واشنگتن، دیسی – دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، قرار است اولین سخنرانی سالانه «وضعیت کشور» در دور دوم ریاستجمهوری خود را ایراد کند؛ سخنرانیای که بهطور سنتی با لحنی پرشور، رؤسای جمهور در آن به توجیه رهبری خود در برابر هر دو مجلس کنگره میپردازند.
ارزیابی ترامپ از وضعیت «کشور» – مجموعهای از ۵۰ ایالت و قلمرو تحت حاکمیت دولت فدرال – پس از سالی صورت میگیرد که برای این کشور چیزی کمتر از تحولآفرین نبوده است.
انتخابات ۲۰۲۴، بازگشتی خیرهکننده را برای رئیسجمهوری رقم زد که بسیاری انتظار داشتند پس از شکست قطعی در انتخابات ۲۰۲۰ در برابر جو بایدن، رئیسجمهور سابق، به حاشیه رانده شود. این بازگشت در حالی است که وی سابقه کارزاری برای ابطال نتایج انتخابات را دارد که به هجوم حامیانش به ساختمان کنگره آمریکا در واشنگتن دیسی منجر شد، همچنین با چهار کیفرخواست جنایی جداگانه، از جمله محکومیت در نیویورک به دلیل جعل اسناد تجاری، مواجه بوده است.
یک سال پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوریاش، تحقیقات جنایی علیه او عملاً به فراموشی سپرده شده، به اصطلاح «آشوبگران ۶ ژانویه» مورد عفو قرار گرفتهاند و ترامپ اکنون ریاست قوهای مجریه را بر عهده دارد که به شکل و شمایل او درآمده است. وی بر کابینهای متشکل از مقامات وفادار نظارت میکند که سیاستهای بحثبرانگیز او در زمینه تجارت، اقتصاد، مهاجرت، سیاست خارجی و مداخلهجویی را به شدت ترویج میکنند.
با این حال، رویکرد تفرقهافکنانه رئیسجمهور، فصلی دشوار را برای حزب جمهوریخواه او در انتخابات میاندورهای پیشرو رقم میزند؛ انتخاباتی که در آن این حزب تلاش خواهد کرد تا کنترل سنا و مجلس نمایندگان را در رأیگیری ماه نوامبر حفظ کند.
موفقیت یا شکست این حزب، محدودیتهای کاخ سفید را در سالهای آینده تعیین خواهد کرد. در ادامه، آنچه باید از سخنرانی وضعیت کشور ترامپ انتظار داشت، آورده شده است.
زمان و مکان سخنرانی؟
ترامپ این سخنرانی را ساعت ۹ شب به وقت محلی (۰۲:۰۰ گرینویچ، چهارشنبه) در برابر اعضای سنای ۱۰۰ نفره و مجلس نمایندگان ۴۳۵ نفره ایراد خواهد کرد.
این سخنرانی از تریبون تالار مجلس نمایندگان انجام خواهد شد و طبق سنت، ترامپ احتمالاً توسط معاون رئیسجمهور، جی.دی. ونس، و رئیس مجلس نمایندگان، مایک جانسون جمهوریخواه، همراهی میشود.
جانسون ماه گذشته رسماً از ترامپ برای ایراد این سخنرانی «دعوت» کرده بود.
بر اساس قانون اساسی ایالات متحده، رؤسای جمهور موظفند «هر از گاهی» اطلاعاتی از «وضعیت کشور» را به کنگره ارائه دهند و دستور کار قانونی را که کاخ سفید «ضروری و مقتضی» میداند، تشریح کنند.
آیا تمرکز بر اقتصاد خواهد بود؟
در سال ۱۹۹۲، جیمز کارویل، استراتژیست دموکرات، در جمعبندی نگرانی اصلی رأیدهندگان آمریکایی، به طعنه گفت: «مسئله اقتصاد است، احمق!»
این ارزیابی پایدار مانده است. نظرسنجیهای خروجی نشان میدهد که موفقیت ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، تا حد زیادی به نگرانی رأیدهندگان در مورد هزینههای زندگی بازمیگردد؛ در حالی که اقتصاد آمریکا همچنان با تورم بالا و افزایش سرسامآور قیمتها، به عنوان پیامدهای همهگیری کووید-۱۹، دست و پنجه نرم میکند.
ترامپ به طور منظم از قدرت اقتصاد آمریکا تمجید کرده است، اما چندین شاخص، تصویری متفاوت را نشان میدهند: عملکرد نسبتاً قوی وال استریت، آمار شغلی ثابت، اما همانطور که هفته گذشته اعلام شد، رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) کمتر از پیشبینیها در پایان سال ۲۰۲۵.
