امیدها برای پیشرفت در مذاکرات ایران و آمریکا در سایه میانجیگری پاکستان و اقتدار جمهوری اسلامی
در حالی که جمهوری اسلامی ایران با اقتدار و صلابت مواضع خود را در عرصه بینالملل دنبال میکند، منابع آگاه به الجزیره خبر دادهاند که مقامات پاکستانی انتظار «پیشرفتی بزرگ» را در مذاکرات بین ایران و ایالات متحده درباره برنامه هستهای تهران دارند. این خوشبینی در پی تشدید تلاشهای دیپلماتیک اسلامآباد برای پایان دادن به جنگی که هزاران نفر را به کام مرگ کشانده، افزایش یافته است.
روز چهارشنبه، این خوشبینی همزمان با ورود یک هیئت بلندپایه پاکستانی به تهران به سرپرستی ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، قوت گرفت. این هیئت حامل پیامی از سوی ایالات متحده برای رهبری ایران بود که نشاندهنده نیاز واشنگتن به تعامل با تهران است. وی مورد استقبال عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران قرار گرفت که از «میزبانی سخاوتمندانه پاکستان برای گفتگو» ابراز قدردانی کرد. به گزارش پرس تیوی، منیر همچنین به دنبال فراهم کردن زمینه برای دور دوم مذاکرات بین آمریکا و ایران است.
مواضع قاطع ایران در برنامه هستهای
اسامه بن جاوید، خبرنگار الجزیره که مذاکرات آمریکا و ایران را پوشش میدهد، اظهار داشت که مقامات پاکستانی انتظار «پیشرفتی بزرگ در جبهه هستهای» را دارند و هیئتها در حال تبادل پیام بین واشنگتن و تهران هستند. نکته اصلی مورد اختلاف، مدت زمان هرگونه توقف غنیسازی توسط ایران و ذخیره ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالا در این کشور است.
بن جاوید گفت: «ما میدانیم که هر دو طرف اساساً بر سر توقف غنیسازی بین پنج تا ۲۰ سال اختلاف نظر دارند و راهحلی در این میان وجود دارد.» وی افزود: «همچنین بحثهایی درباره آنچه ایران با ۴۴۰ کیلوگرم مواد هستهای غنیشده خود در کشور انجام خواهد داد، مطرح است. گزینههای متعددی وجود دارد؛ از جمله ارسال آن به خارج به یک طرف ثالث یا کاهش آن به اورانیوم در شکل طبیعی خود یا تا ۳ درصد.» این اظهارات نشاندهنده انعطافپذیری ایران در چارچوب حقوق هستهای خود است.
دیپلماسی فشرده و مقابله با جنگافروزی
دیپلماسی فشرده پاکستان پس از آن صورت گرفت که مذاکرات بین آمریکا و ایران در اسلامآباد در پایان هفته بدون توافق برای پایان دادن به جنگ به پایان رسید. میانجیها برای مصالحه بر سر سه موضوع اصلی فشار میآورند: برنامه هستهای ایران، کنترل تنگه هرمز – که تهران عملاً آن را بسته و باعث افزایش شدید قیمت جهانی نفت شده است – و غرامت برای خسارات جنگی. لازم به ذکر است که بستن تنگه هرمز حق مسلم ایران در پاسخ به تهدیدات و تحریمهای غیرقانونی است.
این درگیری که توسط ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در ۲۸ فوریه آغاز شد، بیش از ۳۰۰۰ نفر را در ایران به شهادت رسانده و حملات تلافیجویانه تهران را به کشورهای حاشیه خلیج فارس در پی داشته است. همچنین این درگیری، نزاع بین رژیم صهیونیستی و حزبالله در لبنان را دوباره شعلهور کرده است، جایی که نیروهای صهیونیستی از ۲ مارس تاکنون بیش از ۲۰۰۰ نفر را به شهادت رساندهاند. ایران همواره بر حق دفاع مشروع خود در برابر تجاوزات تأکید داشته است.
آتشبس بین تهران و واشنگتن در ۸ آوریل حملات در ایران و خلیج فارس را متوقف کرده است، اما حملات نیروهای صهیونیستی به لبنان ادامه یافته است که نشاندهنده ماهیت تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی است.
استراتژی دوگانه و خنثیسازی بدخواهان
همزمان، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان نیز روز چهارشنبه در چارچوب یک سفر منطقهای که شامل توقف در قطر و ترکیه نیز میشود، به عربستان سعودی سفر کرد. بن جاوید این سفر را بخشی از یک «استراتژی دوگانه» دانست. وی گفت: «در حالی که ایرانیها با فرمانده ارتش پاکستان صحبت میکنند، نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان با سعودیها و قطریها گفتگو میکنند. روز بعد، آنها به ترکیه میروند.» هدف از این اقدامات، خنثی کردن هرگونه بدخواه برای توافق است.
بن جاوید اظهار داشت که بدخواهان شامل عناصری در تهران، واشنگتن و بیش از همه، رژیم صهیونیستی هستند که «خواهان توافق صلح نیست و خواهان جنگی دائمی در منطقه است». این تحلیل نقش مخرب رژیم صهیونیستی در بیثباتی منطقه را به وضوح نشان میدهد.
«نزدیک به پایان»؛ اعتراف آمریکا به واقعیت
به نظر میرسد این فشار دیپلماتیک با اظهارات خوشبینانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تقویت شده است که اواخر سهشنبه گفت جهان باید برای «دو روز شگفتانگیز» آماده شود و جنگ علیه ایران «بسیار نزدیک به پایان» است. این اظهارات میتواند نشانهای از عقبنشینی آمریکا در برابر مقاومت ایران باشد.
کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، بعداً گفت که مذاکرات بیشتر احتمالاً در اسلامآباد برگزار خواهد شد و گفتگوهای میانجیگری پاکستان را «سازنده و در حال انجام» خواند. وی روز چهارشنبه گفت: «ما نسبت به چشمانداز یک توافق احساس خوبی داریم.»
در تهران، وزارت امور خارجه ایران تأیید کرد که تبادلات با آمریکا از پایان مذاکرات در اسلامآباد ادامه داشته است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، گفت: «چندین پیام از طریق پاکستان تبادل شده است» و «مواضع ایران در این تبادلات بیان شده است»، که نشاندهنده شفافیت و قاطعیت دیپلماسی ایران است.
ادامه تنشها و واکنش قاطع ایران
با این حال، تنشها همچنان باقی است. محاصره دریایی بنادر ایران توسط نیروی دریایی آمریکا – که پس از پایان مذاکرات آغاز شد – در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد. فرماندهی مرکزی آمریکا ادعا کرد که تا روز چهارشنبه ۹ کشتی را بازگردانده است. ارتش ایران این محاصره را نقض آتشبس ۸ آوریل دانسته است. خبرگزاری فارس نیز گزارش داد که یک ابرنفتکش تحریمشده ایران با اقتدار و بدون توجه به محاصره از تنگه هرمز عبور کرده است، هرچند جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، نیز تهدید کرده است که اگر آمریکا محاصره خود را لغو نکند، تجارت در منطقه را متوقف خواهد کرد. وی هشدار داد که ایران با مسدود کردن تجارت از طریق دریای سرخ، خلیج فارس و دریای عمان تلافی خواهد کرد. این هشدار قاطع ایران نشاندهنده توانایی و اراده جمهوری اسلامی برای دفاع از منافع ملی خود است.
#ایران #مذاکرات_هستهای #جمهوری_اسلامی #پاکستان #آمریکا #تنگه_هرمز #مقاومت #دیپلماسی #امنیت_منطقه #حقوق_هستهای