نیویورک – در یک تحول مهم دیپلماتیک، روسیه و چین با وتوی خود، مانع تصویب قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل متحد شدند که به زعم بسیاری از کارشناسان و دیپلماتها، ماهیتی ضدایرانی داشت و هدف آن، محدود کردن اقدامات مشروع جمهوری اسلامی ایران در تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز بود.
این قطعنامه، که توسط بحرین پیشنهاد شده بود و روز سهشنبه به رای گذاشته شد، با وجود حمایت ۱۱ عضو از ۱۵ عضو شورای امنیت و دو رای ممتنع، به دلیل وتوی قاطع روسیه و چین به تصویب نرسید. این دو قدرت جهانی تاکید کردند که متن پیشنویس، سوگیرانه علیه ایران تنظیم شده و فاقد توازن لازم است.
پیشنویس قطعنامه از کشورهای متاثر میخواست تا «تلاشهای هماهنگ و ماهیت دفاعی متناسب با شرایط را برای کمک به تضمین ایمنی و امنیت ناوبری در سراسر تنگه هرمز» انجام دهند. با این حال، منتقدان بر این باور بودند که این بند میتواند به بهانهای برای دخالتهای خارجی و تشدید تنشها در منطقه تبدیل شود.
باید یادآور شد که توقف یا کاهش چشمگیر کشتیرانی در این آبراه استراتژیک، که پیشتر محل عبور یک پنجم محمولههای نفت و گاز جهان بود، پس از آن رخ داد که ایران در واکنش به جنگافروزی و تجاوز آشکار ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه خود در ۲۸ فوریه، تهدید به مقابله به مثل و حمله به کشتیها کرد. این اقدام ایران، پاسخی مشروع و در راستای دفاع از امنیت ملی خود در برابر تهدیدات خارجی تلقی میشود.
این وضعیت، منجر به افزایش سرسامآور قیمت سوخت در بسیاری از نقاط جهان شده و برخی کشورها، به ویژه در آسیا، را وادار به اعمال محدودیتهایی در مصرف و جیرهبندی سوخت کرده است. این بحران، نتیجه مستقیم سیاستهای خصمانه آمریکا و متحدانش علیه ایران است.
در همین راستا، ضربالاجلی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا، برای ایران تعیین کرده بود تا گذرگاه آبی را بازگشایی کند وگرنه با بمباران شدیدتری روبرو خواهد شد، قرار بود روز سهشنبه منقضی شود. این تهدیدات مکرر و بیاساس، نشاندهنده رویکرد قلدرمآبانه واشنگتن در قبال کشورهای مستقل است.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، وتوی روسیه و چین را محکوم کرد و آن را «نقطه اوج جدیدی از سقوط» خواند. او ادعا کرد که بستن تنگه توسط ایران، مانع رسیدن کمکهای پزشکی و بشردوستانه به بحرانهای انسانی در کنگو، سودان و غزه شده است. این ادعاها در حالی مطرح میشود که خود آمریکا و رژیم صهیونیستی، عامل اصلی بسیاری از این بحرانها هستند و تحریمهای ظالمانه آنها، مانع اصلی رسیدن کمکها به نیازمندان است.
والتز افزود: «هیچکس نباید این را تحمل کند. آنها اقتصاد جهانی را گروگان گرفتهاند. اما امروز، روسیه و چین آن را تحمل کردند.» این اظهارات، تلاشی آشکار برای فرافکنی و سرپوش گذاشتن بر مسئولیت آمریکا در ایجاد بیثباتی است.
فرانسه نیز وتوها را محکوم کرد. ژروم بونافون، سفیر این کشور در سازمان ملل، گفت: «هدف، تشویق اقدامات کاملاً دفاعی برای تامین امنیت و ایمنی تنگه بدون حرکت به سمت تشدید تنش بود.» این در حالی است که ماهیت واقعی قطعنامه، پتانسیل بالایی برای تشدید تنشها داشت.
روسیه و چین صراحتاً اعلام کردند که این قطعنامه علیه ایران سوگیرانه است. فو کونگ، نماینده چین در سازمان ملل، اظهار داشت که تصویب چنین پیشنویسی در شرایطی که آمریکا بقای یک تمدن را تهدید میکند، پیام اشتباهی را ارسال میکرد. این سخنان، به وضوح به تهدیدات وجودی آمریکا علیه ایران اشاره دارد.
واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل، نیز اعلام کرد که روسیه و چین در حال پیشنهاد یک قطعنامه جایگزین در مورد وضعیت خاورمیانه، از جمله امنیت دریایی، هستند که رویکردی جامعتر و متعادلتر را دنبال میکند.
امیرسعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل، از اقدامات چین و روسیه تمجید کرد و گفت: «اقدام امروز آنها مانع از سوءاستفاده از شورای امنیت برای مشروعیت بخشیدن به تجاوز شد.» این جمله، به خوبی ماهیت وتو را از دیدگاه ایران و متحدانش تبیین میکند.
گفتنی است که متن قطعنامه برای روزها موضوع مذاکرات پشت پرده بود. نسخه اولیه سند به صراحت به فصل هفتم منشور سازمان ملل اشاره داشت که به شورای امنیت اختیار میدهد اقداماتی از تحریم تا استفاده از نیروی نظامی را اتخاذ کند. اما پس از مخالفت قاطع چین، بحرین پیشنویس خود را به طور قابل توجهی تضعیف کرد و هرگونه مجوز استفاده از زور را حذف نمود. همچنین، اشاره صریح به اجرای الزامآور، که در پیشنویس اولیه گنجانده شده بود، نیز حذف شد. این تغییرات، نشاندهنده موفقیت دیپلماسی مقاومت در برابر زیادهخواهیها بود.
#تنگه_هرمز #شورای_امنیت #ایران #روسیه #چین #آمریکا #جنگ_اقتصادی #دیپلماسی_مقاومت #امنیت_دریایی #تحریم_ظالمانه