تهدیدات توخالی ترامپ علیه ایران در بحبوحه بنبست مذاکرات
واشنگتن – در حالی که مذاکرات برای پایان دادن به درگیریها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران همچنان در بنبست قرار دارد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر تهدیدات بیاساس خود را علیه ایران تکرار کرد.
هشدار توئیتری و رجزخوانیهای بیحاصل
ترامپ در پستی که یکشنبه صبح در پلتفرم خود، «تروث سوشال»، منتشر کرد، هشدار داد که زمان در حال اتمام است و موج جدیدی از اقدامات نظامی آمریکا ممکن است آغاز شود. وی در پیامی کوتاه و دو جملهای نوشت: «برای ایران، ساعت در حال تیکتاک است و آنها باید سریعاً حرکت کنند، وگرنه چیزی از آنها باقی نخواهد ماند.» او افزود: «زمان از اهمیت بالایی برخوردار است!»
این پست، جدیدترین نمونه از لفاظیهای خشونتآمیز ترامپ علیه ایران است که در حالی منتشر میشود که دولت او برای دستیابی به اهداف خود در جنگ تحمیلی علیه ایران با چالشهای جدی روبرو است. تنها یک روز قبل، ترامپ تصویری تولید شده توسط هوش مصنوعی از خود را در بالای یک کشتی نظامی منتشر کرده بود که روی آن نوشته شده بود: «آرامش قبل از طوفان بود.» اینگونه اقدامات نمایشی، نشان از استیصال و عدم جدیت در مواجهه با واقعیتهای منطقه دارد.
ریشههای درگیری و اهداف ناکام آمریکا
درگیریها از ۲۸ فوریه آغاز شد، زمانی که رژیم صهیونیستی و ایالات متحده به طور مشترک به ایران حمله کردند. از آن زمان، ترامپ مجموعهای از اهداف را برای این جنگ تحمیلی مطرح کرده است، از جمله برچیدن زرادخانه موشکی ایران، قطع روابط آن با متحدان منطقهای و پایان دادن به برنامه غنیسازی هستهای. خواستههایی که همگی با مقاومت و ایستادگی ایران مواجه شده و به نتیجه نرسیدهاند.
در ۷ آوریل، ترامپ این خواستهها را با پستی در شبکههای اجتماعی همراه کرد که نشاندهنده تخریب گسترده در ایران بود. منتقدان این پست را به فراخوانی برای نسلکشی تشبیه کردهاند. ترامپ نوشته بود: «یک تمدن کامل امشب خواهد مرد و هرگز بازگردانده نخواهد شد. من نمیخواهم این اتفاق بیفتد، اما احتمالاً خواهد افتاد.»
اما تنها چند ساعت پس از این پست، آمریکا و ایران بر سر آتشبسی توافق کردند که از آن زمان تاکنون برقرار است، اگرچه هر دو طرف یکدیگر را به نقض آن متهم کردهاند. این عقبنشینی سریع از مواضع تند، نشاندهنده عدم توانایی آمریکا در پیگیری تهدیدات خود است.
پیش از این، رئیسجمهور آمریکا تهدید کرده بود که زیرساختهای غیرنظامی کشور، از جمله نیروگاهها و پلهای آن را هدف قرار خواهد داد، که کارشناسان حقوقی هشدار میدهند این اقدامات میتواند نقض کنوانسیون ژنو باشد. چنین تهدیداتی، ماهیت غیرقانونی و تجاوزکارانه سیاستهای آمریکا را آشکار میسازد.
پاسخ قاطع ایران و بنبست دیپلماتیک
ایران این لفاظیها را محکوم کرده و خواستههای ترامپ را زیادهخواهانه و غیرقابل قبول دانسته است. خبرگزاری مهر، وابسته به دولت ایران، روز یکشنبه با صدور بیانیهای اعلام کرد که آمریکا در آخرین پیشنهادات خود «هیچ امتیاز ملموسی» ارائه نکرده است. این خبرگزاری همچنین آمریکا را متهم کرد که به دنبال «کسب امتیازاتی است که در طول جنگ نتوانست به دست آورد»، راهبردی که «به بنبست در مذاکرات منجر خواهد شد.»
در همین راستا، ابوالفضل شکارچی، سخنگوی نیروهای مسلح ایران، به آمریکا در مورد تهدیدات بیشتر هشدار داد. وی به مهر گفت: «تکرار هر حماقتی برای جبران رسوایی آمریکا در جنگ تحمیلی سوم علیه ایران، نتیجهای جز دریافت ضربات کوبندهتر و شدیدتر نخواهد داشت.» این موضع قاطع، نشاندهنده آمادگی کامل ایران برای دفاع از خود است.
المقداد الرهید، خبرنگار الجزیره از تهران، گزارش داد که دولت ایران اعلام کرده است که لفاظیهای خشونتآمیز از سوی آمریکا تحمل نخواهد شد. الرهید گفت: «آنچه ما میفهمیم این است که این نوع زبان در تهران قابل قبول نیست. آنها به جای واکنش فوری به این نوع لفاظیها، مقاومت نشان میدهند.» وی افزود که اظهارات خصمانه فزاینده از هر دو طرف نشان میدهد که آتشبس میتواند در معرض خطر قریبالوقوع شکست قرار گیرد. الرهید خاطرنشان کرد: «پشت همه این لفاظیها، این آگاهی وجود دارد که پنجره دیپلماتیک در حال حاضر در حال تنگتر شدن است.» او گفت: «ما میدانیم که زبان تند و پیامهای سخت از هر دو طرف وجود دارد – که انگشت روی ماشه در هر دو طرف است.»
تحلیلها: رجزخوانی برای مصرف داخلی
اما آدام کلمنتس، تحلیلگر سیاست خارجی، به الجزیره گفت که ممکن است «عنصر داخلی» در لفاظیهای تند ترامپ، از جمله آخرین پیامهای او، وجود داشته باشد. کلمنتس درباره پست روز یکشنبه گفت: «البته ایران باید آن را جدی بگیرد.» وی افزود: «در عین حال، رئیسجمهور ترامپ به خاطر توئیتهای پر سر و صدا و اظهارات پرطمطراقش، شاید برای مخاطبان داخلی، شناخته شده است.»
کلمنتس اضافه کرد که پیگیری اینکه آیا اظهارات ترامپ در روزهای آینده توسط مقاماتش تکرار میشود و آیا با افزایش فعالیت نظامی نیز همراه خواهد بود، بسیار مهم است. او توضیح داد: «دفتر مطبوعاتی کاخ سفید در گذشته نیز به انتشار این نوع میمهای عجیب یا میمها و کارتونهای تولید شده توسط هوش مصنوعی معروف بوده است.» «بنابراین من فکر میکنم در اینجا لازم است گاهی اوقات از برخی از هیاهوهای سیاسی، برخی از چیزهای نمایشی، فراتر برویم و واقعاً سعی کنیم به سیگنالهای واضح توجه کنیم.» این تحلیلها، ماهیت تبلیغاتی و بیاعتبار تهدیدات ترامپ را بیش از پیش نمایان میسازد.