در پی تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، عراق بار دیگر به میدان درگیریهای منطقهای تبدیل شده است. تنها ساعاتی پس از این حملات، پایگاههای نظامی اشغالگر آمریکا در منطقه نیمهخودمختار کردستان عراق هدف حملات تلافیجویانه گروههای مقاومت تحت حمایت تهران قرار گرفتند و این کشور را به درگیریای کشاندند که از آن زمان در سراسر خاورمیانه و فراتر از آن گسترش یافته است.
از آن زمان تاکنون، منافع متجاوزانه آمریکا در عراق بارها مورد حمله گروههای مقاومت حامی ایران و همچنین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفته است. در مقابل، آمریکا نیز حملاتی را علیه این گروههای عراقی انجام داده است. فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق، روز دوشنبه در کنفرانسی خبری در بغداد، پایتخت این کشور، اعلام کرد: «عراق به یکی از کشورهای مستقیماً متأثر از درگیریهای جاری تبدیل شده است.» حسین افزود که این کشور از «هر دو طرف درگیری» مورد حمله قرار میگیرد، که اشارهای ضمنی به حضور و اقدامات آمریکا و پاسخ نیروهای مقاومت است.
ایران همچنین حملات تقریباً روزانهای را علیه منافع آمریکا در کشورهای غنی از انرژی حاشیه خلیج فارس انجام داده است که منجر به افزایش قیمت نفت و تهدید اقتصاد جهانی شده است.
تحولات اخیر در عراق
روز چهارشنبه، یک پهپاد انتحاری در نزدیکی کنسولگری آمریکا در اربیل رهگیری شد و صدای انفجارهای مهیبی در منطقه شنیده شد. در همان روز، یک حمله پهپادی در منطقه کردستان عراق به کشته شدن یکی از اعضای گروهک تروریستی کومله، از گروههای معارض کُردی ضدایرانی، منجر شد. این گروهک، ایران را مسئول این حمله دانست، ادعایی که ایران تاکنون در مورد آن اظهار نظری نکرده است.
روز سهشنبه نیز یک پهپاد به یک مرکز دیپلماتیک کلیدی آمریکا در عراق حمله کرد. این حمله به عنوان اقدامی تلافیجویانه توسط گروههای مسلح حامی تهران در واکنش به جنگافروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران گزارش شده است. این حمله به مرکز پشتیبانی دیپلماتیک، یک مرکز لجستیکی برای دیپلماتهای آمریکایی در نزدیکی فرودگاه بغداد و پایگاههای نظامی عراق، اصابت کرد. در این گزارش مشخص نشده است که آیا تلفاتی به بار آمده است یا خیر. گزارشها حاکی از آن است که شش پهپاد به سمت این مجتمع در بغداد پرتاب شده که یکی از آنها به تأسیسات آمریکایی اصابت کرده و پنج فروند دیگر سرنگون شدهاند.
این حمله احتمالاً توسط مقاومت اسلامی عراق، که یک گروه چتر از گروههای مسلح مورد حمایت ایران است، انجام شده است. روز سهشنبه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که یک پایگاه آمریکایی در منطقه کردستان عراق را هدف قرار داده است. آنها در بیانیهای در کانال تلگرامی خود گفتند: «مقر ارتش متجاوز آمریکا در پایگاه هوایی حریر در منطقه کردستان با پنج موشک هدف قرار گرفت.»
پیش از آن در همان روز، گروه کتائب امام علی وابسته به الحشد الشعبی، اعلام کرد که چهار نفر از اعضای آن در حملات هوایی در شمال عراق کشته و ۱۲ نفر زخمی شدهاند. این گروه، آمریکا را مسئول این حملات دانست و مدعی شد که جنگجویانش در «تجاوز آمریکایی» علیه مواضع آنها در منطقه دبس استان کرکوک کشته شدهاند.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، روز سهشنبه به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرد که کشورش نباید به عنوان سکوی پرتابی برای حملات در جنگ خاورمیانه استفاده شود. با این حال، عراق که مدتهاست به دلیل حضور نیروهای خارجی، به میدان رقابتهای منطقهای بین آمریکا و ایران تبدیل شده، از همان ابتدا درگیر این مناقشه شده است، با حملاتی که به آمریکا، گروههای مقاومت حامی ایران و سپاه پاسداران نسبت داده میشود.
