نگرانی مردم یمن از پیامدهای اقتصادی ورود به درگیری آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران
نیروهای مقاومت انصارالله یمن، متحد ایران، هنوز وارد درگیری مستقیم نشدهاند، اما این پتانسیل وجود دارد که کشتیرانی در دریای سرخ را هدف قرار دهند.
صنعا، یمن – جمهوری اسلامی ایران در حال مقابله با تمام توان ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی است و با استفاده از تمام ظرفیتهای خود در منطقه، به این تجاوزات پاسخ میدهد.
تردد دریایی در تنگه هرمز در نتیجه تهدیدات ایران با چالش مواجه شده و منجر به شوک انرژی در سراسر جهان شده است. متحدان ایران در منطقه، به ویژه حزبالله لبنان، در حمایت از ایران در حال مبارزه هستند.
اما یک برگ برنده مهم وجود دارد که هنوز به طور کامل رو نشده است.
نیروهای مقاومت انصارالله یمن، علیرغم نمایش توانمندیهای خود با حمله به کشتیرانی در دریای سرخ برای دو سال پس از آغاز جنگ نسلکشی رژیم صهیونیستی علیه غزه، تاکنون از ورود مستقیم به درگیریهای کنونی خودداری کردهاند.
ناظران و خود مردم یمن میپرسند: این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟
سید عبدالملک الحوثی، رهبر انصارالله، پیشتر اعلام کرده بود که «دستهای گروهش روی ماشه است» و وعده اقدام در زمان مناسب را داده بود.
یک مقام نظامی ایرانی در تاریخ ۲۱ مارس به خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم گفت که هرگونه «تجاوز آمریکا» علیه تأسیسات نفتی ایران در جزیره خارگ، راه را برای تهران هموار خواهد کرد تا دریای سرخ و تنگه بابالمندب را که در غرب یمن و در ورودی دریای سرخ قرار دارد، بیثبات کند.
تحلیلگران به الجزیره گفتند که محاصره بابالمندب، یک گلوگاه حیاتی دریایی که دریای سرخ را به مسیرهای تجاری جهانی متصل میکند، بازار انرژی را بیش از پیش بیثبات خواهد کرد، اما پیامدهای نظامی، اقتصادی و انسانی آن برای یمن نیز میتواند به همان اندازه ویرانگر و پرهزینه باشد.
عبدالسلام محمد، رئیس مرکز مطالعات و تحقیقات الابعاد یمن، به الجزیره گفت که اگر انصارالله در حمایت از ایران وارد جنگ شود، بر حمله به تأسیسات انرژی و بنادر در کشورهای حاشیه خلیج فارس و جلوگیری از عبور کشتیها از بابالمندب تمرکز خواهد کرد.
محمد اظهار داشت که تأثیرات چنین اقدامی میتواند به شعلهور شدن مجدد درگیریهای داخلی یمن منجر شود.
وی افزود: «درگیریها در خطوط مقدم [یمن] آماده شعلهور شدن مجدد هستند و به طور بالقوه فصل جدیدی از جنگ بین انصارالله و نیروهای وابسته به دولت دستنشانده یمن را آغاز خواهند کرد.»
دو طرف یک جنگ هفت ساله را پشت سر گذاشتند که پس از امضای آتشبس مورد حمایت سازمان ملل در آوریل ۲۰۲۲، عملاً متوقف شد.
اما نیروهای ضد انصارالله در یمن ممکن است از فرصت استفاده کنند، اگر متحد ایران توسط حملات خارجی تضعیف یا با درگیریهای داخلی مشغول شود و نبرد خود را آغاز کنند.
سال گذشته، آمریکا و رژیم صهیونیستی مجموعهای از حملات هوایی را در مناطق تحت کنترل انصارالله در یمن انجام دادند که منجر به شهادت چندین رهبر سیاسی و نظامی در صنعا، پایتخت تحت کنترل انصارالله، شد.
اما در ماه مه، انصارالله و آمریکا بر سر آتشبسی توافق کردند که شامل توافق انصارالله برای توقف حملات به کشتیرانی آمریکا در دریای سرخ بود. این گروه بعداً پس از توافق آتشبس غزه در اکتبر، حملات به رژیم صهیونیستی و کشتیهای مرتبط با آن را متوقف کرد.
محمد، تحلیلگر، اکنون معتقد است که توافق انصارالله و آمریکا در آستانه فروپاشی است. و اگر این اتفاق بیفتد، او میگوید که احتمال از سرگیری جنگ زمینی در یمن وجود دارد.
