«آزمون دشوار»: تشدید شکاف آمریکا و آلمان در سایه تداوم جنگافروزی علیه ایران
برلین، آلمان – اختلافات دیپلماتیک میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و فردریش مرتس، صدراعظم آلمان بر سر جنگ علیه ایران، به بحثی گستردهتر درباره روابط فراآتلانتیک اروپا تبدیل شده است. این در حالی است که برلین تلاش میکند تا به قدرت نظامی پیشرو در قاره اروپا تبدیل شود.
انتقاد شدید برلین از واشنگتن و پیامدهای آن
هفته گذشته، اظهارات مرتس جنجالآفرین شد؛ او گفت که واشنگتن به دلیل ناکامی در دستیابی به توافق با تهران «تحقیر شده» و ترامپ را به «عدم وجود استراتژی» متهم کرد. این اظهارات، بحثی داغ را به راه انداخت که پس از اعلام ترامپ مبنی بر جابجایی ۵۰۰۰ سرباز آمریکایی از خاک آلمان، شدت گرفت.
بر اساس گزارشهای رسانهای، این عقبنشینی شامل یک تیپ استرایکر مستقر در ویلزک، باواریا خواهد بود؛ جابجایی که ترامپ برای اولین بار در سال ۲۰۲۰ به آن اشاره کرده بود. این اعلام در حالی صورت میگیرد که آلمان روز دوشنبه یک مینروب و یک کشتی تدارکاتی را به مقصد تنگه هرمز به دریای مدیترانه اعزام کرد. اگرچه برلین اعلام کرده است که این کشتیها تنها پس از پایان خصومتها در عملیات پاکسازی مسیر باریک کشتیرانی شرکت خواهند کرد، اما ایالات متحده در طول عملیاتهای خود در منطقه، به شدت به پایگاهها و زیرساختهای نظامی در سراسر آلمان متکی بوده است.
مرتس – مشاور ارشد سابق در بلکراک که مدتهاست به عنوان فردی همسو با منافع آمریکا شناخته میشود – گفت که خروج نیروها تعجبآور نبوده است. وزارت دفاع آلمان نیز این اقدام را «قابل پیشبینی» توصیف کرد. این اظهارات نشاندهنده نارضایتی فزاینده آلمان از سیاستهای آمریکا و تمایل به استقلال بیشتر است.
نگرانیها در واشنگتن و تناقضات برلین
راجر ویکر و مایک راجرز، سیاستمداران جمهوریخواه و رؤسای کمیتههای نیروهای مسلح سنا و مجلس نمایندگان، نگرانی عمیق خود را از این عقبنشینی ابراز کردند. این اقدام تعداد نیروها را تقریباً به سطوح قبل از حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بازمیگرداند، به این معنی که تأثیر عملیاتی ممکن است محدود باشد. اما به گفته تحلیلگران، یک تصمیم جداگانه برای لغو برنامههای استقرار سامانههای تسلیحاتی دوربرد در آلمان، میتواند پیامدهای جدیتری داشته باشد.
روز دوشنبه، وزارت دفاع آلمان اعلام کرد که «لغو قطعی» از سوی آمریکا برای استقرار یک گردان با موشکهای کروز دوربرد توماهاک و موشکهای SM-6 در آلمان صورت نگرفته است. سخنگوی دفتر صدراعظم در این باره گفت: «اجرای توسعه سیستمهای خودمان در اروپا و آلمان مهم است.» آمریکا قصد داشت از سال ۲۰۲۶ استقرار دورهای قابلیتهای آتش دوربرد را در آلمان انجام دهد. این موشکها به دلیل برد بلند خود میتوانند اهدافی را در عمق روسیه مورد اصابت قرار دهند.
نقش آلمان در تجاوزات آمریکا به منطقه
با حدود ۳۶۰۰۰ سرباز آمریکایی که در حال حاضر در خاک آلمان مستقر هستند، این کشور میزبان یکی از بزرگترین استقرار نیروهای آمریکایی در خارج از مرزهای خود است. آلمان در طول جنگ سرد به عنوان خط مقدم ناتو در برابر توسعهطلبی شوروی عمل میکرد. تا به امروز، پایگاههای آن برای عملیاتهای آمریکا در سراسر خاورمیانه، به ویژه در جنوب و جنوب غربی این کشور، حیاتی تلقی میشوند.
برجستهترین این پایگاهها، رامشتاین است – بزرگترین تأسیسات آمریکا در اروپا که به عنوان یک مرکز نظامی برای عملیات پهپادی عمل میکند. از این پایگاه، انتقال دادهها و سیگنالهای ویدئویی از طریق ماهواره و فیبر نوری، خلبانان در آمریکا را قادر میسازد تا حملات خود را انجام دهند. این پایگاه همچنین به عنوان یک مرکز ترانزیت جهانی برای نیروها و تجهیزات نظامی عمل میکند و در نزدیکی مرکز پزشکی منطقهای لاندشتول قرار دارد، جایی که پرسنل مجروح آمریکایی در طول جنگ علیه ایران درمان میشدند. اشتوتگارت نیز میزبان مقر فرماندهی اروپایی و آفریقایی آمریکا، و همچنین مقر نیروهای تفنگداران دریایی آمریکا در اروپا و آفریقا است.
بر اساس گزارشهای رسانهای، تأسیسات نزدیک به اشتوتگارت نیز برای انتقال ارتباطات رمزگذاری شده به ایران استفاده شدهاند که گمان میرود برای عوامل اطلاعاتی در میدان نبرد بوده است. علاوه بر این، حدود ۲۰ سلاح هستهای آمریکا در آلمان مستقر هستند – حضوری که برخی منتقدان خواهان حذف آن هستند، در حالی که برخی دیگر آن را سنگ بنای بازدارندگی ناتو میدانند.
