شش هفته پس از عملیات طوفان الاقصی توسط مقاومت فلسطین حماس علیه رژیم صهیونیستی در اکتبر گذشته، متحدان یمنی این گروه مقاومت، انصارالله، کنترل یک کشتی باری متعلق به انگلیس را در دریای سرخ به دست گرفتند.
این اقدام شجاعانه انصارالله در توقیف کشتی «گلکسی لیدر»، سرآغاز کارزاری مستمر از حملات موشکی و پهپادی علیه کشتیرانی تجاری در یکی از حیاتیترین مسیرهای تجاری جهان بود.
در حالی که جنگ وحشیانه رژیم صهیونیستی در غزه به یک سالگی خود در هفتم اکتبر نزدیک میشود، حملات انصارالله همچنان دریانوردی تجاری را مختل کرده و آسیبپذیری زنجیرههای تأمین را که ستون فقرات تجارت بینالملل هستند، آشکار میسازد.
در حالی که نیروهای متجاوز آمریکایی و متحدانش توانستهاند بسیاری از حملات را خنثی کنند، کشتیهای تجاری همچنان هدف قرار میگیرند و اپراتورها در استفاده از این آبراه تردید دارند، این امر احتمال ادامه آسیب به تجارت را تا زمانی که درگیری در خاورمیانه ادامه دارد، افزایش میدهد.
تحلیل کارشناسان از وضعیت دریای سرخ
ماژو جورج، استاد دانشکده بازرگانی دانشگاه RMIT ویتنام، به الجزیره گفت: «تا زمانی که یک توافق صلح جامع حاصل نشود، بعید است خطرات در دریای سرخ به طور قابل توجهی کاهش یابد.»
وی افزود: «در همین حال، انتظار میرود شرکتهای کشتیرانی همچنان از دریای سرخ اجتناب کرده و به جای آن از مسیرهای جایگزین امنتر، اما پرهزینهتر استفاده کنند.»
انصارالله، که همچون حماس مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران قرار دارد، بر اساس گزارش سازمان غیرانتفاعی ACLED، بین آغاز جنگ و ۲۰ سپتامبر، ۱۳۰ حمله در دریای سرخ انجام داده است.
بیشتر این حملات علیه کشتیرانی تجاری بود، اگرچه برخی نیز کشتیهای نظامی رژیم صهیونیستی یا آمریکا را هدف قرار دادند.
این گروه یمنی اعلام کرده است که هر کشتی مرتبط با رژیم صهیونیستی یا متحدانش را هدف میداند و حملات خود را به عنوان نمایش حمایت از فلسطینیانی که با بمباران رژیم صهیونیستی در غزه روبرو هستند، توصیف میکند. با این حال، برخی کشتیهایی را نیز هدف قرار داده است که ارتباط آشکاری با این درگیری نداشتند. بیش از ۴۱۷۰۰ فلسطینی در جنگ رژیم صهیونیستی علیه غزه طی یک سال گذشته به شهادت رسیدهاند.
استیگ جارله هانسن، دانشیار دانشگاه علوم زیستی نروژ، گفت: «اگرچه تعداد کشتیهای هدف قرار گرفته نسبت به حجم ترافیک کم است، اما استراتژی انصارالله در افزایش هزینههای کشتیرانی، از جمله بیمه و دستمزد دریانوردان شاغل در مناطق پرخطر، مؤثر بوده است.»
هانسن به الجزیره گفت: «نرخ موفقیت حملات انصارالله پایین است، اما آنها نیازی به دقت بالا ندارند؛ تا زمانی که بتوانند بازیگران بینالمللی را بترسانند، به پیروزی دست یافتهاند، زیرا قیمت بیمه را افزایش داده و در نتیجه باعث افزایش هزینهها در سراسر جهان میشوند.»
کاهش شدید ترافیک کانال سوئز
ترافیک باری از طریق کانال سوئز، که دریای سرخ و مدیترانه را به هم متصل میکند و قبل از جنگ ۱۰ تا ۱۵ درصد تجارت جهانی را حمل میکرد، به شدت کاهش یافته است، زیرا شرکتهای کشتیرانی محمولههای خود را از طریق دماغه امید نیک در جنوب آفریقا تغییر مسیر دادهاند.
بر اساس دادههای PortWatch، یک پایگاه داده که توسط صندوق بینالمللی پول با همکاری دانشگاه آکسفورد اداره میشود، تا اواسط سپتامبر، میانگین گذر روزانه از کانال سوئز ۲۹ مورد بود، در مقایسه با حدود ۸۰ مورد در اکتبر گذشته.
