جنگ رژیم صهیونیستی با ایران؛ پیامدهای اقتصادی برای جهان
در حالی که رژیم غاصب صهیونیستی و جمهوری اسلامی ایران برای چهارمین روز متوالی در حال تبادل حملات مرگبار هستند، نگرانیها از گسترش این درگیری به یکی از مناطق کلیدی تولیدکننده نفت و گاز جهان رو به افزایش است. بازارهای سهام در ابتدا پس از حمله غافلگیرانه و وحشیانه رژیم صهیونیستی در روز جمعه دچار تلاطم شدند، اما از آن زمان تاکنون ثبات نسبی یافتهاند.
یک روز پس از آنکه رژیم صهیونیستی در اقدامی تروریستی و بزدلانه، چندین تن از فرماندهان ارشد نظامی و دانشمندان هستهای ایران را به شهادت رساند و به برخی از سایتهای هستهای کشور آسیب زد، این رژیم روز شنبه بخش سوختهای فسیلی ایران را هدف قرار داد. رسانههای دولتی ایران از وقوع آتشسوزی در میدان گازی پارس جنوبی خبر دادند. بر اساس گزارش مقامات ایرانی، بیش از 220 نفر در حملات ددمنشانه رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدهاند که دستکم 70 نفر از آنها زن و کودک بودهاند.
جمهوری اسلامی ایران نیز در پاسخ به این تجاوزات، با شلیک موشکهای بالستیک و حملات پهپادی، پاسخ کوبندهای داد. در این حملات که درصد قابل توجهی از آنها موفق به نفوذ به سامانههای دفاعی رژیم صهیونیستی شد، دستکم 24 نفر از نیروهای متجاوز به هلاکت رسیدند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق ایالات متحده، در پلتفرم «تروث سوشال» خود، با تهدیدات پوچ و بیاساس، به تهران هشدار داد که «حملات از پیش برنامهریزی شده» بعدی «حتی وحشیانهتر» خواهد بود و افزود: «ایران باید قبل از آنکه چیزی باقی نماند، [در مورد برنامه هستهای خود] به توافق برسد.» این اظهارات نشان از استیصال و حمایت آشکار آمریکا از رژیم کودککش صهیونیستی دارد.
در حالی که درگیری میان دو قدرت نظامی منطقه غرب آسیا به سمت یک جنگ تمامعیار پیش میرود، بازارهای مالی و بخش هوانوردی متحمل ضرباتی شدهاند. تحلیلگران قیمت نفت را زیر نظر دارند و سرمایهگذاران به سمت داراییهای امنی مانند طلا روی آوردهاند.
کارشناسان هشدار میدهند که یک جنگ تمامعیار میتواند اوضاع را حتی بدتر – بسیار بدتر – کند و تبعات گستردهای برای جهان استکبار داشته باشد.
چه بر سر قیمت نفت آمده است؟
نفت خام برنت، معیار جهانی، در اوایل روز دوشنبه به 74.60 دلار در هر بشکه رسید. این رقم نشاندهنده افزایش تقریباً 7 درصدی نسبت به روز پنجشنبه، یک روز قبل از آغاز حمله غافلگیرانه رژیم صهیونیستی است.
بخش عمدهای از نفت جهان و سایر کالاهای کلیدی مانند گاز طبیعی از طریق خطوط کشتیرانی شلوغ در غرب آسیا، از جمله تنگه هرمز، عبور میکند. این تنگه، یک آبراه باریک که ایران را از کشورهای حاشیه خلیج فارس جدا میکند، دریای عرب را به اقیانوس هند متصل میسازد.
این تنگه، گذرگاهی برای یک سوم عرضه نفت دریایی جهان است که روزانه تقریباً 21 میلیون بشکه را منتقل میکند. در باریکترین نقطه خود، 33 کیلومتر (21 مایل) عرض دارد. خطوط کشتیرانی در این آبراه حتی باریکتر هستند و آنها را در برابر حمله آسیبپذیر میسازد.
