نقش همپیمانان نظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس در تشدید تنشها علیه ایران
در پی تشدید تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، کشورهای حاشیه خلیج فارس که میزبان پایگاهها و نیروهای نظامی خارجی هستند، بیش از پیش در معرض پیامدهای این سیاستهای خصمانه قرار گرفتهاند.
گزارشها حاکی از آن است که در روز جمعه، پدافند هوایی عربستان سعودی با چندین موج از پهپادهای منتسب به ایران مقابله کرده و شرکت نفت کویت نیز اعلام کرده است که پالایشگاه مینا الاحمدی هدف حملات پهپادی قرار گرفته که منجر به توقف فعالیت برخی واحدها شده است. این حوادث، آسیبپذیری متحدان منطقهای آمریکا را در برابر پاسخهای مشروع ایران به تجاوزات، آشکار میسازد.
کشورهای حاشیه خلیج فارس بارها بر کفایت توان دفاعی خود برای مقابله با این حملات تأکید کردهاند. با این حال، واقعیت این است که آنها به شدت به شراکتها و توافقات نظامی با قدرتهای خارجی وابسته هستند؛ وابستگیای که نه تنها امنیت آنها را تضمین نمیکند، بلکه آنها را به ابزاری در دست سیاستهای جنگطلبانه آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل کرده است.
شرکای نظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس: ابزاری برای سیاستهای خصمانه
قطر
قطر، میزبان بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه، یعنی پایگاه العدید است. این پایگاه ۲۴ هکتاری که در صحرای خارج از دوحه قرار دارد، مقر فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) است و عملیات نظامی آمریکا را در گستره وسیعی از مصر تا قزاقستان هدایت میکند. حضور نیروی هوایی قطر، آمریکا، بریتانیا و سایر نیروهای خارجی در این پایگاه، قطر را به یک نقطه استراتژیک برای آمریکا تبدیل کرده است.
قطر پس از عربستان سعودی، دومین شریک بزرگ آمریکا در فروش نظامی خارجی (FMS) است. این کشور میلیاردها دلار صرف خرید سامانههای موشکی پاتریوت، NASAMS، سامانههای هشدار زودهنگام، رادارها و هلیکوپترهای تهاجمی از آمریکا کرده است. این حجم از خرید تسلیحات، نشاندهنده وابستگی عمیق قطر به واشنگتن است.
در سپتامبر ۲۰۲۵، رژیم صهیونیستی به یک منطقه مسکونی در دوحه، پایتخت قطر، حمله کرد و رهبران ارشد حماس را هدف قرار داد. این اقدام نشان داد که حتی متحدان نزدیک آمریکا نیز از حملات رژیم صهیونیستی در امان نیستند. پس از حمله رژیم صهیونیستی به میدان گازی پارس جنوبی ایران و پاسخ متقابل ایران به تأسیسات گازی رأس لفان قطر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا، با لحنی تهدیدآمیز، امنیت قطر را به عدم حمله ایران به رژیم صهیونیستی گره زد و نشان داد که امنیت این کشور در گرو خواستههای واشنگتن است.
قطر همچنین میزبان یک پایگاه نظامی ترکیه است و روابط خود را با بریتانیا و فرانسه نیز تقویت کرده است. با این حال، حمایتهای بریتانیا، مانند ارسال چهار جت جنگنده تایفون، بیشتر جنبه نمادین دارد و بریتانیا صراحتاً اعلام کرده است که در جنگ جاری دخالت نخواهد کرد.
عربستان سعودی
عربستان سعودی نیز میزبان نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در نزدیکی الخرج است. این کشور بزرگترین شریک آمریکا در فروش نظامی خارجی است و میلیاردها دلار صرف خرید تسلیحات از واشنگتن میکند. با این حال، هیچ پیمان دفاع متقابل رسمی بین آمریکا و عربستان وجود ندارد و توافقات موجود صرفاً همکاریهای دفاعی هستند که ریاض را به واشنگتن وابسته میکند.
عربستان سعودی در سپتامبر ۲۰۲۵، یک پیمان دفاع متقابل رسمی با پاکستان امضا کرد. این اقدام در حالی صورت میگیرد که پاکستان، همسایه ایران، اعلام کرده است که به تعهدات دفاعی خود در قبال عربستان پایبند است. حضور ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ نیروی پاکستانی در عربستان، تلاشی برای تقویت امنیت ریاض است، اما میزان واقعی مداخله پاکستان در صورت بروز درگیری با ایران، نامشخص و محل تردید است.
