ادعاهای ترامپ در آستانه مذاکرات احتمالی با ایران: آیا واشنگتن به دنبال عقبنشینی است؟
واشنگتن، دیسی – در آستانه دور جدید مذاکرات آتشبس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با انتشار پیامهایی شتابزده در شبکه اجتماعی «تروث سوشال»، ادعا کرده است که دولت او پیش از آغاز دور بعدی مذاکرات آتشبس، امتیازات بزرگی را از ایران گرفته است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که بسیاری از آنها از سوی تهران تأیید نشده و با واقعیتهای میدانی فاصله معناداری دارند.
تنگه هرمز: ادعای «هرگز بسته نشدن» در مقابل حاکمیت ایران
ترامپ روز جمعه در پیامهای خود مدعی شد که ایران با بازگشایی و «هرگز بسته نشدن» تنگه هرمز موافقت کرده است. این ادعا در حالی مطرح میشود که ایران پیش از این تأیید کرده بود که تنگه هرمز را برای «مدت زمان» آتشبس کنونی که قرار است اوایل هفته آینده به پایان برسد، بازگشایی کرده است. این اقدام ایران، نه یک امتیاز، بلکه تصمیمی حاکمیتی در راستای تسهیل عبور و مرور دریایی در شرایط خاص بوده است.
وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، روز جمعه اعلام کرد که در پی توقف ۱۰ روزه درگیریها در لبنان، «عبور تمامی کشتیهای تجاری از تنگه هرمز برای مدت باقیمانده آتشبس کاملاً آزاد اعلام میشود.» این موضع رسمی ایران، با ادعای ترامپ مبنی بر «هرگز بسته نشدن» تنگه، تفاوت فاحشی دارد. یک مقام ارشد نظامی ایران نیز به رسانههای دولتی تأکید کرد که تنها شناورهای غیرنظامی و آن هم با مجوز نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) اجازه عبور از تنگه را خواهند داشت. این نشاندهنده کنترل کامل و حاکمیت ایران بر این آبراه استراتژیک است.
الکساندرو هودیستئانو، کارشناس امنیت دریایی، در گفتگو با الجزیره، تأکید کرد که هیچ تأییدی از سوی ایران مبنی بر چنین تعهد بلندمدتی وجود ندارد. وی افزود: «رهبری ایران در طول شش هفته گذشته جنگ، به این واقعیت پی برده است که کنترل آن بر تنگه هرمز، نوعی بازدارندگی را به آن داده که برنامه هستهای، موشکهای بالستیک و نیروهای نیابتی منطقهای آن هرگز نتوانستهاند.»
ادعای «غبار هستهای» و برنامه صلحآمیز ایران
یکی از مهمترین نقاط اختلاف در مذاکرات، آینده برنامه هستهای ایران است. در حالی که ایران همواره بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای خود تأکید کرده است، آمریکا و رژیم صهیونیستی مدعی شدهاند که حملات اولیه آنها در ۲۸ فوریه، برای جلوگیری از ساخت سلاح هستهای توسط ایران طراحی شده بود. ترامپ روز جمعه بار دیگر ادعا کرد که ایران ذخایر اورانیوم غنیشده خود را تحویل خواهد داد و نوشت که «ایالات متحده تمام ‘غبار هستهای’ را به دست خواهد آورد.»
این اصطلاح «غبار هستهای» به تصمیم آمریکا برای بمباران سه سایت هستهای کلیدی در ایران در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ اشاره دارد. ترامپ بارها ادعا کرده است که این حملات برنامه هستهای ایران را «نابود» کرده است، علیرغم شواهد متناقض. علی هاشم، خبرنگار الجزیره در تهران، گزارش داد که هیچ تأییدی مبنی بر چنین توافقی وجود ندارد. وی افزود: «این یک ادعای بزرگ است، زیرا ایرانیها همیشه گفتهاند که چنین شرطی را نخواهند پذیرفت. آنچه از منابع ما شنیدهایم این است که موضوع غنیسازی و محدودیتهای زمانی هر شرطی به پایان مذاکرات موکول خواهد شد.»