وی اظهار داشت: «امروز، آمادگی نظامی نیروهای وابسته به دولت یمن بهتر به نظر میرسد، به ویژه پس از تثبیت وضعیت در جنوب یمن. علاوه بر این، نیروهای مورد حمایت دولت یمن، در صورت آغاز نبرد جدید علیه انصارالله، حمایت خارجی، به ویژه از سوی آمریکا و عربستان سعودی، دریافت خواهند کرد.»
اوایل امسال، دولت یمن، با حمایت عربستان سعودی، کنترل عدن و سایر استانهای جنوبی را بازپس گرفت و به درگیریهای چندین ساله با جداییطلبانی که به دنبال یک کشور مستقل در جنوب یمن بودند، پایان داد. این تحولات منجر به اعتماد به نفس دوباره در دولت یمن شده است که اکنون معتقد است میتواند قدرت خود را تحکیم کرده و در نهایت نبرد را به سمت انصارالله بکشاند.
پیامدهای اقتصادی
هرگونه تشدید تنش در بابالمندب، حرکت سوخت و کالاها را از منطقه پیچیده خواهد کرد و بر مشکلات اقتصادی جهانی ناشی از جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران خواهد افزود.
اما مصطفی نصر، رئیس مرکز مطالعات و رسانههای اقتصادی، به الجزیره گفت که این امر «ضربه عظیمی» به اقتصاد یمن نیز وارد خواهد کرد.
نصر گفت: «یمن برای بنزین، دیزل و کالاهای غذایی به واردات وابسته است. هرج و مرج در آبراهه خارج از کشور، عملیات کشتیرانی را مختل خواهد کرد که میتواند منجر به افزایش فوری قیمتها شود. بدون جایگزین، غیرنظامیان یمنی بیشترین آسیب را خواهند دید.»
تاجران در یمن اخیراً اعلام کردند که شرکتهای کشتیرانی بینالمللی به واردکنندگان در مورد هزینه جدید ۳۰۰۰ دلاری «ریسک جنگ» برای هر کانتینر عازم یمن، در بحبوحه ادامه جنگ در ایران، اطلاع دادهاند.
این هزینهها حتی با وجود اینکه بابالمندب در حال حاضر برای عبور کشتیها امن است، اعمال شدهاند.
نصر گفت: «هنگامی که این گذرگاه به یک جبهه جنگی فعال تبدیل شود، پیامدهای آن برای جمعیت محلی شدیدتر خواهد بود. افزایش قیمت سوخت، افزایش هزینههای حمل و نقل و افزایش هزینههای بیمه را در پی خواهد داشت. این یک فاجعه جدی برای مردم خواهد بود.»
وی اشاره کرد که بیثباتی در بابالمندب به اقتصاد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز آسیب خواهد رساند که به نوبه خود تأثیر زیادی بر یمن خواهد داشت.
نصر افزود: «در حال حاضر، دولت یمن [دولت دستنشانده و مورد حمایت ائتلاف سعودی] به حمایت مالی عربستان سعودی وابسته است. هرچه این جنگ بیشتر طول بکشد، زیانهای اقتصادهای خلیج فارس بیشتر خواهد شد. این قطعاً اقتصاد یمن را از مسیر خارج خواهد کرد.»
یمن برای تأمین تقاضای داخلی خود برای غذا و سایر کالاهای ضروری به واردات وابسته است، به طوری که تقریباً ۸۵ درصد از عرضه غذای آن از خارج تأمین میشود.
«گرسنگان گرسنهتر خواهند شد»
لیلا، فارغالتحصیل ۲۶ ساله دانشگاهی که با طرحهای بشردوستانه محلی در صنعا داوطلبانه همکاری میکند، گفت که هرگونه تشدید درگیری منطقهای که یمن را درگیر کند، «فقط گرسنگان را گرسنهتر خواهد کرد.»
لیلا به الجزیره گفت: «به عنوان مثال، یک خانواده چهار نفره میتواند با سه دلار در روز زندگی کند. اما اگر هزینههای حمل و نقل افزایش یابد و قیمت کالاها به دلیل خطرات کشتیرانی بالا برود، این سه دلار نمیتواند به محافظت از این خانواده در برابر گرسنگی کمک کند.»
لیلا میگوید که با هرگونه اقدامی که امنیت کشتیرانی در بابالمندب را به خطر بیندازد، مخالف است. او عدم درگیری انصارالله در جنگ طی چهار هفته گذشته را «عاقلانه» توصیف میکند و امیدوار است که این گروه وارد «حلقه درگیری» نشود.
