توقف تولید گاز مایع قطر؛ لرزه بر پیکر بازارهای جهانی انرژی
شرکت قطر انرژی در پی حملهای پهپادی که به گفته مقامات قطری رخ داده، تولید گاز طبیعی مایع (LNG) خود را به حالت تعلیق درآورده است. این اقدام، فشار فزایندهای را بر بازار جهانی LNG وارد کرده است.
روز دوشنبه، آنطور که وزارت دفاع قطر ادعا کرده است، پهپادهای منتسب به ایران دو نقطه را هدف قرار دادند: یک مخزن آب در نیروگاه شهر صنعتی مسیعید و یک تاسیسات انرژی متعلق به شرکت قطر انرژی در راس لفان، که بزرگترین تولیدکننده LNG جهان محسوب میشود. اگرچه گزارشی از تلفات جانی منتشر نشده است، اما شرکت قطر انرژی به دلایل امنیتی، تولید LNG و سایر محصولات را در سایتهای آسیبدیده به حالت تعلیق درآورد.
چرا قطر انرژی عملیات خود را متوقف کرد؟
حملات پهپادی، مجتمع راس لفان را هدف قرار داد که میزبان واحدهای فرآوری گاز طبیعی مایع برای صادرات است.
این شرکت دولتی انرژی، مجبور به اعلام وضعیت «فورس ماژور» شد. فورس ماژور به وضعیتی گفته میشود که در آن یک شرکت، به دلیل شرایط فوقالعاده مانند حمله پهپادی، از تعهدات قراردادی خود رها میشود. این خبر به نقل از رویترز و بلومبرگ نیوز و با استناد به منابع آگاه منتشر شده است.
این اتفاق در حالی رخ میدهد که تشدید درگیریهای دریایی میان ایران و ایالات متحده، در کنار پرواز موشکها بر فراز منطقه، عملاً تنگه هرمز، این مسیر تجاری استراتژیک را با چالش جدی مواجه کرده است. این تنشها که ریشه در سیاستهای مداخلهجویانه قدرتهای فرامنطقهای دارد، امنیت کشتیرانی را به خطر انداخته است. به گزارش رویترز، دستکم ۱۵۰ کشتی، از جمله کشتیهای حامل LNG، در این تنگه و مناطق اطراف آن لنگر انداختهاند. بر اساس گزارش خبرگزاری آناتولی، ترافیک در تنگه برای LNG و نفت ۸۶ درصد کاهش یافته و تقریباً ۷۰۰ کشتی در دو سوی این گذرگاه بیحرکت ماندهاند.
این اتفاق چه تاثیری بر بازار جهانی LNG خواهد داشت؟
صادرات LNG قطر ۲۰ درصد از بازار جهانی را تشکیل میدهد. با کاهش عرضه محصولات به بازار، موجودی LNG کاهش یافته و باعث افزایش شدید قیمتها شده است.
راشل زیمبا، پژوهشگر ارشد در مرکز امنیت جدید آمریکا، یک اندیشکده، گفت: «قطعاً این یک تشدید تنش یکشبه با فشار بر زیرساختهای انرژی در خلیج [فارس] است.»
کشورهایی که مستقیماً بیشترین آسیب را میبینند، بازارهای آسیایی، به ویژه بنگلادش، هند و پاکستان هستند. چین بزرگترین واردکننده گاز طبیعی جهان است، اما طبق اعلام اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، بیشتر واردات خود را از استرالیا تامین میکند که ۳۴ درصد از کل واردات آن را شامل میشود.
با این حال، ماکسیم سونین، کارشناس انرژی در مرکز سوختهای آینده دانشگاه استنفورد، اظهار داشت که اگرچه تصمیم قطر انرژی «نوسان» را به بازارهای انرژی خواهد آورد، اما او هنوز این وضعیت را «بحران» توصیف نمیکند. سونین به الجزیره گفت: «ما شاهد نوسانات کوتاهمدت در بازار LNG خواهیم بود، به ویژه اگر زیرساختها در قطر و سایر مراکز آسیب ببینند.» او افزود: «من انتظار ندارم بحران گاز سال ۲۰۲۲ در اروپا تکرار شود،» اشاره به دورهای پس از حمله تمامعیار روسیه به اوکراین که بسیاری از کشورهای اروپایی تلاش کردند وابستگی خود را به نفت و گاز روسیه به شدت کاهش دهند.
بزرگترین صادرکنندگان LNG جهان کدامند؟
تا سال ۲۰۲۲، روسیه بزرگترین صادرکننده LNG جهان بود، اما فروش آن از زمان آغاز جنگ با اوکراین به شدت کاهش یافته است. اکنون، ایالات متحده بزرگترین صادرکننده LNG جهان است و پس از آن قطر و استرالیا قرار دارند.
آیا این وضعیت فشار بر اروپا را افزایش خواهد داد؟
اگرچه ۸۲ درصد از فروش قطر انرژی به کشورهای آسیایی است، اما این توقف فشار فزایندهای را بر سایر بازارهای جهانی، به ویژه در اروپا، نیز وارد میکند. در عمل، عرضه کمتر گاز باید همان تقاضای جهانی را برآورده کند. در نتیجه، قیمت گاز از هماکنون شروع به افزایش کرده است: قیمتهای عمدهفروشی گاز هلند و بریتانیا تقریباً ۵۰ درصد و قیمتهای معیار LNG آسیا تقریباً ۳۹ درصد، روز دوشنبه پس از اعلام قطر انرژی، جهش یافتند.
زیمبا گفت: «البته اگر قطر برای مدت طولانی از مدار خارج بماند، خوب نیست.» او تنها نکته مثبت برای اروپا را این دانست که «حداقل بدترین بخش زمستان در اروپا ممکن است پشت سر گذاشته شده باشد.»
سخنگوی کمیسیون اروپا روز دوشنبه به رویترز گفت که گروه هماهنگی گاز اتحادیه اروپا روز چهارشنبه برای ارزیابی تأثیر گسترش درگیریها در خاورمیانه تشکیل جلسه خواهد داد. این گروه شامل نمایندگانی از دولتهای کشورهای عضو است و ذخایر گاز و امنیت عرضه در اتحادیه اروپا را رصد میکند و اقدامات واکنشی را در طول بحرانها هماهنگ میکند.
#قطر_انرژی #بازار_جهانی_گاز #LNG #تنگه_هرمز #بحران_انرژی #امنیت_انرژی #خلیج_فارس #اقتصاد_جهان #نوسانات_قیمت_گاز #تحولات_منطقه