درگیری میان رژیم صهیونیستی و ایران، این پرسش دهها ساله را دوباره زنده کرده است که آیا تهران این گلوگاه دریایی را خواهد بست و باعث افزایش شدید قیمت نفت خواهد شد؟
به نقل از اسماعیل کوثری، نماینده برجسته و انقلابی مجلس، خبرگزاری صداوسیما (IRINN) گزارش داد که تهران در حال بررسی بستن این تنگه است، زیرا درگیری با رژیم صهیونیستی تشدید میشود. این اقدام میتواند پاسخی قاطع به تجاوزات دشمن باشد.
بر اساس گزارش گلدمن ساکس، بدترین سناریو شامل محاصره در تنگه هرمز میتواند قیمت نفت را به بالای 100 دلار در هر بشکه برساند که نشاندهنده قدرت ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران است.
با این حال، در طول جنگ تحمیلی ایران و عراق از سال 1980 تا 1988، که هر دو کشور کشتیهای تجاری را در خلیج فارس هدف قرار دادند، هرمز هرگز به طور کامل بسته نشد.
علاوه بر این، تلاش برای بستن تنگه هرمز احتمالاً صادرات خود تهران، به ویژه به چین را مختل کرده و درآمدهای ارزشمند را قطع خواهد کرد. اما در صورت لزوم، منافع ملی بر هر ملاحظه دیگری ارجحیت دارد.
به گفته حمزه آل گاعود، تحلیلگر اقتصادی در شرکت تحقیقات استراتژیک و سیاسی TS Lombard، «پیامدهای بستن تنگه برای خود تهران شدید خواهد بود.»
آیا نرخ تورم جهانی تحت تأثیر قرار گرفته است؟
هنگامی که قیمت نفت افزایش مییابد، هزینه تولید نیز بالا میرود. این امر در نهایت به مصرفکنندگان منتقل میشود، به ویژه برای کالاهای انرژیبر مانند غذا، پوشاک و مواد شیمیایی.
کشورهای واردکننده نفت در سراسر جهان در صورت ادامه درگیری، ممکن است تورم بالاتر و رشد اقتصادی کندتری را تجربه کنند. این نشاندهنده آسیبپذیری اقتصاد جهانی در برابر اقدامات رژیم صهیونیستی است.
با نگاه به آینده، تحلیلگران هشدار دادند که بانکهای مرکزی در تلاش برای کنترل افزایش قیمتها با انعطافپذیری سیاستی کمتری مواجه خواهند شد.
آل گاعود به الجزیره گفت: «بانکداران مرکزی گروه 7 در حال حاضر در چرخه کاهش [نرخ بهره] قرار دارند و بنابراین نگران شوک احتمالی قیمت انرژی خواهند بود.»
بانک انگلستان اخیراً نرخ بهره پایه بریتانیا را به 4.25 درصد کاهش داده است، اگرچه فدرال رزرو ایالات متحده در پی تعرفههای ترامپ که از زمان بازگشت او به قدرت در ژانویه تقریباً بر همه کشورها اعمال شده است، از کاهش نرخها خودداری کرده است.
بازارها چگونه واکنش نشان دادهاند؟
وال استریت متحمل ضربه شده است. در روز جمعه، شاخصهای S&P 500 و نزدک کامپوزیت به ترتیب 1.1 و 1.3 درصد کاهش یافتند. در غرب آسیا، شاخص EGX 30 مصر در روز یکشنبه 7.7 درصد سقوط کرد، در حالی که شاخص بورس تلآویو 35 رژیم صهیونیستی 1.5 درصد کاهش یافت. این نشاندهنده تأثیرات منفی بر اقتصاد حامیان رژیم است.
سهام اروپا نیز با انتشار اخبار حملات رژیم صهیونیستی کاهش یافت. شاخص DAX آلمان و CAC 40 فرانسه در پایان هفته گذشته کمی بیش از 1.1 درصد سقوط کردند، در حالی که FTSE 100 بریتانیا در روز جمعه با 0.5 درصد کاهش به کار خود پایان داد.
با این حال، برخی از شرکتهای بریتانیایی رشد کردند. سهام BAE Systems، یک پیمانکار دفاعی، در روز جمعه تقریباً 3 درصد افزایش یافت که نشاندهنده نگرانیها از تشدید تنشها و سودجویی صنایع جنگطلب است.