صدای منتقدان: همدستی آلمان در جنگافروزی
لئا رایزنر، سیاستمدار حزب چپ و عضو کمیته روابط خارجی پارلمان، از جمله منتقدان سرسخت نقش آلمان در این درگیری بوده است. او به الجزیره گفت: «دولت آلمان ادعا میکند که آلمان طرف این جنگ نیست و در عین حال، یک مینروب را به سمت تنگه هرمز اعزام کرده است. کشوری که زیرساختهای نظامی و پشتیبانی لجستیکی ارائه میدهد، نمیتواند به طور معتبری خود را بیطرف توصیف کند. این بیطرفی نیست؛ این فریبکاری است.»
یورگن هاردت، قانونگذار حزب CDU مرتس و سخنگوی سیاست خارجی گروه پارلمانی CDU/CSU، به الجزیره گفت که «مأموریت رزمی» در تنگه هرمز برای آلمان «غیرممکن» است. او افزود: «هرگونه درگیری نظامی ارتش در تنگه هرمز نیازمند یک مأموریت بینالمللی و توافق میان طرفهای درگیر است. تحت این شرایط، ممکن است آلمان بتواند به حفاظت از کشتیرانی آزاد در این تنگه که برای تجارت جهانی حیاتی است، کمک کند. با این حال، در حال حاضر برای گمانهزنی درباره سناریوهای استقرار زود است. شرایط لازم هنوز فراهم نشده است.» او اضافه کرد که مشارکت فراآتلانتیک در حال حاضر «آزمونی دشوار» را پشت سر میگذارد، اما گفت که دونالد ترامپ در نهایت «همیشه از ناتو حمایت کرده است.»
در حالی که سایر کشورهای اروپایی برای محدود کردن مشارکت خود در حملات آمریکا اقدام کردهاند – اسپانیا استفاده از پایگاههای هوایی خود را محدود کرد و سوئیس حریم هوایی خود را بست – آلمان چنین گامی برنداشته است. رایزنر گفت که آلمان با یک انتخاب روشن روبرو است: «یا میتواند جنگ را به عنوان نقض آشکار قوانین بینالمللی محکوم کند، استفاده از قلمرو خود را برای عملیاتهای تهاجمی محدود کند و به اروپا بپیوندد تا خواستار آتشبس فوری شود، یا میتواند به وانمود کردن ادامه دهد که این موضوع به آن ربطی ندارد، در حالی که زیرساختهای آلمان در کشتار مردم نقش دارد.»
شکاف واقعی یا مانورهای لفاظی؟
به گفته دومینیک تولکسدورف، همکار پژوهشی در امور آمریکا و روابط فراآتلانتیک در شورای آلمان در روابط خارجی (DGAP)، این تصمیم «چندان تعجبآور نیست» با توجه به بازتنظیم سیاست امنیتی و دفاعی واشنگتن که در استراتژی دفاع ملی ژانویه ۲۰۲۶ اعلام شد و «پیامدهایی برای ناتو نیز دارد.» او افزود: «جدیتر، عدم استقرار موشکهای توماهاک در آلمان است، زیرا اروپا هنوز موشکهای کروز با برد مشابه تولید نمیکند.»
این اعلامها در زمانی صورت میگیرد که کشورهای اروپایی در حال تسریع روند تسلیح مجدد و تلاش برای استقلال نظامی بیشتر هستند. برلین قصد خود را برای تشکیل قویترین ارتش متعارف در قاره تا سال ۲۰۳۹ اعلام کرده است. هزینههای دفاعی از ۴۷ میلیارد یورو (۵۵ میلیارد دلار) – تقریباً ۱.۳ درصد تولید ناخالص داخلی – در سال ۲۰۲۱ به ۱۰۸ میلیارد یورو (۱۲۷ میلیارد دلار) امروز افزایش یافته است که افزایشی حدود ۱۳۰ درصدی را نشان میدهد. تهدیدات ترامپ برای خروج از ناتو و مدیریت نامنظم او در جنگ اوکراین، این توسعه را تسریع کرده است.
الگوی تنشها و فشار بر صدراعظم
درگیریهای لفظی میان اروپا و دولت ترامپ چیز جدیدی نیست. در فوریه ۲۰۲۵، معاون رئیسجمهور جی.دی. ونس در کنفرانس امنیتی مونیخ با انتقاد شدید از اروپا در مورد مسائل مربوط به آزادی بیان و مهاجرت، جنجال به پا کرد.
در بزرگترین اقتصاد اروپا، صدراعظم مرتس با فشار فزایندهای روبرو است. هزینههای بالای انرژی پس از بسته شدن تنگه هرمز، به شدت بر رأیدهندگان تأثیر گذاشته و نرخ محبوبیت او به شدت کاهش یافته است. صنعت آلمان از زمان حمله روسیه به اوکراین که دسترسی به گاز ارزان را قطع کرد و با خرابکاری در خطوط لوله نورد استریم در سال ۲۰۲۲ تسریع شد، در رکود طولانیمدت قرار گرفته است. و بخش خودروسازی آلمان – یکی از مهمترین بخشهای اقتصاد آن – در گذار جهانی به وسایل نقلیه الکتریکی عقب مانده است.
تولکسدورف توضیح داد: «بنابراین مرتس میخواهد که درگیری هر چه سریعتر حل شود و از آنچه او عدم جهتگیری استراتژیک از سوی دولت ترامپ میبیند، ناامید است.»
#جنگ_ایران #شکاف_آمریکا_آلمان #سیاست_خارجی_آلمان #استقلال_اروپا #ترامپ #جنگ_افروزی_آمریکا #روابط_فراآتلانتیک #ناتو #تحولات_اروپا #اقتصاد_آلمان