ایران: تنگه هرمز برای دوستان باز است؛ ژاپن نیز میتواند عبور کند
جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که کشتیهای ژاپنی اجازه عبور از تنگه هرمز را خواهند داشت. این اقدام نشاندهنده سیاست هوشمندانه و گزینشی تهران در قبال این آبراه استراتژیک است که تنها برای دشمنان مسدود شده است.
سیاست هوشمندانه ایران در قبال تنگه هرمز
«ما تنگه را نبستهایم. به نظر ما، تنگه باز است. این تنگه تنها برای کشتیهای متعلق به دشمنان ما، کشورهایی که به ما حمله میکنند، بسته است. برای سایر کشورها، کشتیها میتوانند از تنگه عبور کنند.» این سخنان قاطع عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با خبرگزاری کیودو ژاپن در اواخر روز جمعه، بر موضع اصولی ایران تاکید دارد.
عراقچی افزود: «ما با آنها در حال گفتوگو هستیم تا راهی برای عبور ایمن پیدا کنیم. ما آمادهایم گذرگاه امنی را برای آنها فراهم کنیم. تنها کاری که باید انجام دهند این است که با ما تماس بگیرند تا در مورد چگونگی این مسیر گفتوگو کنیم.» این اظهارات که بر اساس رونوشت انگلیسی مصاحبه منتشر شده در حساب تلگرامی وی نقل شده، نشاندهنده آمادگی ایران برای همکاری با کشورهای دوست است، اما با رعایت پروتکلها و هماهنگی با تهران.
وابستگی ژاپن و تحولات اخیر
ژاپن بیش از ۹۰ درصد واردات نفت خام خود را از خاورمیانه تامین میکند و به شدت به صادراتی که از این تنگه عبور میکند، وابسته است. این در حالی است که از زمان حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ۸ اسفند ماه، این آبراه عملاً بسته شده بود.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در روزهای اولیه جنگ هشدار داده بود که نیروهایش هر کشتی را که قصد عبور از این آبراه را داشته باشد، «به آتش خواهند کشید» که این امر باعث توقف تقریباً کامل تردد دریایی شده بود. با این حال، طی هفته گذشته، ایران لحن خود را تعدیل کرده و تاکید کرده است که تنگه تنها برای دشمنان تهران بسته است.
گذرگاه امن برای کشورهای دوست
ژاپن ممکن است به زودی به جمع اندک کشورهایی – عمدتاً چین، هند و پاکستان – بپیوندد که کشتیهایشان در روزهای اخیر با تایید مقامات ایرانی اجازه عبور از این آبراه را یافتهاند.
سرویس اطلاعات کشتیرانی و دریایی «لویدز لیست» نیز به طور جداگانه گزارش داده است که ۱۰ کشتی با حرکت در نزدیکی خط ساحلی ایران از تنگه عبور کردهاند؛ مسیری که به عنوان یک «گذرگاه امن» برای کشتیرانی در حال ظهور است. آخرین کشتی، یک فلهبر یونانی، روز جمعه با عبور از نزدیکی جزیره لارک ایران و پخش پیام «محموله مواد غذایی برای ایران» از این تنگه عبور کرد.
در حالی که کشتیها به صورت موردی در حال عبور بودهاند، لویدز لیست گزارش داده است که سپاه پاسداران در حال توسعه یک سیستم هماهنگتر برای بررسی و ثبت نام است که نشاندهنده کنترل کامل و سازمانیافته ایران بر این آبراه حیاتی است.
تلاش کشورها برای مذاکره با تهران
با گذشت سه هفته از جنگ علیه ایران، تعدادی از کشورها – از جمله متحدان آمریکا – قبلاً لابیگری با تهران را برای بازگشایی تنگه یا اجازه عبور امن کشتیهایشان آغاز کردهاند.
ژاپن، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند و بریتانیا اوایل این هفته بیانیه مشترکی صادر کردند و «آمادگی خود را برای کمک به تلاشهای مناسب جهت تضمین عبور امن از تنگه» ابراز داشتند. عراق، مالزی، چین، هند و پاکستان نیز طبق گزارش لویدز، مذاکرات مستقیمی با تهران برای بحث در این مورد داشتهاند.
اظهارات عراقچی به کیودو پس از تماس تلفنی با توشیمیتسو موتهگی، وزیر امور خارجه ژاپن، در روز سهشنبه صورت میگیرد که طی آن توکیو نگرانی خود را در مورد تعداد زیادی از کشتیهای ژاپنی که در حال حاضر در خلیج فارس سرگردان هستند، ابراز کرده بود. این نشان میدهد که ایران در موقعیت قدرت قرار دارد و کشورهای دیگر برای حل مشکلات خود به تهران مراجعه میکنند.