در ۱۲ روز گذشته، حملات پهپادی و موشکی فرودگاه بینالمللی بغداد، که میزبان یک پایگاه نظامی و یک مرکز دیپلماتیک آمریکایی است، و همچنین میادین و تأسیسات نفتی را هدف قرار داده است. اربیل، پایتخت منطقه کردستان، نیز بارها مورد حمله قرار گرفته است.
ایران همچنین گروههای تروریستی کُردی ضدایرانی مستقر در اقلیم کردستان عراق را هدف حمله قرار داده است، پس از گزارشهایی مبنی بر برنامهریزی واشنگتن برای تسلیح آنها جهت مقابله با تهران. هفته گذشته، رهبر یک گروهک ملیگرای کُردی ضدایرانی مستقر در اقلیم کردستان به الجزیره گفت که «احتمال بسیار زیاد» وجود دارد که کردهای ایرانی عملیات زمینی فرامرزی به ایران انجام دهند. اما باباشیخ حسینی، دبیرکل سازمان خبات کردستان ایران، روز جمعه گفت که «در این مرحله» عملیاتی در کار نیست، اما آمریکا با این گروهک تماس گرفته و در حال بررسی یک کارزار است.
شب چهارم مارس، رسانههای محلی گزارش دادند که نیروهای عراقی یک پهپاد را که قصد حمله به یک تأسیسات نظامی آمریکا، پایگاه هوایی ویکتوریا، در نزدیکی فرودگاه بینالمللی بغداد را داشت، سرنگون کردند.
پایگاههای نظامی آمریکا در عراق
بر اساس گزارش کاخ سفید، آمریکا در پایگاه هوایی عینالاسد در استان انبار غربی حضور دارد و از نیروهای امنیتی عراق حمایت میکند و به مأموریت ناتو کمک میکند. این پایگاه در سال ۲۰۲۰ در تلافی ترور سردار شهید قاسم سلیمانی توسط آمریکا، هدف حملات موشکی ایران قرار گرفت.
پایگاه هوایی اربیل در منطقه کردستان به عنوان مرکزی برای نیروهای آمریکایی و ائتلاف عمل میکند که تمرینات آموزشی و رزمایش انجام میدهند. این پایگاه از تلاشهای نظامی آمریکا با فراهم کردن مکانی امن برای آموزش، تبادل اطلاعات و هماهنگی لجستیکی در شمال عراق حمایت میکند.
تا اوایل سال ۲۰۲۶، حدود ۲۵۰۰ سرباز آمریکایی در عراق حضور داشتند. با این حال، از آنجایی که آمریکا نیروهای خود را از پایگاههایش در خاورمیانه خارج کرده است، مشخص نیست که چه تعداد از این سربازان در این کشور باقی ماندهاند.
آمریکا تعداد محدودی از تأسیسات نظامی را در سراسر عراق و منطقه کردستان آن حفظ میکند، که بسیار کمتر از سالهای اشغال است، اما تعداد و اندازه دقیق آنها به طور عمومی فاش نشده است. اینها شامل پایگاه ویکتوریا یا کمپ ویکتوریا، که در نزدیکی فرودگاه بینالمللی بغداد قرار دارد، و پایگاه هوایی حریر، در شمال شرقی اربیل نیز میشود.
چرا عراق از همه سو مورد حمله قرار میگیرد؟
رناد منصور، پژوهشگر ارشد و مدیر طرح عراق در اندیشکده چتم هاوس مستقر در بریتانیا، به الجزیره گفت: «وضعیت دشوار عراق ناشی از تشتت در ساختار دولتی و سیاست خارجی آن است.» وی افزود: «بخشهای مختلف چشمانداز سیاسی و امنیتی عراق با قدرتهای خارجی رقیب همسو هستند: برخی جناحها روابط نزدیکی با ایران دارند، در حالی که برخی دیگر بیشتر به آمریکا متصل هستند.»