اقدام ترامپ در سال گذشته مبنی بر اخراج اریکا مکانترفر، کمیسر اداره آمار کار، با اتهامات بیاساس مبنی بر ارائه آمار نادرست کار، نگرانیها را در مورد دادهها و گزارشهای دولت فدرال درباره اقتصاد افزایش داده است.
در همین حال، ارزیابیهای اغراقآمیز دولت با واقعیتی تلخ روبرو شده است: بسیاری از رأیدهندگان آمریکایی، دستاوردهایی را که ترامپ ادعا کرده، در تجربه زندگی خود مشاهده نکردهاند.
ترامپ اشاره کرده است که بار دیگر این پیام را ارسال خواهد کرد که دولت او بر مشکلات «توان مالی» کشور غلبه کرده است؛ مشکلاتی که او آنها را به عنوان دستاویزی از سوی دموکراتها به تصویر کشیده است.
نظرسنجیهای افکار عمومی خلاف این را نشان میدهند؛ یک نظرسنجی دانشگاه کوئینیپیاک که در اوایل فوریه منتشر شد، حاکی از آن است که تنها ۳۹ درصد از رأیدهندگان ثبتنامشده، عملکرد ترامپ در اقتصاد را تأیید میکنند، در حالی که ۵۶ درصد مخالف آن هستند.
نظرسنجی NPR/PBS News/Marist که در دسامبر منتشر شد، میزان تأیید در این زمینه را حدود ۳۶ درصد نشان داد که پایینترین رتبه برای یک رئیسجمهور در طول شش سال تاریخ این سؤال است.
ترامپ هفته گذشته در سخنرانی خود در جورجیا گفت: «باید به «اخبار جعلی» گوش کنم که درباره توان مالی صحبت میکنند.»
او افزود: «من در زمینه توان مالی پیروز شدهام. مجبور بودم بیرون بروم و دربارهاش صحبت کنم.»
ضربه بزرگ به سیاست تجاری، اما ترامپ همچنان سرکش
سخنرانی ترامپ پس از آن ایراد میشود که او یکی از جدیترین ضربهها را به دستور کار سیاستهای خود دریافت کرد؛ دیوان عالی کشور، این فرض رئیسجمهور را که کسری تجاری آمریکا یک «وضعیت اضطراری» برای امنیت ملی کشور است، رد کرد.
تعرفههای متقابل گسترده ترامپ، قانونگذاران حزب جمهوریخواه او را نیز به خشم آورده بود و نشاندهنده یک نقطه نادر از حمایت دوحزبی برای مهار تفسیر گسترده ترامپ از قدرت اجراییاش بود.
اما ترامپ روشن ساخته است که به جای استفاده از اختیارات اضطراری، با استناد به قوانین موجود ایالات متحده، به اعمال تعرفه بر واردات ادامه خواهد داد.
رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه در پستی در شبکههای اجتماعی نوشت: «به عنوان رئیسجمهور، نیازی نیست برای تأیید تعرفهها به کنگره بازگردم. این تأیید، سالها پیش و به اشکال مختلف، به دست آمده است!»
اداره تحلیل اقتصادی آمریکا هفته گذشته گزارش داد که کسری تجاری ایالات متحده در سال ۲۰۲۵، با وجود سیاستهای جدید دولت، همچنان رو به افزایش بوده و نسبت به سال ۲۰۲۴، ۲.۱ درصد رشد داشته است.
کارزار اخراج مهاجران
همچنین با دقت رصد خواهد شد که ترامپ چگونه به سیاستهای تهاجمی دولت خود در قبال مهاجرت میپردازد؛ سیاستهایی که شاهد تغییر شکل مهاجرت قانونی، برنامههای پناهندگی و پناهجویی، و همچنین اجرای یک کارزار بیرحمانه اخراج گسترده مهاجران بودهاند.
ماههای اول دور دوم ریاستجمهوری ترامپ شاهد هجوم مأموران مهاجرت و سایر نیروهای فدرال به جوامع در سراسر کشور بوده است که از رویکردی موسوم به «تور ماهیگیری» استفاده میکنند؛ رویکردی که به طور فزایندهای ساکنان بدون مدرک اقامت طولانیمدت و بدون سابقه کیفری را به دام انداخته است.