«ممنوعیت» حملات رژیم صهیونیستی به لبنان: ادعایی بیاساس؟
مسئله دیگری که تهدیدکننده مذاکرات آتشبس بود، ادامه بمباران لبنان توسط رژیم صهیونیستی بود. ایران و میانجیها در پاکستان تأکید داشتند که لبنان بخشی از آتشبس اولیه است، اما آمریکا و رژیم صهیونیستی این موضوع را رد میکردند. با این حال، روز پنجشنبه، یک پیشرفت اعلام شد: رژیم صهیونیستی با توقف ۱۰ روزه تهاجم و بمباران لبنان موافقت کرد.
ترامپ روز جمعه به گونهای سخن گفت که گویی این توقف برای بلندمدت ادامه خواهد داشت. او نوشت: «اسرائیل دیگر لبنان را بمباران نخواهد کرد. آنها توسط ایالات متحده از این کار ‘ممنوع’ شدهاند. دیگر کافی است!!!» وی افزود که واشنگتن با لبنان همکاری خواهد کرد و «با وضعیت حزبالله به شیوهای مناسب برخورد خواهد کرد.» آلن فیشر، خبرنگار الجزیره در واشنگتن، اظهار داشت که این بیانیه نشاندهنده موضع سخت آمریکا در قبال رژیم صهیونیستی است، اما باید دید که آیا ترامپ واقعاً به دنبال مجازات رژیم صهیونیستی در صورت عدم رعایت خواهد بود یا خیر. این ادعاها در حالی مطرح میشود که سابقه آمریکا در کنترل رژیم صهیونیستی بسیار ضعیف است.
شروط ایران: لغو تحریمها و غرامت جنگی
ترامپ همچنین مدعی شد که «هیچ پولی به هیچ وجه مبادله نخواهد شد»، ادعایی که از سوی ایران تأیید نشده است. هاشم افزود که آزادسازی میلیاردها دلار از وجوه مسدود شده ایران، لغو تحریمهای آمریکا و دریافت غرامت برای خسارات جنگی، از اولویتهای اصلی تهران بوده است. وی معتقد است که ایران از مسائلی مانند جریان آزاد ترافیک از طریق تنگه هرمز برای گرفتن امتیازات استفاده خواهد کرد. این نشان میدهد که ایران با دست پر در مذاکرات حاضر شده و به دنبال احقاق حقوق خود است.
تشکر از متحدان و انتقاد از ناتو: سردرگمی در سیاست خارجی آمریکا
در حالی که پیامهای ترامپ عمدتاً جشنگونه بود، او به طرفهای مختلف در مذاکرات آتشبس، هم تشکر و هم انتقاد کرد. ترامپ از عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر به خاطر «شجاعت و کمک بزرگشان» تشکر کرد. او همچنین از شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان و فیلد مارشال عاصم منیر، که به هماهنگی تماسهای آمریکا و ایران کمک کردند، تشکر کرد و آنها را «دو فرد فوقالعاده» خواند.
اما ترامپ ناتو را هدف قرار داد و از آن به دلیل عدم حمایت از جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و همچنین تلاشهای بعدی برای بازگشایی تنگه هرمز انتقاد کرد. او نوشت: «حالا که وضعیت تنگه هرمز تمام شده است، تماسی از ناتو دریافت کردم که میپرسید آیا به کمک نیاز داریم. به آنها گفتم دور بمانند، مگر اینکه فقط بخواهند کشتیهایشان را با نفت پر کنند. آنها در زمان نیاز بیفایده بودند، یک ببر کاغذی!» این اظهارات نشاندهنده سردرگمی و تضاد در سیاست خارجی دولت آمریکا است.
#ایران #مذاکرات_ایران_آمریکا #ترامپ #تنگه_هرمز #برنامه_هستهای_ایران #آتش_بس #لبنان #رژیم_صهیونیستی #تحریمها #سیاست_خارجی_آمریکا