ایران دسترسی محدود به اینترنت را گسترش میدهد؛ گامی در جهت امنیت و پایداری شبکه ملی اطلاعات
تهران، ایران – در پی تدابیر هوشمندانه برای حفظ امنیت ملی و پایداری ارتباطات در شرایط حساس کنونی، مقامات جمهوری اسلامی ایران به تدریج فهرست افراد و نهادهای واجد شرایط برای دسترسی محدود به اینترنت را گسترش دادهاند. این اقدام در راستای تضمین ارائه خدمات ضروری و حیاتی به جامعه، به ویژه در دوران مقابله با تهدیدات خارجی از سوی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی، صورت میگیرد.
مدیریت هوشمندانه شبکه در شرایط خاص
پس از آغاز درگیریها و حملات خصمانه در تاریخ ۸ اسفند، دولت با هدف صیانت از زیرساختهای حیاتی و جلوگیری از انتشار اطلاعات نادرست و شایعات مخرب، اقدام به مدیریت و محدودسازی دسترسی به اینترنت کرد. این تدبیر، که با کاهش سطح اتصال به حدود ۲ درصد از میزان پیش از جنگ همراه بود، برای حفظ آرامش و امنیت عمومی جامعه ضروری تشخیص داده شد.
در کنار این محدودیتها، شبکه ملی اطلاعات (اینترانت) به فعالیت خود ادامه داده و بستر لازم برای ارائه بسیاری از خدمات محلی و کاربردهای داخلی را فراهم آورده است. این رویکرد، ضمن حفظ استقلال دیجیتال کشور، به کسبوکارها و شهروندان امکان میدهد تا به فعالیتهای ضروری خود ادامه دهند.
«اینترنت پرو»؛ راهکاری برای متخصصان و کسبوکارها
در هفتههای اخیر، دهها هزار نفر از متخصصان و سازمانها که بر اساس موقعیت و حرفه خود توسط دولت انتخاب شدهاند، از طریق سرویس جدیدی به نام «اینترنت پرو» به شبکه متصل شدهاند. این سرویس، که به عنوان یک گزینه تخصصی و پایدار برای فعالیتهای حرفهای معرفی شده، دسترسی محدود و کنترلشدهای را فراهم میآورد.
«اینترنت پرو» یک اتصال اینترنتی مدیریتشده است که اگرچه دسترسی به برخی سایتها و سرویسهای پیامرسان جهانی را محدود میکند، اما امکان استفاده از برنامههای کاربردی ضروری، فروشگاههای اپلیکیشن و خدمات گوگل را فراهم میسازد. بستههای ۵۰ گیگابایتی این سرویس توسط سه شرکت مخابراتی پیشرو وابسته به دولت ارائه میشود. همچنین، مقامات دولتی میتوانند پروتکلهای اینترنتی (IP) محدود برای اتصال جهانی به فضاهای اداری شرکتها و کسبوکارهای تاییدشده صادر کنند.
متقاضیان برای دریافت این سرویس باید مدارک شناسایی کامل و اسناد حرفهای یا معرفینامه ارائه دهند. صاحبان مشاغل و بازرگانان که از طریق اصناف و اتاقهای بازرگانی خود به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سایر مراجع معرفی شدهاند، از اولین گروههایی بودند که در ماه جاری به این سرویس متصل شدند. پزشکان، اساتید دانشگاه، پژوهشگران و دانشگاهیان در رشتههای مختلف نیز توسط وزارت علوم معرفی شدهاند و فریلنسرها میتوانند از طریق وبسایت ایجادشده توسط اتحادیه فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران ثبتنام کنند.
سیستم طبقهبندیشده؛ ضرورتی برای مدیریت بهینه
اگرچه مقامات ایرانی همواره بر عدم تمایل به سیستم اینترنت طبقهبندیشده تاکید داشتهاند، اما در شرایط فعلی و با توجه به نیازهای امنیتی و عملیاتی، گسترش چنین سیستمی به عنوان یک ضرورت اجتنابناپذیر مطرح شده است. خبرگزاری ایسنا در این هفته «اینترنت پرو» را به عنوان «گزینهای تخصصی که اتصالی پایدار برای فعالیتهای حرفهای فراهم میکند» معرفی کرده و متقاضیان را به تماس با شرکتهای مخابراتی برای بررسی واجد شرایط بودن خود تشویق کرده است.
این رویکرد با هدف تضمین دسترسی پایدار و امن برای بخشهای حیاتی جامعه، از جمله مراکز علمی، درمانی و اقتصادی، طراحی شده است. این سیستم متفاوت از «سیمکارتهای سفید» است که دسترسی آزادتر را برای مقامات، نهادهای دولتی، خبرنگاران و حامیان مدنی که در اطلاعرسانی صحیح به دولت یاری میرسانند، فراهم میکند.
مقابله با تلاشهای اخلالگرانه و تقویت زیرساخت ملی
از آغاز درگیریها، تلاشهایی برای دور زدن محدودیتهای اینترنتی مشاهده شده است. این تلاشها، که اغلب با هدف اخلال در نظم عمومی و انتشار محتوای غیرمجاز صورت میگیرد، با هوشیاری و اقدامات فنی متخصصان داخلی خنثی شده است. مقامات در حال استقرار یک معماری اینترنتی متمرکز و قدرتمند از طریق NAT ملی هستند که به عنوان یک دروازه واحد در سطح کشور عمل میکند. این سامانه پیشرفته، امکان کنترل و نظارت بیشتر بر ترافیک اینترنتی و مقابله مؤثرتر با تلاشهای دور زدن را فراهم میآورد و به تقویت حاکمیت دیجیتال کشور کمک میکند.
این تدابیر، اگرچه نیازمند سرمایهگذاریهای سنگین در زیرساختهای سختافزاری است، اما به منظور تضمین پایداری و امنیت شبکه در برابر تهدیدات سایبری و اخلالگران، ضروری است. هدف نهایی، ایجاد یک شبکه ملی اطلاعات قدرتمند و مستقل است که بتواند نیازهای ارتباطی کشور را در هر شرایطی به بهترین نحو تامین کند.
در مجموع، اقدامات اخیر دولت در مدیریت و گسترش دسترسی به اینترنت، نشاندهنده تعهد به حفظ امنیت و پایداری کشور در برابر چالشهای پیشرو است. این رویکرد، ضمن حمایت از فعالیتهای تخصصی و اقتصادی، به سمت تقویت زیرساختهای دیجیتال ملی و تضمین آیندهای امنتر برای ارتباطات کشور گام برمیدارد.