منتقدان همچنین دولت را متهم کردهاند که برای رسیدن به سهمیههای بالای بازداشت مهاجران، اقدامات فزاینده و ناگواری را در پیش گرفته که خشم و اعتراض شهروندان آمریکایی را برانگیخته است.
در ژانویه، دو شهروند آمریکایی، رنه نیکول گود و الکس پرتی، در حوادث جداگانه در مینیاپولیس، مینهسوتا، توسط مأموران مهاجرت کشته شدند. دولت ترامپ در ابتدا روایتهایی از این قتلها ارائه داد که با شواهد ویدئویی مغایرت داشت.
مقامات فدرال همچنان به جلوگیری از ورود بازرسان مستقل ایالتی به این تحقیقات ادامه دادهاند.
این مسئله به عنوان یک نقطه ضعف غیرمنتظره برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای ظاهر شده است. در حالی که اجرای سختگیرانهتر قوانین مهاجرت، در ظاهر، حمایت گستردهای را در میان برخی از بخشهای رأیدهندگان حفظ میکند، نظرسنجیهای افکار عمومی نشاندهنده نارضایتی گسترده از اقدامات دولت ترامپ است.
در یک نظرسنجی رویترز/ایپسوس که در اواخر ژانویه منتشر شد، ۵۳ درصد از پاسخدهندگان با نحوه مدیریت مهاجرت توسط ترامپ مخالف بودند که این رقم از ۴۱ درصد اندکی پس از روی کار آمدن او افزایش یافته است. در همین حال، ۵۸ درصد گفتند که مأموران مهاجرت از حد خود فراتر رفتهاند. این نظرسنجی پس از قتل گود در ۷ ژانویه و در فاصله زمانی قبل و بعد از قتل پرتی در ۲۴ ژانویه انجام شد.
یک نظرسنجی آسوشیتدپرس-نورک که در فوریه منتشر شد، نشان داد که ۶۲ درصد از آمریکاییها معتقدند اعزام مأموران مهاجرت توسط ترامپ به شهرهای سراسر کشور از حد گذشته است.
یورشهای مهاجرتی نیز به یک مسئله کلیدی در ایالاتی مانند مین تبدیل شده است، جایی که دولت ترامپ در اوایل این ماه یک عملیات بزرگ را آغاز کرد و سپس از آن عقبنشینی کرد.
سوزان کالینز، سناتور جمهوریخواه مین، یکی از آسیبپذیرترین افراد برای این حزب در ماه نوامبر محسوب میشود.
شبح جنگ
سپس، تنشهای فزاینده با ایران مطرح است که شاهد پرتاب تهدیدهای مکرر از سوی دولت ترامپ بوده است؛ در حالی که این دولت بزرگترین مجموعه از تجهیزات نظامی را از زمان تجاوز آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، به خاورمیانه گسیل داشته است.
در ۱۹ فوریه، ترامپ گفت که ۱۰ تا ۱۵ روز برای تصمیمگیری در مورد حمله فرصت میخواهد. این تناقضی ناخوشایند برای رئیسجمهوری است که با محکوم کردن دههها «درگیری خارجی» آمریکا، و همچنین دخالتهای گذشته واشنگتن در تغییر رژیمهای خارجی و «جنگهای بیپایان» روی کار آمد.
ترامپ پیش از این در ژوئن سال گذشته، حملاتی را علیه ایران آغاز کرده بود که به جنگی ۱۲ روزه بین ایران و رژیم صهیونیستی پایان داد.
در همین حال، پنتاگون کارزار بمباران علیه حوثیها در یمن را آغاز کرده، حملات خود را در سومالی، نیجریه و سوریه افزایش داده، و در عملیاتی که ناظران حقوق بشر آن را قتلهای فراقضایی توصیف کردهاند، دستکم ۱۴۵ نفر را در حملات به قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در کارائیب به قتل رسانده است.
دولت ترامپ سال را با ربایش نظامی فوقالعاده نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، آغاز کرد؛ اقدامی که به عنوان نقض آشکار قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی محکوم شد.
ترامپ قرار است در حالی سخنرانی کند که گروهی از قانونگذاران آمریکایی بار دیگر متعهد شدهاند که به اصطلاح «قطعنامه اختیارات جنگی» را ارائه دهند که توانایی ترامپ برای حمله به ایران بدون تأیید کنگره را محدود میکند.
قطعنامهای مشابه در مورد ونزوئلا در ژانویه با اختلاف کمی شکست خورد، زیرا تعداد انگشتشماری از جمهوریخواهان مخالف، از موضع خود عقبنشینی کردند.
