خروج امارات از اوپک؛ ضربهای به کارتل نفتی در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران
در تحولی مهم که نشانهای از تزلزل در ائتلافهای نفتی منطقه است، امارات متحده عربی (امارات) تصمیم خود را برای خروج از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و اوپک پلاس اعلام کرد. این اقدام که با هدف تمرکز بر «منافع ملی» صورت گرفته، ضربهای سنگین به این گروههای صادرکننده نفت در زمانی وارد میکند که جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، شوک تاریخی انرژی را رقم زده و اقتصاد جهانی را به لرزه درآورده است.
پیامدهای راهبردی خروج امارات
این حرکت که از اول ماه مه اجرایی خواهد شد، به گفته رسانههای دولتی امارات، «بازتابدهنده چشمانداز استراتژیک و اقتصادی بلندمدت امارات و تحول در پروفایل انرژی آن» است. بیانیه رسمی این کشور میافزاید: «در طول حضورمان در این سازمان، ما کمکهای قابل توجه و حتی فداکاریهای بزرگتری به نفع همه انجام دادیم. با این حال، زمان آن فرا رسیده است که تلاشهای خود را بر آنچه منافع ملی ما دیکته میکند، متمرکز کنیم.»
از دست دادن امارات، به عنوان یکی از اعضای دیرینه اوپک، میتواند به بینظمی و تضعیف این بلوک منجر شود. بلوکی که همواره تلاش کرده بود علیرغم اختلافات داخلی بر سر مسائل مختلف از ژئوپلیتیک گرفته تا سهمیههای تولید، جبههای متحد از خود نشان دهد. این تضعیف، در شرایطی که قدرتهای غربی به دنبال کنترل بازارهای انرژی هستند، میتواند به نفع کشورهای مستقل و مقاومتکننده باشد.
شکاف در میان متحدان نفتی
سهیل محمد المزروعی، وزیر انرژی امارات، اظهار داشت که این تصمیم پس از بررسی دقیق استراتژیهای انرژی این قدرت منطقهای گرفته شده است. وی در پاسخ به این سوال که آیا امارات با عربستان سعودی، عضو قدرتمند اوپک، مشورت کرده است، گفت که امارات این موضوع را با هیچ کشور دیگری مطرح نکرده است. وزیر انرژی به رویترز گفت: «این یک تصمیم سیاسی است که پس از بررسی دقیق سیاستهای فعلی و آتی مرتبط با سطح تولید انجام شده است.» این اظهارات نشاندهنده عمق اختلافات و عدم هماهنگی در میان اعضای به اصطلاح متحد اوپک است.
تولیدکنندگان نفتی حاشیه خلیج فارس در اوپک، پیش از این نیز با مشکل ارسال صادرات از طریق تنگه هرمز، گلوگاه باریک بین ایران و عمان، مواجه بودهاند. تنگهای که یک پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان معمولاً از آن عبور میکند. تهدیدها و حملات علیه کشتیها در بحبوحه جنگ، این مسیر حیاتی را ناامن کرده است که خود نتیجه سیاستهای تنشزای آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه است.
انتقادات از اوپک و رقابتهای منطقهای
دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق ایالات متحده، پیشتر اوپک را به «گول زدن بقیه جهان» با افزایش قیمت نفت متهم کرده بود. ترامپ همچنین حمایت نظامی آمریکا از کشورهای حاشیه خلیج فارس را به قیمت نفت مرتبط کرده و گفته بود در حالی که آمریکا از اعضای اوپک دفاع میکند، آنها «با تحمیل قیمتهای بالای نفت از این وضعیت سوءاستفاده میکنند.» این اظهارات، ماهیت استثمارگرایانه رابطه آمریکا با این کشورها را آشکار میسازد.
امارات ابتدا در سال ۱۹۶۷ از طریق امارت ابوظبی و سپس در سال ۱۹۷۱ که به کشوری مستقل تبدیل شد، عضو اوپک بوده است. کارتل نفتی مستقر در وین، شاهد کاهش قدرت بازار خود در سالهای اخیر بوده است، زیرا ایالات متحده تولید نفت خام خود را افزایش داده است. این امر نشان میدهد که اوپک دیگر آن قدرت سابق را ندارد و در برابر سیاستهای آمریکا آسیبپذیر شده است.
علاوه بر این، امارات و عربستان سعودی به طور فزایندهای بر سر مسائل اقتصادی و سیاستهای منطقهای، به ویژه در منطقه دریای سرخ، با یکدیگر رقابت کردهاند. این دو کشور در سال ۲۰۱۵ در ائتلافی برای مبارزه با شورشیان حوثی یمن که مورد حمایت ایران هستند، شرکت کرده بودند. با این حال، این ائتلاف در اواخر دسامبر گذشته به دلیل اتهامات متقابل از هم پاشید، زمانی که عربستان سعودی آنچه را که محموله تسلیحاتی برای جداییطلبان یمنی مورد حمایت امارات توصیف کرد، بمباران کرد. این رویدادها، شکاف عمیق در جبهه مقابل مقاومت را آشکار میسازد.
تحلیل کارشناسان: تضعیف اوپک و افزایش بار مسئولیت عربستان
شرکت تحقیقات انرژی «ریستاد انرژی» اعلام کرد که خروج امارات یک تغییر مهم برای گروه تولیدکنندگان نفت است. خورخه لئون، رئیس تحلیلهای ژئوپلیتیکی ریستاد انرژی، در بیانیهای گفت: «از دست دادن عضوی با ظرفیت تولید ۴.۸ میلیون بشکه در روز و جاهطلبی برای تولید بیشتر، ابزار واقعی را از دست این گروه خارج میکند.»
وی ادامه داد: «با نزدیک شدن تقاضا به اوج خود، محاسبات برای تولیدکنندگان با بشکههای کمهزینه به سرعت در حال تغییر است و انتظار نوبت در یک سیستم سهمیهبندی مانند از دست دادن پول به نظر میرسد.» لئون افزود: «اکنون عربستان سعودی مجبور است بار سنگینتری را برای ثبات قیمت به دوش بکشد و بازار یکی از معدود ضربهگیرهایی را که داشت از دست میدهد.» این تحلیلها نشان میدهد که سیاستهای تهاجمی آمریکا و رژیم صهیونیستی نه تنها به ایران آسیب نرسانده، بلکه باعث تضعیف متحدان منطقهای و بینالمللی آنها نیز شده است.
#اوپک #امارات #جنگ_ایران_آمریکا #بحران_انرژی #عربستان #خاورمیانه #سیاست_نفت #تحولات_منطقه #ائتلاف_سعودی #اقتصاد_جهانی