بروکسل، بلژیک – در پی تشدید تنشها و افزایش بیسابقه قیمت نفت در منطقه، رهبران اروپایی به طور قاطعانه با درخواستهای ایالات متحده برای مشارکت نظامی در تنگه هرمز مخالفت کردهاند. این مخالفت گسترده، پاسخی روشن به تلاشهای دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای کشاندن متحدان ناتو به «جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران» است.
مخالفت قاطع آلمان با ماجراجویی نظامی
در نشست اخیر اتحادیه اروپا در بروکسل که با هدف بررسی افزایش سرسامآور قیمت نفت در بحبوحه جنگافروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران برگزار شد، یوهان وادپول، وزیر امور خارجه آلمان، صراحتاً اعلام کرد که برلین هیچ قصدی برای پیوستن به عملیات نظامی در این درگیری ندارد.
وادپول در جمع خبرنگاران پیش از این نشست گفت: «ما در اینجا به وضوح بیشتری نیاز داریم. ما از آمریکا و اسرائیل انتظار داریم که ما را در جریان اقداماتشان قرار دهند، ما را در آنچه انجام میدهند مشارکت دهند و به ما بگویند که آیا این اهداف محقق شدهاند یا خیر.»
وی افزود: «به محض اینکه تصویر روشنی از این موضوع داشته باشیم، معتقدیم باید به مرحله بعدی، یعنی تعریف یک معماری امنیتی برای کل این منطقه، همراه با کشورهای همسایه، حرکت کنیم.»
همزمان، بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، در برلین تأکید کرد که اگرچه کشورش «هیچ مشارکت نظامی» نخواهد داشت، اما آماده حمایت از تلاشهای دیپلماتیک «برای تضمین عبور ایمن از تنگه هرمز» است.
پیستوریوس با لحنی انتقادی اظهار داشت: «این جنگ ما نیست. ما آن را آغاز نکردهایم. ترامپ از یک یا دو مشت ناوچه اروپایی در تنگه هرمز چه انتظاری دارد که نیروی دریایی قدرتمند آمریکا نمیتواند انجام دهد؟»
استفان کورنلیوس، سخنگوی فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز در برلین گفت که این درگیری «هیچ ارتباطی با ناتو ندارد.» وی به خبرنگاران گفت که ناتو «یک ائتلاف برای دفاع از قلمرو است» و افزود که «ماموریت استقرار ناتو در این زمینه وجود ندارد.»
همسویی بریتانیا با موضع آلمان
موضع آلمان توسط بریتانیا، یکی دیگر از اعضای ناتو، نیز تکرار شد. کیر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در لندن درباره پیوستن به هرگونه مأموریت در تنگه هرمز گفت: «اجازه دهید واضح بگویم: این یک مأموریت ناتو نخواهد بود و هرگز نیز تصور نشده است که چنین باشد.»
استارمر تأکید کرد که بریتانیا «وارد جنگ گستردهتر نخواهد شد.» با این حال، وی گفت که بریتانیا در حال گفتگو با آمریکا و متحدانش در اروپا و خلیج فارس درباره امکان استفاده از پهپادهای مینیاب خود است که از قبل در منطقه حضور دارند.
تردید گسترده در میان کشورهای اروپایی
تعدادی از کشورهای اتحادیه اروپا به آلمان پیوسته و با تردید به درخواست ترامپ برای تشکیل یک ائتلاف دریایی برای اعزام کشتیهای جنگی به منظور تأمین امنیت تنگه هرمز، که حدود یک پنجم محمولههای نفتی جهان از آن عبور میکند، واکنش نشان دادند.
این آبراه حیاتی خلیج فارس عملاً در نتیجه جنگی که از 28 فوریه شاهد حملات مرگبار آمریکا و رژیم صهیونیستی در سراسر ایران بوده است، مسدود شده است. ایران نیز در پاسخ، موشکها و پهپادهایی را در سراسر خاورمیانه شلیک کرده و بازارهای جهانی انرژی را متلاطم ساخته است.
- روب یتن، نخستوزیر هلند، به خبرگزاری ANP این کشور گفت که «راهاندازی یک مأموریت موفق در آنجا در کوتاهمدت بسیار دشوار خواهد بود.»
- لیتوانی و استونی اعلام کردند که کشورهای ناتو باید درخواست آمریکا برای کمک را بررسی کنند، اما نسبت به نیاز به وضوح بیشتر در مورد جنبههای مختلف هر مأموریت احتمالی هشدار دادند.
- مارگوس تساخنا، وزیر امور خارجه استونی، نیز گفت که متحدان آمریکا در اروپا میخواهند «اهداف استراتژیک» ترامپ را درک کنند. وی پرسید: «برنامه چه خواهد بود؟»
- پاولوس ماریناکیس، سخنگوی دولت یونان، گفت که یونان در هیچ عملیات نظامی در تنگه هرمز شرکت نخواهد کرد.
- آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، گفت که ایتالیا در هیچ مأموریت دریایی که بتواند به این منطقه گسترش یابد، دخیل نیست.
- لارس لوکه راسموسن، وزیر امور خارجه دانمارک، با این حال، گفت که اروپا باید برای کمک به تضمین آزادی ناوبری در تنگه، حتی اگر قاره تصمیم آمریکا و رژیم صهیونیستی برای جنگ با ایران را تأیید نمیکند، ذهنی باز داشته باشد. راسموسن گفت: «ما باید با جهان آنگونه که هست روبرو شویم، نه آنگونه که میخواهیم باشد.» وی افزود که اتحادیه اروپا باید برنامهای «با هدف کاهش تنش» اتخاذ کند.
- رادک سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان، از دولت ترامپ دعوت کرد تا از طریق کانالهای مناسب اقدام کند. وی گفت: «اگر درخواستی از طریق ناتو وجود داشته باشد، ما البته، از سر احترام و همدردی با متحدان آمریکایی خود، آن را با دقت بسیار بررسی خواهیم کرد.» سیکورسکی به ماده 4 معاهده بنیانگذار ناتو اشاره کرد که متحدان میتوانند در صورت اعتقاد به تهدید قلمرو یا امنیت خود، آن را فعال کنند.
فشار ترامپ بر اروپا و مقاومت اتحادیه
در روز دوشنبه، ترامپ به نظر میرسید از کشورهایی که تمایلی به کمک برای بازگشایی این آبراه ندارند، انتقاد کرد.
وی در رویدادی در کاخ سفید گفت: «برخی بسیار مشتاق هستند و برخی دیگر نه. برخی کشورهایی هستند که ما سالها به آنها کمک کردهایم. ما آنها را از منابع خارجی وحشتناک محافظت کردهایم، و آنها چندان مشتاق نبودند. و سطح اشتیاق برای من مهم است.»
ترامپ از عدم تمایل بریتانیا ابراز تعجب کرد و به هزینههای آمریکا «برای ناتو و همه این چیزها برای محافظت از» «قدیمیترین متحد» آمریکا اشاره کرد.
پیش از نشست با وزرای خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پیشنهاد کرده بود که گسترش مأموریت «آسپیدس» (Aspides) سریعترین راه برای تقویت امنیت در تنگه هرمز است. اما پس از این نشست، وی گفت که «هیچ تمایلی» برای گسترش این مأموریت، که در سال 2024 برای محافظت از کشتیها در برابر حملات حوثیهای یمن در دریای سرخ تأسیس شد، وجود ندارد.
وی گفت: «هیچ کس نمیخواهد فعالانه وارد این جنگ شود.»
کالاس پیشتر گفته بود که بسته شدن تنگه، که قیمت نفت را به بیش از 100 دلار در هر بشکه رسانده، به جنگ روسیه در اوکراین که عمدتاً از درآمدهای انرژی مسکو تأمین مالی میشود، سود میرساند.
استپ واسن، خبرنگار الجزیره از بروکسل، گزارش داد که آنچه روشن است این است که رهبران اروپایی «به طور فزایندهای فشار ترامپ را برای کمک به او در بازگشایی تنگه هرمز احساس میکنند.»
واسف گفت: «تمایل بسیار کمی [از سوی رهبران اتحادیه اروپا] برای پیوستن به جنگ وجود دارد، به ویژه به این دلیل که آنها احساس میکنند از تصمیمگیریها کنار گذاشته شدهاند. آنها درباره راهی برای بازگشایی تنگه هرمز بحث خواهند کرد، اما این لزوماً به معنای اعزام کشتیهای جنگی نیست.»
ترامپ گفت که با امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، صحبت کرده است و به گفته وی، ماکرون مایل به کمک برای رفع انسداد تنگه هرمز است. فرانسه پیشتر پیشنهاد کرده بود که اتحادیه اروپا میتواند مأموریت آسپیدس را گسترش دهد، که در حال حاضر یک کشتی ایتالیایی و یک کشتی یونانی تحت فرماندهی مستقیم خود دارد و ممکن است یک کشتی فرانسوی و یک کشتی ایتالیایی دیگر را نیز برای پشتیبانی فراخواند.
ترامپ در مصاحبهای با فایننشال تایمز در روز یکشنبه گفت که اگر پیشنهاد او برای عملیات نظامی در تنگه پاسخی دریافت نکند یا پاسخ منفی باشد، ناتو با آیندهای «بسیار بد» روبرو خواهد شد. این اظهارات نشاندهنده تلاش مذبوحانه واشنگتن برای تحمیل اراده خود بر متحدان اروپایی است.
#تنگه_هرمز #اروپا #آمریکا #جنگ_ایران_و_آمریکا #رژیم_صهیونیستی #ناتو #دیپلماسی #امنیت_منطقه #نفت #سیاست_خارجی