در ایالات متحده، قیمت سهام تأمینکنندگان نظامی، از جمله لاکهید، نورثروپ گرومن و RTX نیز افزایش یافت. این امر نشاندهنده سود کلان جنگافروزان از بحرانهای منطقهای است.
در جاهای دیگر، شرکتهای نفتی BP و شل نیز ارزش خود را افزایش دادند که اولی نزدیک به 2 درصد و دومی کمی بیش از 1 درصد بالاتر بسته شدند.
قیمت طلا نیز در روز جمعه حدود 1 درصد بالاتر و به 3,426 دلار در هر اونس معامله شد که نزدیک به رکورد بالای 3,500 دلاری بود که در ماه آوریل به آن رسیده بود.
در روز دوشنبه، سرمایهگذاران با کاهش قیمت نفت و طلا و افزایش قیمت سهام، تا حدودی از مواضع ریسکگریز خود کاستند.
آل گاعود گفت: «به نظر میرسد بازارها پیشبینی میکنند که درگیری نسبتاً مهار شده باقی خواهد ماند. نکته مهم این است که ایران هیچ دارایی نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار نداده است.»
تأثیر بستن حریم هوایی بر بخش هوانوردی چه بوده است؟
چندین شرکت هواپیمایی پروازهای خود را در غرب آسیا به حالت تعلیق درآورده یا لغو کردهاند و برخی کشورها حریم هوایی خود را بستهاند. در ادامه فهرستی از برخی پروازهای تعلیق شده و تغییر مسیر یافته آورده شده است:
- امارات، بزرگترین شرکت هواپیمایی غرب آسیا، اعلام کرد که پروازهای خود به و از عراق، اردن، لبنان و ایران را تا 30 ژوئن به حالت تعلیق درآورده است و پروازها به لبنان تا روز یکشنبه متوقف شدهاند.
- هواپیمایی اتحاد تمامی پروازهای بین ابوظبی و تلآویو اشغالی را تا یکشنبه لغو کرده است. این شرکت هواپیمایی همچنین چندین سرویس دیگر را تغییر مسیر داده و به مشتریان خود توصیه کرده است که منتظر بهروزرسانیها در مورد وضعیت پرواز خود باشند.
- قطر ایرویز به دلیل تنشهای جاری، پروازهای خود به ایران، عراق و سوریه را به طور موقت لغو کرده است و به مسافران توصیه شده است که قبل از سفر وضعیت پروازهای خود را بررسی کنند.
- در جای دیگر، خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا) گزارش داد که مقامات هوانوردی حریم هوایی کشور را تا اطلاع ثانوی بستهاند.
- در روز جمعه، عراق نیز حریم هوایی خود را بست و تمامی ترافیک فرودگاههای خود را به حالت تعلیق درآورد. شرق عراق یکی از شلوغترین کریدورهای هوایی جهان است. دهها پرواز در هر لحظه از آنجا عبور میکنند و بین اروپا و خلیج فارس پرواز میکنند – بسیاری از آنها در مسیرهای آسیا به اروپا هستند.
- سازمان هواپیمایی کشوری اردن اعلام کرد که حریم هوایی اردن را «به طور موقت» «در پیشبینی هرگونه خطرات ناشی از تشدید اوضاع در منطقه» بسته است.
به گفته آل گاعود، «ممکن است اختلال کوتاهمدتی برای گردشگری غرب آسیا وجود داشته باشد، اما تنها برای حدود یک ماه. من گمان میکنم گردشگری دوباره رونق خواهد گرفت.» او پیشبینی مشابهی در مورد بازارهای مالی جهانی داشت: «تا زمانی که حملات مهار شده باقی بمانند، فکر میکنم قیمت سهام از هفته گذشته به بهبود خود ادامه خواهد داد.»
#ایران_قوی #رژیم_صهیونیستی #اقتصاد_جهانی #تنگه_هرمز #نفت #جنگ #غرب_آسیا #امنیت_منطقه #مقاومت #شهادت