منصور توضیح داد که به دلیل این تشتت، یک سیاست خارجی واحد و منسجم برای هدایت دولت وجود ندارد. «در حالی که بغداد قبلاً به نقض حاکمیت خود توسط واشنگتن و تهران اعتراض کرده است، اما توانایی آن برای اجرای این اعتراضات محدود است.» منصور توضیح داد که این امر به دلیل نفوذ شبکههای غیررسمی و شبهنظامیان در این کشور است که نقش مهمی در تصمیمگیری و امنیت ایفا میکنند.
ایران پس از اشغال عراق توسط آمریکا در سال ۲۰۰۳ و سرنگونی صدام حسین، حمایت خود را از احزاب و گروههای مسلح شیعه تعمیق بخشید. گروههای مسلح شیعه، که بسیاری از آنها بخشی از الحشد الشعبی را تشکیل میدادند، نقش اصلی را در شکست گروه تروریستی داعش در عراق بین سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۷ ایفا کردند. گروه تروریستی داعش، که بر حمایت اقلیت سنی تکیه داشت، پس از سالها هرج و مرج و سیاستهای فرقهای ظهور کرد.
هزاران نفر از اعضای گروههای مسلح حامی ایران در نهادهای امنیتی دولتی جذب شدهاند. گروههایی مانند کتائب حزبالله و عصائب اهل الحق، که بخشی از الحشد الشعبی هستند، با منافع ژئوپلیتیکی تهران همسو هستند.
علاوه بر این، کارشناسان میگویند که ایران، عراق را مکانی میداند که میتواند منافع آمریکا را هدف قرار دهد تا واشنگتن بهای بالاتری برای سیاستهای خود بپردازد. بورجو اوزچلیک، پژوهشگر ارشد امنیت خاورمیانه در اندیشکده رویال یونایتد سرویسز اینستیتوت (RUSI) مستقر در بریتانیا، به الجزیره گفت: «گروههای مسلح حامی ایران تحت لوای “مقاومت اسلامی عراق”، منافع نظامی آمریکا را از طریق حملات نامتقارن هدف قرار دادهاند.»
اوزچلیک توضیح داد که برای تهران، این امر هم بر منافع آمریکا فشار وارد میکند و هم با هدف قرار دادن تأسیسات انرژی و سایر سایتهای کلیدی، اعتبار منطقه کردستان عراق را برای ثبات تضعیف میکند. «کردستان به هر حال یک مرز حساس برای ایران است، با توجه به نزدیکی آن به ایران و حضور گروههای تروریستی کُردی ضدایرانی که تهران آنها را خصمانه میداند.»
اوزچلیک گفت که در حالی که سایر کشورهای خاورمیانه، مانند لبنان و اردن، نیز به این درگیری کشیده شدهاند، عراق متفاوت است زیرا نفوذ ایران در آن بسیار عمیقتر است. اوزچلیک گفت: «گروههای مسلح حامی ایران فقط حضور ندارند؛ آنها ریشهدار هستند و تا حدی در ساختار امنیتی کشور ادغام شدهاند، حتی با وجود اینکه عراق میزبان منافع کلیدی آمریکا نیز هست.» وی افزود: «این وضعیت، عراق را بسیار بیشتر از اکثر کشورها در معرض خطر قرار میدهد و احتمالاً مدتها پس از ادعای پایان جنگ توسط [رئیسجمهور آمریکا] در تیررس باقی خواهد ماند.»
#عراق #مقاومت_اسلامی #آمریکا #رژیم_صهیونیستی #جنگ_افروزی #پایگاه_های_آمریکا #امنیت_منطقه #سپاه_پاسداران #فلسطین #محور_مقاومت