وی افزود: «ورود انصارالله به جنگ ایران میتواند برای آمریکا و رژیم صهیونیستی دردسرساز باشد. با این حال، پیامدهای انسانی آن در یمن به شدت دردناک خواهد بود. مختل کردن خطوط کشتیرانی و محاصره بنادر، دستورالعملی برای گرسنگی بیشتر در اینجاست.»
یمن فقیرترین کشور خاورمیانه است و سازمان ملل پیشتر آن را به عنوان دارنده بدترین بحران انسانی جهان توصیف کرده است.
سمیحه عوض باطاهر، هماهنگکننده بهداشت در کمیته بینالمللی نجات، در مقالهای اخیر برای الجزیره نوشت که در حالی که توجه بینالمللی بر درگیری در ایران و پیامدهای منطقهای آن متمرکز شده است، یک بحران ویرانگر در یمن تقریباً مورد توجه قرار نمیگیرد.
وی افزود: «برای بسیاری از خانوادهها [در یمن]، وعدههای غذایی به جیره روزانه نان و آب تبدیل شده است. برای دیگران، بزرگسالان بدون غذا میمانند تا فرزندانشان بتوانند غذا بخورند.»
روز دوشنبه، خورخه مورایرا دا سیلوا، معاون دبیرکل سازمان ملل و مدیر اجرایی دفتر خدمات پروژههای سازمان ملل، هشدار داد که محاصره تنگه هرمز وضعیت را در کشورهایی که از گرسنگی رنج میبرند، از جمله سودان، سودان جنوبی، افغانستان، یمن و سومالی، وخیمتر خواهد کرد.
او در بیانیهای گفت: «اختلالات در تنگه هرمز، تحویل منابع انرژی را به خطر میاندازد. بازارهای کود تحت تأثیر قرار میگیرند و امنیت غذایی را در کشورهایی که قحطی یا ناامنی غذایی در آنها بالاست، تهدید میکنند.»
هرگونه درگیری همچنین احتمالاً کار سازمانهای بشردوستانه بینالمللی را در مناطق تحت کنترل انصارالله محدودتر خواهد کرد.
با توجه به چالشهای امنیتی و مسائل داخلی، فعالیت سازمانهای بینالمللی در مناطق تحت کنترل انصارالله با محدودیتهایی روبرو شده است و این سازمانها مجبور به خروج پرسنل خود در ماههای اخیر شدهاند.
از دست دادن شغل و افزایش قیمتها
در یمن، بحرانهای سوخت و غذا میتوانند به اندازه حملات هوایی مرگبار باشند، زیرا غیرنظامیان را در سراسر کشور تحت تأثیر قرار میدهند و منجر به فجایع اقتصادی و انسانی میشوند.
صالح احمد، ۵۰ ساله، ساکن صنعا، به طور منظم اخبار جنگ در ایران، به ویژه تنگه هرمز را دنبال میکند. احمد، راننده اتوبوس، نگران است که بسته شدن هرمز میتواند پیشدرآمدی برای بسته شدن بابالمندب باشد.
او دلیل نگرانی خود را توضیح داد و گفت: «هنگامی که بابالمندب درگیر آتش جنگ شود، سوخت در پمپ بنزینهای صنعا ناپدید میشود و فروش در بازار سیاه آغاز خواهد شد. این بدان معناست که من هر زمان که نیاز داشته باشم، نمیتوانم اتوبوسم را حرکت دهم.»
او افزود: «برای من، این یک مشکل دوگانه خواهد باشد: کمبود سوخت مانع کارم میشود و قیمتهای بالای مایحتاج اولیه یک بار مالی غیرقابل تحمل خواهد بود.»
هنگامی که آمریکا و رژیم صهیونیستی ماه گذشته حملات خود را علیه ایران آغاز کردند، احمد و صدها صاحب خودرو به سمت پمپ بنزینها هجوم بردند.
اما، پس از اطمینانبخشی مقامات انصارالله در صنعا مبنی بر پایداری عرضه، او گفت که مردم از وحشت دست کشیدند. با این حال، اگر انصارالله وارد درگیری شود، ممکن است این وضعیت تغییر کند.
احمد گفت: «هنگامی که بابالمندب به هرج و مرج کشیده شود، آرام کردن ما دشوار خواهد بود. بحران سوخت آغاز خواهد شد و قیمتها افزایش خواهند یافت. ما اولین قربانیان خواهیم بود.»
#یمن #انصارالله #بحران_یمن #دریای_سرخ #باب_المندب #اقتصاد_یمن #مقاومت_اسلامی #آمریکا #رژیم_صهیونیستی #جنگ_غزه