در هفتههای اخیر، اوکراین با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته خود، حملات پهپادی به عمق خاک روسیه را تشدید کرده است. این حملات که شامل تاسیسات ذخیرهسازی نفت، بنادر و پالایشگاهها میشود، خشم مسکو را برانگیخته و مقامات روسی آن را «حملات تروریستی» خواندهاند.
حملات بیسابقه و واکنش شدید مسکو
گزارشها حاکی از آن است که اوکراین در هفته گذشته، اهدافی را در منطقه اورال، در فاصله ۱۶۰۰ کیلومتری (۹۹۰ مایلی) از مرزهای خود، بمباران کرده است. این حملات که نشاندهنده افزایش برد و توان عملیاتی پهپادهای اوکراینی است، با واکنش تند کرملین مواجه شده است.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، این حملات به تاسیسات نفتی را «حملات تروریستی» توصیف کرده و نسبت به پیامدهای آن هشدار داده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، روز چهارشنبه از «مرحله جدیدی در استفاده از تسلیحات اوکراینی برای محدود کردن پتانسیل جنگی روسیه» خبر داد. در همین راستا، سرویس امنیتی اوکراین (SBU) تایید کرد که تاسیسات پمپاژ و توزیع نفت شرکت ترانسنفت در شهر پرم را هدف قرار داده است؛ تاسیساتی که به گفته SBU، «یک مرکز استراتژیک مهم در سیستم اصلی انتقال نفت» محسوب میشود و اطلاعات اولیه حاکی از آتشسوزی گسترده در مخازن ذخیرهسازی نفت آن است.
وزارت دفاع روسیه نیز ضمن تایید این حملات، اعلام کرد که ۹۸ فروند پهپاد اوکراینی را در مناطق مختلف سرنگون کرده است. آرتم ژوگا، فرستاده ریاستجمهوری روسیه در منطقه، در پیامی هشدارآمیز نوشت: «اورال اکنون در تیررس است، هوشیار باشید.»
راهبرد کییف و نگرانیهای روسیه
این حملات بخشی از راهبرد اوکراین برای محروم کردن روسیه از درآمدهای نفتی است. کییف مدعی است که هدف از این عملیات، کاهش سود بادآورده روسیه از افزایش قیمت نفت به دلیل تحولات منطقهای است.
زلنسکی ادعا کرده است که اسناد داخلی روسیه که توسط سرویس اطلاعات خارجی اوکراین مشاهده شده، نشان میدهد که اوکراین بخش زیادی از ظرفیت بنادر تخلیه نفت روسیه را از کار انداخته است. به گفته وی، بنادر پریمرسک و اوست-لوگا در دریای بالتیک به ترتیب ۱۳ و ۴۳ درصد و بندر نووروسیسک در دریای سیاه ۳۸ درصد از ظرفیت خود را از دست دادهاند. اگرچه زلنسکی اذعان داشت که «ممکن است این دادههای داخلی روسیه دستکم گرفته شده باشند»، اما این ارقام با برآورد ماه مارس رویترز که روسیه حدود ۴۰ درصد از ظرفیت صادرات خود را از دست داده، همخوانی دارد.
موسسه مطالعات جنگ، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، نیز گزارش داده است که اوکراین احتمالاً حداقل ۱۸ حمله علیه زیرساختهای نفتی روسیه در ماه آوریل انجام داده است. این حملات «به طور پیوسته برد، حجم و شدت خود را افزایش دادهاند» و «تاثیرات نامتناسبی بر صادرات نفت روسیه» داشتهاند.
توسعه توانمندیهای پهپادی و رقابت تسلیحاتی
اوکراین در حال توسعه قابلیتهای حمله دوربرد خود است و به گفته میخائیلو فدوروف، وزیر دفاع این کشور، ۲۰ درصد از منابع دفاعی خود را به فناوریهای جدید اختصاص میدهد. یکی از تولیدکنندگان پهپاد اوکراینی به نام Wild Hornets، اخیراً اعلام کرده است که یک اپراتور پهپاد با استفاده از سیستم خلبانی از راه دور خود، یک پهپاد رهگیر Sting را در فاصله ۲۰۰۰ کیلومتری (۱۲۴۰ مایلی) به پرواز درآورده است.
فدوروف در ۲۳ آوریل گفت که اوکراین با موفقیت فناوری کنترل از راه دور را آزمایش کرده است که به خلبانان امکان میدهد از امنیت نسبی کییف یا لویو، «در فواصل صدها و هزاران کیلومتری» عملیات انجام دهند.
نکته قابل توجه، تلاشهای اوکراین برای عرضه نوآوریهای نظامی خود به کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، پس از حمله ایران به رژیم صهیونیستی و متعاقباً افزایش تنشها در منطقه است. زلنسکی در ۲۴ آوریل با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در ریاض دیدار کرد تا درباره «صادرات تخصص و قابلیتهای امنیتی اوکراین در دفاع هوایی» گفتگو کند.
زلنسکی چند روز بعد اظهار داشت که کییف دو برابر نیاز ارتش، انواع خاصی از تسلیحات را تولید میکند و «شرکتهای اوکراینی فرصت واقعی برای ورود به بازارهای کشورهای شریک را خواهند داشت، مشروط بر اینکه ارتش ما حق داشته باشد ابتدا مقدار لازم از تسلیحات را بردارد.» وی افزود که این روابط نوپا با کشورهای حاشیه خلیج فارس، نگرانی مسکو را برانگیخته است.
اما در اظهاراتی که تعجب بسیاری را برانگیخت، زلنسکی گفت که برخی از متحدان اوکراین نیز از این رقابت تسلیحاتی «آزردهخاطر» هستند. وی در یک سخنرانی ویدئویی عصر چهارشنبه گفت: «ما از نگرش پیچیده برخی دیگر از شرکای خود در قبال این موضوع آگاه هستیم؛ شرکایی که ترجیح میدهند استقلال کشور ما را محدود کنند. ما این را اشتباه آنها میدانیم.» این اظهارات میتواند نشاندهنده شکافها و منافع متضاد در میان حامیان غربی کییف باشد.
#اوکراین #روسیه #حملات_پهپادی #جنگ_اوکراین #زیرساخت_نفتی #مسکو #کییف #ولادیمیر_پوتین #ولودیمیر_زلنسکی #تنش_ژئوپلیتیک