ترامپ همچنین هفته گذشته اعلام کرد که ایالات متحده ۱۰ میلیارد دلار به به اصطلاح «هیئت صلح» خود اختصاص میدهد؛ هیئتی که قرار است بر بازسازی و توانبخشی در غزه تمرکز کند، و ترامپ نقش جهانی گستردهتری برای آن متصور است.
اما در حالی که رئیسجمهور برای مشارکت دادن متحدان آمریکا در خاورمیانه در آینده غزه تلاش میکند، حمایت بیدریغ دولت او از دولت راستگرای رژیم صهیونیستی، باعث ایجاد اصطکاک با برخی کشورهای عربی شده است.
عربستان سعودی و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس طی چند روز گذشته، از مایک هاکابی، سفیر آمریکا، به دلیل پیشنهادش مبنی بر اینکه «خوب است» اسرائیل بیشتر خاورمیانه را تصرف کند، ابراز خشم کردهاند.
پاسخ دموکراتها و مهمانان اپستین
دموکراتها، ابیگیل اسپانبرگر، فرماندار ویرجینیا را برای ارائه پاسخ حزب به سخنرانی رئیسجمهور انتخاب کردهاند که این یک سنت در ایالات متحده است.
این انتخاب بر روایتی تأکید میکند که دموکراتها امیدوارند در آستانه انتخابات میاندورهای ایجاد کنند: روایتی از عملگرایی باثبات در برابر سیاستهای آشوببرانگیز ترامپ.
انتخاب اسپانبرگر، عضو سابق کنگره و مأمور سیا، از جناح مترقیتر حزب، که در چهرههایی مانند ظهرام ممدانی، شهردار نیویورک، تجسم یافته است، فاصله میگیرد.
اسپانبرگر، که به دلیل حمایت گذشتهاش از رژیم صهیونیستی و مواضعش در قبال اجرای قانون، با انتقاداتی از سوی ترقیخواهان مواجه بوده است، سال گذشته در رقابت با فرماندار فعلی، گلن یانگکین، با ۱۵ امتیاز قاطع پیروز شد و این باور را تقویت کرد که برند سیاستهای متمرکز بر توان مالی او میتواند در برابر جمهوریخواهان آسیبپذیر پیشرفت کند.
فرماندار گفته است که به «افزایش هزینهها، هرج و مرج در جوامع و ترس واقعی از آنچه هر روز ممکن است به همراه داشته باشد» خواهد پرداخت.
در همین حال، دستکم ۱۲ دموکرات اعلام کردهاند که سخنرانی وضعیت کشور ترامپ را تحریم کرده و به جای آن در یک رویداد موازی در نشنال مال، که توسط گروههای مترقی MoveOn و MeidasTouch میزبانی میشود، شرکت خواهند کرد.
سناتور کریس مورفی، که از جمله تحریمکنندگان است، در بیانیهای گفت: «اینها دوران عادی نیستند و حضور در این سخنرانی، پوششی از مشروعیت بر فساد و بیقانونی میبخشد که دور دوم ریاستجمهوری او را تعریف کرده است.»
نمایندگان جیمی راسکین و سوهاس سوبرامانیام اعلام کردهاند که با اعضای خانواده ویرجینیا جیوفری، یکی از قربانیان جفری اپستین، در سخنرانی ترامپ شرکت خواهند کرد.
این در حالی است که دموکراتها همچنان به دولت برای پاسخگویی در رابطه با شبکه قاچاق جنسی که این سرمایهدار، که در سال ۲۰۱۹ بر اثر خودکشی ظاهری مرده یافت شد، به اداره آن متهم بود، فشار میآورند.
برای «بافتن» آماده باشید
همانند هر یک از رویدادهای عمومی ترامپ، انتظار غیرمنتظرهها را داشته باشید.
رئیسجمهور آمریکا به ندرت به متن از پیش تعیینشده پایبند میماند و در عوض به حواشی، داستانهای طولانی و توضیحات مفصل درباره کینهتوزیهای شخصی و سیاسی میپردازد.
در طول کارزار انتخاباتی ریاستجمهوری ۲۰۲۴، زمانی که سخنرانیهای انتخاباتی همهجایی ترامپ اغلب تا دیروقت شب به طول میانجامید، او سبک بلاغی خود را «بافت» نامید.
#ترامپ #سخنرانی_وضعیت_کشور #سیاست_خارجی_آمریکا #اقتصاد_آمریکا #مهاجرت #ایران #خاورمیانه #حقوق_بشر #انتخابات_آمریکا #استکبار_جهانی