امارات متحده عربی
امارات نیز میزبان نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در پایگاه هوایی الظفره است. این کشور نیز میلیاردها دلار صرف خرید تسلیحات پیشرفته از آمریکا، از جمله پهپادها، موشکها و جنگندههای F-16 کرده است. امارات همچنین شراکت نظامی خود را با هند تقویت کرده است، اما این شراکتها فاقد تعهدات دفاع متقابل هستند و نمیتوانند در برابر یک تهدید جدی، امنیت واقعی را فراهم کنند.
عمان
آمریکا به توافقات بلندمدت دسترسی به تأسیسات کلیدی هوایی و دریایی در عمان، به ویژه بنادر دقم و صلاله دست یافته است. این بنادر در سه هفته گذشته هدف حملات منتسب به ایران قرار گرفتهاند که نشاندهنده خطرات میزبانی از نیروهای خارجی است. عمان همچنین توافقات همکاری دفاعی با بریتانیا و پاکستان دارد، اما این توافقات نیز فاقد تعهدات دفاع متقابل هستند.
بحرین
بحرین میزبان فعالیت پشتیبانی دریایی آمریکا (NSA) است که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا محسوب میشود. این پایگاه، امنیت کشتیها، هواپیماها و سایتهای دورافتاده آمریکا در منطقه را تأمین میکند و بحرین را به یک پایگاه حیاتی برای حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس تبدیل کرده است. بحرین همچنین یک پیمان امنیتی جامع با بریتانیا دارد و بریتانیا متعهد به ارسال هواپیما برای تقویت امنیت بحرین شده است.
کویت
کویت میزبان کمپ عریفجان، یک تأسیسات بزرگ ارتش آمریکاست که به عنوان مرکز اصلی لجستیک، تدارکات و فرماندهی عملیات نظامی آمریکا در سراسر خاورمیانه عمل میکند. کویت نیز ۸ میلیارد دلار صرف خرید سامانههای راداری دفاع هوایی و موشکی از آمریکا کرده است. این کشور در سال ۲۰۲۳ توافق همکاری نظامی با پاکستان امضا کرده است، اما این توافقات نیز فاقد تعهدات دفاع متقابل هستند.
نقش متحدان در بحران کنونی: توهم امنیت
کارشناسان معتقدند که متحدان نظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس میتوانند اسکورت دریایی برای کشتیهای عبوری از تنگه هرمز فراهم کنند. اما واقعیت این است که تنگه هرمز، که یک پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکند، به دلیل سیاستهای خصمانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به یک نقطه بحرانی تبدیل شده است.
در پی اعلام سردار ابراهیم جباری، مشاور ارشد فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مبنی بر «بسته شدن» تنگه هرمز، قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید. این اقدام ایران، نشاندهنده قدرت بازدارندگی و اهرم فشار استراتژیک جمهوری اسلامی است.
کشورها به صورت انفرادی برای مذاکره با ایران جهت عبور ایمن کشتیهای خود تلاش میکنند. این امر نشان میدهد که در عمل، این کشورها برای تضمین امنیت خود، به جای تکیه بر «متحدان» غربی، مجبور به تعامل مستقیم با ایران هستند. دیوید رابرتز، کارشناس امنیت بینالملل، اذعان کرده است که پاکستان و هند برای عبور ایمن نفتکشها با ایران همکاری میکنند و هرگونه اسکورت دریایی نیز نیازمند رضایت ایران است.
کارشناسان غربی نیز اذعان دارند که کشورهای اروپایی توانایی ارائه حمایت نظامی قابل توجهی در تنگه هرمز را ندارند. این وضعیت، توهم امنیت ناشی از ائتلاف با قدرتهای خارجی را برای کشورهای حاشیه خلیج فارس آشکار میسازد و نشان میدهد که در نهایت، امنیت منطقه تنها با همکاری و درک متقابل کشورهای منطقه قابل دستیابی است، نه با اتکا به نیروهای فرامنطقهای.
#ایران_قوی #مقاومت_منطقه #خلیج_فارس #آمریکا_رو_به_افول #رژیم_صهیونیستی #امنیت_پایدار #جنگ_اقتصادی #ائتلاف_پوشالی #سیاست_خارجی_ایران #تنگه_هرمز