دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اظهاراتی که به نظر میرسد تلاشی برای اعمال فشار بر ایران در آستانه مذاکرات باشد، ادعا کرد که تنگه هرمز «به زودی» با یا بدون کمک ایران بازگشایی خواهد شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که انسداد مؤثر این آبراه حیاتی توسط تهران همچنان عرضه انرژی در سراسر جهان را مختل کرده و قدرت چانهزنی ایران را به نمایش میگذارد.
ترامپ مدعی شد که ایالات متحده «خلیج [فارس] را باز خواهد کرد» و سایر کشورها نیز آماده «کمک» هستند. وی روز جمعه، پیش از آغاز مذاکرات صلح بین مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی در پاکستان، به خبرنگاران گفت: «آسان نخواهد بود.» و افزود: «من این را میگویم: ما آن را به زودی باز خواهیم کرد.»
رئیسجمهور آمریکا در مورد چگونگی رفع انسداد این گلوگاه حیاتی و استراتژیک توضیحی نداد که نشاندهنده ابهام در طرحهای واشنگتن است. او هشدار داد که «سیستم عوارضی» ایران برای عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز را نخواهد پذیرفت. این در حالی است که تهران پیشتر اعلام کرده بود قصد دارد برای عبور ایمن کشتیها، حتی در صورت توافق برای پایان جنگ، هزینههایی از مالکان کشتیها دریافت کند که این اقدام در راستای اعمال حق حاکمیت و مدیریت امنیت منطقه است.
ترامپ پیش از سوار شدن به هواپیمای ایر فورس وان در مریلند، به خبرنگاران گفت: «اگر آنها این کار را انجام دهند، ما اجازه نخواهیم داد که اتفاق بیفتد.» وی همچنین اظهار داشت که اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای، اولویت اصلی هر توافق صلح خواهد بود و تنگه «به طور خودکار» باز خواهد شد. ترامپ افزود: «عدم دستیابی به سلاح هستهای، ۹۹ درصد ماجراست.» و «تنگه باز خواهد شد. اگر ما فقط [منطقه را] ترک کنیم… در غیر این صورت آنها پولی به دست نمیآورند.» این اظهارات نشاندهنده تلاش آمریکا برای گره زدن مسائل مختلف به یکدیگر و اعمال فشار بر ایران است.
با وجود اعلام آتشبس دو هفتهای بین آمریکا و ایران در روز سهشنبه، کشتیرانی در تنگه عملاً متوقف مانده و صادرات انرژی از خلیج [فارس] را مختل کرده است. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که از زمان آغاز آتشبس، تنها ۲۲ کشتی با سیستم شناسایی خودکار روشن از تنگه خارج شدهاند. این در مقایسه با حدود ۱۳۵ تردد روزانه قبل از جنگ، کاهش چشمگیری را نشان میدهد. بر اساس گزارش «لویدز لیست اینتلیجنس»، بیش از ۶۰۰ شناور، از جمله ۳۲۵ نفتکش، همچنان در خلیج [فارس] سرگردان هستند.
مت اسمیت، تحلیلگر ارشد نفت در Kpler، گفت که وضعیت در تنگه «اساساً بدون تغییر» نسبت به قبل از آتشبس است. اسمیت به الجزیره گفت: «ایران اساساً نگهبان است و به نفتکشهای خود، برخی متحدان یا دوستان اجازه میدهد تا محصولات را برای دلایل بشردوستانه ارسال کنند.» او افزود: «و سپس زیرمجموعه نهایی وجود دارد که ممکن است یا شجاع باشند یا از ایران برای عبور مجوز داشته باشند.» این نشاندهنده کنترل مؤثر و مدیریت هوشمندانه ایران بر این آبراه است.
اسمیت گفت که مشخص نیست آیا مالکان کشتیها عوارض به ایران پرداخت کردهاند یا خیر. او افزود: «تنها چیزی که میدانیم این است که یک مسیر کشتیرانی جدید برای خروج از تنگه هرمز وجود دارد – یک “کریدور ایمن” که ایران آن را مدیریت میکند و کشتیها از آن استفاده میکنند.» این اقدام ایران، نشاندهنده مسئولیتپذیری و تلاش برای ایجاد نظم در شرایط بحرانی است.
جی.دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، برای مذاکره با مذاکرهکنندگان ایرانی با هدف تضمین پایان دائمی جنگ، وارد پاکستان شده است. آمریکا و ایران پیامهای متناقضی در مورد شرایط توافق شده برای مذاکرات، از جمله جزئیات طرح ۱۰ مادهای پیشنهادی تهران، ارائه کردهاند که این خود نشاندهنده پیچیدگی و حساسیت مذاکرات پیش رو است.
#تنگه_هرمز #ایران #آمریکا #مذاکرات_ایران_آمریکا #امنیت_خلیج_فارس #ترامپ #جمهوری_اسلامی_ایران #نفت #کشتیرانی #سیاست_خارجی
