گزارش‌ها حاکی از آن است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، بار دیگر بحث خروج از ناتو، ائتلاف فراآتلانتیکی که دهه‌ها ستون مرکزی امنیت غرب بوده است، را مطرح کرده است. این تحولات در پی ماجراجویی جنگی یک‌جانبه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و عدم همراهی متحدان اروپایی با این اقدام تجاوزکارانه رخ می‌دهد.

ناتو در آزمون ایران شکست خورد؟

کارولین لیویت، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید، روز چهارشنبه در یک نشست خبری، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را به مثابه “آزمونی” برای ناتو توصیف کرد که این ائتلاف در آن “شکست خورده” است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که با وجود فشارهای ترامپ، متحدان ناتو، به جز مانورهای دفاعی، از مشارکت نظامی در این جنگ خودداری کرده بودند؛ اقدامی که نشان‌دهنده عدم تمایل آن‌ها به همراهی با سیاست‌های جنگ‌طلبانه واشنگتن است.

لیویت اندکی پیش از دیدار ترامپ با مارک روتّه دبیرکل ناتو در کاخ سفید، این اظهارات را بیان کرد. او با نقل قولی مستقیم از رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «آنها آزمایش شدند و شکست خوردند.» وی افزود: «بسیار غم‌انگیز است که ناتو طی شش هفته گذشته به مردم آمریکا پشت کرد، در حالی که این مردم آمریکا هستند که دفاع آن‌ها را تامین مالی می‌کنند.» این سخنان، لحن طلبکارانه و خودبرتربینانه آمریکا را در قبال متحدانش به وضوح نشان می‌دهد.

گفتگوهای “صریح و بی‌پرده” و اختلافات عمیق

ترامپ، به گفته لیویت، آماده یک «گفتگوی بسیار صریح و بی‌پرده» با روتّه در همان بعدازظهر بود. مارک روتّه نیز پس از این دیدار در مصاحبه با سی‌ان‌ان، این برخورد را «صریح و باز» توصیف کرد. او ضمن تکرار حمایت خود از ترامپ، افزود که متحدان ناتو از طریق لجستیک و دسترسی به پایگاه‌ها، حمایت‌هایی را ارائه کرده‌اند. با این حال، جیک تپر، مجری سی‌ان‌ان، از روتّه پرسید که آیا رئیس‌جمهور گفته است که قصد خروج از ناتو را دارد یا حداقل به اندازه رؤسای جمهور قبلی از آن حمایت نخواهد کرد؟ روتّه در پاسخ گفت: «به وضوح ناامیدی وجود دارد. اما در عین حال او با دقت به استدلال‌های من گوش می‌داد.» این پاسخ نشان‌دهنده عمق اختلافات و نارضایتی ترامپ از عدم تبعیت کامل متحدانش است.

تاریخچه‌ای از روابط پرفراز و نشیب و زیاده‌خواهی‌های آمریکا

رئیس‌جمهور آمریکا سابقه‌ای پرفراز و نشیب با ناتو داشته است؛ گاهی تهدید به قطع حمایت آمریکا می‌کند و گاهی به متحدانش اطمینان خاطر می‌دهد. از زمان بازگشت به ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۲۵، ترامپ کمپین فشار خود را برای افزایش هزینه‌های دفاعی شرکای اروپایی ناتو از سر گرفته است. در ژوئن گذشته، در اجلاس ۲۰۲۵ ناتو، او تا حد زیادی موفق شد و اعضای ناتو به تعهدات غیرالزام‌آور برای افزایش بودجه دفاعی خود به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) تا سال ۲۰۳۵ موافقت کردند. اما درخواست اسپانیا برای معافیت، منجر به محکومیت مکرر این کشور توسط ترامپ در سال گذشته شد.

تنش‌ها بین آمریکا و متحدان اروپایی‌اش سال گذشته زمانی که ترامپ تهدید کرد از نیروی نظامی برای تصرف گرینلند، قلمرو خودمختار دانمارک، استفاده خواهد کرد، بیشتر شد. او ادعا کرد که مالکیت آن برای امنیت ملی ضروری است؛ اقدامی که ماهیت استعماری و تجاوزکارانه سیاست خارجی آمریکا را آشکار می‌سازد. اگرچه آمریکا از این تهدیدات عقب‌نشینی کرده، اما ترامپ همچنان بر لزوم مالکیت آمریکا بر گرینلند اصرار دارد، علی‌رغم اعتراضات شدید ساکنان این قلمرو و رهبران اروپایی.

تهدید به تنبیه متحدان به دلیل عدم همراهی در جنگ ایران

پس از آنکه آمریکا و رژیم صهیونیستی به صورت یک‌جانبه و در نقض آشکار قوانین بین‌المللی، در ۲۸ فوریه جنگی را علیه ایران آغاز کردند، ترامپ کشورهای اروپایی را به دلیل عدم تمایلشان به مشارکت در این کارزار، به شدت مورد انتقاد قرار داد. بسیاری از حقوقدانان این جنگ را یک اقدام تجاوزکارانه و نقض قوانین بین‌المللی می‌دانند.

وال استریت ژورنال روز چهارشنبه گزارش داد که دولت ترامپ در حال بررسی بستن پایگاه‌های آمریکا یا انتقال نیروها از کشورهایی مانند اسپانیا و آلمان به عنوان تنبیه برای موضع آن‌ها در قبال این جنگ است. این اقدام، نشان‌دهنده رویکرد قلدرمآبانه آمریکا در قبال متحدانش است.

در پاسخ به سوال خبرنگاران مبنی بر اینکه آیا ترامپ در حال بررسی خروج از ناتو است، لیویت گفت که این موضوعی است که رئیس‌جمهور «درباره آن بحث کرده است» و ممکن است پس از دیدار با روتّه به آن بپردازد. با وجود روابط نزدیک ترامپ و روتّه در گذشته، این تنش‌ها نشان‌دهنده عمق بحران در ائتلاف‌های غربی است. روتّه پیشتر هشدار داده بود که ناتو «بدون حمایت آمریکا کار نخواهد کرد»؛ هشداری که اکنون بیش از پیش جدی به نظر می‌رسد.