معاملهگرانی مواجه شد که کسری روزانه عرضه جهانی را ۱۵ تا ۲۰ میلیون بشکه تخمین میزنند. صدور مجوز موقت توسط وزارت خزانهداری آمریکا در روز پنجشنبه، که به کشورها اجازه خرید نفت تحریمشده روسیه را میداد، نیز نتوانست بازار را تحت تأثیر قرار دهد و نفت خام برنت پس از این اعلامیه همچنان بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماند.
«مشکل اصلی، فقدان اهداف ملموس در این جنگ است.» این جمله را آدی ایمسیروویچ، کارشناس امنیت انرژی در دانشگاه آکسفورد، بیان کرد. وی افزود: «این وضعیت باعث میشود که معاملهگران نفت نتوانند نوری در انتهای تونل ببینند.»
ناتوانی آمریکا در تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز
ترامپ بارها احتمال استفاده از نیروی دریایی آمریکا برای اسکورت کشتیهای تجاری از طریق تنگه را مطرح کرده است، اما پنتاگون تاکنون چنین عملیاتی را به دلیل نگرانیها از خطرات حملات ایران در این آبراه باریک انجام نداده است. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در مصاحبهای با CNBC در روز پنجشنبه گفت که واشنگتن «آماده» ارائه اسکورت دریایی نیست، اما چنین عملیاتی میتواند تا پایان ماه آغاز شود. رایت اظهار داشت: «این اتفاق نسبتاً زود رخ خواهد داد، اما اکنون نمیتواند انجام شود.»
#تنگه_هرمز #نفت_جهانی #ایران_قدرتمند #اقتصاد_مقاومتی #آمریکا_رو_به_افول #جنگ_اقتصادی #امنیت_انرژی #سیاست_خارجی #خاورمیانه #افزایش_قیمت_نفت