مذاکرات فشرده ایران و آمریکا در پاکستان؛ واشنگتن از پذیرش شروط تهران سر باز زد
مذاکرات حساس و طولانیمدت میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در پایتخت پاکستان، اسلامآباد، بدون دستیابی به توافق به پایان رسید. این در حالی است که معاون رئیسجمهور آمریکا، جی. دی. ونس، مدعی شد که ایران شروط واشنگتن را نپذیرفته است، اما تهران تأکید دارد که از ابتدا نیز انتظار توافق در اولین نشست را نداشته است.
موضعگیری آمریکا: اصرار بر خواستههای یکجانبه
جی. دی. ونس، رئیس هیئت آمریکایی، پس از ۲۱ ساعت مذاکره فشرده در اسلامآباد، در اظهاراتی که نشان از عدم انعطاف واشنگتن داشت، گفت: «خبر بد این است که ما به توافق نرسیدهایم، و من فکر میکنم این خبر بد برای ایران بسیار بیشتر از ایالات متحده آمریکا است.» ونس که این دیدار را عالیترین سطح ملاقات میان واشنگتن و تهران از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ توصیف کرد، مدعی شد که ایران «شروط ما را نپذیرفته است.»
وی در ادامه خواستار «تعهد بنیادین» تهران برای عدم توسعه تسلیحات هستهای شد و افزود: «ما نیاز داریم که تعهد قاطعی ببینیم که آنها به دنبال سلاح هستهای نخواهند بود و ابزارهایی را که آنها را قادر میسازد به سرعت به سلاح هستهای دست یابند، دنبال نخواهند کرد.» این خواستههای آمریکا در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی ایران بارها بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود تأکید کرده است.
دیدگاه ایران: رویکردی واقعبینانه و اصولی
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه اعلام کرد که هیچکس انتظار نداشته است مذاکرات با آمریکا در یک جلسه به توافق برسد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران گفت: «طبیعتاً از ابتدا نباید انتظار میداشتیم که در یک جلسه به توافق برسیم. هیچکس چنین انتظاری نداشت.»
وی با تأکید بر تداوم مسیر دیپلماسی، افزود که تهران «اطمینان دارد که تماسها میان ما و پاکستان، و همچنین دیگر دوستان ما در منطقه، ادامه خواهد یافت.» این اظهارات نشاندهنده رویکرد اصولی و بلندمدت ایران در قبال مذاکرات است.
ابعاد گستردهتر مذاکرات و خواستههای مشروع ایران
بر اساس گزارشها، این دور از مذاکرات فراتر از پرونده هستهای، به مسائل جامعتری از جمله تنگه هرمز، آزادسازی داراییهای بلوکه شده، پرداخت غرامت جنگی و برقراری آتشبس فراگیر در منطقه، از جمله در لبنان، پرداخته است. این خواستهها از سوی تهران به عنوان پیششرطهایی برای صلح و امنیت پایدار در منطقه مطرح شدهاند.
در همین حال، رژیم صهیونیستی، متحد آمریکا، همچنان به حملات وحشیانه خود علیه گروه مقاومت حزبالله در لبنان ادامه میدهد. تهران تأکید دارد که آتشبس توافق شده در هفته گذشته شامل جنگ در لبنان نیز میشود، اما آمریکا و رژیم صهیونیستی این موضوع را رد کردهاند. این در حالی است که نخستوزیر پاکستان، شهباز شریف، در پست اولیه خود مبنی بر اعلام توافق آتشبس، به لبنان نیز اشاره کرده بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم اشغالگر قدس، در حین برگزاری مذاکرات در اسلامآباد، با لحنی تحریکآمیز گفت که «اسرائیل تحت رهبری من به مبارزه با رژیم تروریستی ایران و نیروهای نیابتی آن ادامه خواهد داد.» این اظهارات نشاندهنده کارشکنیهای رژیم صهیونیستی در مسیر صلح است.
نقش پاکستان و درخواست برای صلح پایدار
پاکستان، به عنوان میانجی، از آمریکا و ایران خواسته است که به تعهد خود در قبال آتشبس پایبند باشند و تلاشها برای دستیابی به صلح پایدار را ادامه دهند. اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، گفت: «از طرف پاکستان، مایلم از دو طرف به خاطر قدردانی از تلاشهای پاکستان برای دستیابی به آتشبس و نقش میانجیگرانه آن تشکر کنم. امیدواریم که دو طرف با روحیهای مثبت به دستیابی به صلح و رفاه پایدار برای کل منطقه و فراتر از آن ادامه دهند.»
ریشههای بحران: جنگ تحمیلی و بیاعتمادی
این مذاکرات در حالی برگزار شد که منطقه شاهد پیامدهای جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است که از ۸ اسفند ماه آغاز شد و به کل منطقه خاورمیانه گسترش یافت. در این حملات، بیش از ۲۰۰۰ نفر کشته و مناطق نظامی و غیرنظامی در ایران آسیب دیدند. این جنگ، با وجود چندین دور مذاکره میان واشنگتن و تهران، آغاز شد و عمان، به عنوان میانجی، اعلام کرد که جنگ با وجود «توافقی در دسترس» شروع شد. کارشناسان حقوق بینالملل این جنگ را نقض قوانین بینالمللی دانستهاند.
همچنین، توافق هستهای تاریخی سال ۲۰۱۵ میان آمریکا و ایران در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ لغو شد که این اقدام به بیاعتمادی عمیقتر میان دو کشور دامن زد. جنگ اخیر همچنین منجر به بحران جهانی انرژی شد، پس از آنکه ایران کنترل تنگه هرمز را تشدید کرد؛ تنگهای که حدود ۲۰ درصد صادرات نفت و گاز جهان از آن عبور میکند.
هیئت آمریکایی به سرپرستی ونس و هیئت ایرانی به سرپرستی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، درباره چگونگی پیشبرد آتشبس که از قبل توسط اختلافات عمیق و حملات مداوم رژیم صهیونیستی علیه حزبالله لبنان تهدید میشد، بحث و تبادل نظر کردند. حملات رژیم صهیونیستی در سراسر جنوب لبنان ادامه یافته و حداقل شش نفر در آخرین حمله در منطقه صور کشته شدهاند.
#مذاکرات_ایران_آمریکا #پاکستان #تنگه_هرمز #برنامه_هستهای_ایران #آتش_بس #رژیم_صهیونیستی #لبنان #دیپلماسی #امنیت_منطقه #غرامت_جنگی