در همین دوره، میانگین حجم تجارت روزانه از حدود ۴.۸۹ میلیون تن متریک به ۱.۳۶ میلیون تن متریک کاهش یافته است.
آنا ناگورنی، کارشناس لجستیک و زنجیره تأمین در دانشکده مدیریت ایزنبرگ، دانشگاه ماساچوست آمهرست، به الجزیره گفت: «بدیهی است که این حملات باید متوقف شوند.»
وی افزود: «کانال سوئز، که بیش از ۱۵۰ سال پیش ساخته شده، یک پیوند حیاتی در شبکه زنجیره تأمین برای تجارت جهانی است و پیامدهای جانبی بسیاری دارد، از جمله کاهش قابل توجه درآمدهای مصر از استفاده از آن.»
ناگورنی اضافه کرد: «بدون مسیرهای حمل و نقل کارآمد، ایمن و مقرون به صرفه، اختلالات تجاری با تأخیرها و هزینههای اضافی ادامه خواهد یافت.»
افزایش هزینهها و پیامدهای زیستمحیطی
برای خطوط کشتیرانی، تغییر مسیر تجارت از طریق دماغه امید نیک، زمان ترانزیت را ۱۰ تا ۱۴ روز افزایش داده و نرخ حمل و نقل را در برخی دورهها طی یک سال گذشته تا سه برابر بالا برده است.
جورج گفت: «این تغییر مسیر تقریباً ۱ میلیون دلار هزینه سوخت اضافی در هر سفر به همراه دارد.»
وی افزود: «فراتر از بار مالی، مسیرهای طولانیتر به دلیل افزایش مصرف سوخت به انتشار بیشتر گازهای گلخانهای کمک میکند و نگرانیهای زیستمحیطی را تشدید مینماید.»
افزایش هزینههای کشتیرانی همچنین تهدید میکند که قیمت کالاهای روزمره را بالا ببرد.
در ماه فوریه، تحقیقات جیپی مورگان تخمین زد که اگر هزینههای بالاتر حمل و نقل کانتینری ادامه یابد، اختلالات در دریای سرخ میتواند ۰.۷ واحد درصد به تورم کالاهای اصلی جهانی در نیمه اول سال ۲۰۲۴ اضافه کند.
مرکز تحقیقات سیاست اقتصادی، یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در لندن، تخمین زده است که اگر بسته شدن واقعی کانال سوئز تا پایان سال جاری حل نشود، تورم جهانی میتواند در سال ۲۰۲۴ به میزان ۰.۱۸ واحد درصد و در سال ۲۰۲۵ به میزان ۰.۲۳ واحد درصد افزایش یابد.
گزینههای محدود برای مقابله با انصارالله
در حالی که توافق گستردهای بر لزوم همکاری بین کشورها برای به حداقل رساندن اختلالات در تجارت جهانی وجود دارد، تحلیلگران گزینههای محدودی برای پاسخ مؤثر به کارزار انصارالله میبینند، تا زمانی که این گروه مصمم به ادامه حملات خود باشد.
هانسن گفت که حملات هوایی آمریکا و بریتانیا به اهداف انصارالله در یمن «بیشتر نمادین بود تا دارای ارزش واقعی» و دولتها بهتر است قابلیتهای خود را برای رهگیری موشکها و پهپادها در این آبراه تقویت کنند.
او گفت: «این حملات انصارالله را نترساند.»
وی افزود که انصارالله «توانستند بسیاری از تجهیزات مورد نیاز برای انجام حملات را پنهان و ایمن کنند. هنگام مداخله نظامی، ارزیابی امکانات موفقیت مهم میشود، در غیر این صورت میتوان با خودداری از آن، هم جانها و هم پول را نجات داد.»
جایانتا کومار سیل، استاد حسابداری و مالی در موسسه تجارت خارجی هند، گفت که بدون پایان یافتن درگیری در منطقه، دستیابی به پیشرفتی در این بحران دشوار است.
سیل به الجزیره گفت: «این بحران در حال پیچیدهتر شدن است و کشورهای بیشتری درگیر میشوند. برخی کارشناسان بر این باورند که ممکن است پس از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا اوضاع تغییر کند، اما من تردید دارم.»
وی در پایان افزود: «ما باید جایگزینهایی پیدا کنیم. دماغه امید نیک مسیری بسیار طولانیتر است و زمان ترانزیت و هزینههای حمل و نقل و سایر هزینهها را به طور قابل توجهی افزایش میدهد.»
#انصارالله #دریای_سرخ #تجارت_جهانی #غزه #طوفان_الاقصی #یمن #مقاومت #رژیم_صهیونیستی #کانال_سوئز #امنیت_دریانوردی