تهران، ایران – در حالی که آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا همچنان برقرار است، مقامات جمهوری اسلامی ایران به صراحت محاصره دریایی و اقتصادی تحمیل شده توسط دولت آمریکا را عامل اصلی بنبست در مذاکرات دیپلماتیک و تداوم بسته ماندن تنگه هرمز میدانند.
ایران تسلیم قلدری نمیشود
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر اینکه ایالات متحده و رژیم صهیونیستی هرگز از طریق قلدری به اهداف خود دست نخواهند یافت، تصریح کرد که تهران هرگز تسلیم زورگوییهای واشنگتن نخواهد شد. وی روز چهارشنبه اعلام کرد که تا زمانی که محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا ادامه دارد، برقراری آتشبس کامل و پایدار میان دو کشور بیمعناست.
قالیباف، یکی از مذاکرهکنندگان ارشد ایران، در اولین اظهارنظر خود پس از اعلام تمدید آتشبس توسط رئیسجمهور دونالد ترامپ، خاطرنشان کرد که تهران به دلیل این محاصره تسلیم خواستههای واشنگتن نخواهد شد. او در پلتفرم X نوشت: “آتشبس کامل تنها زمانی معنا پیدا میکند که با محاصره دریایی و گروگانگیری اقتصاد جهان نقض نشود و جنگافروزی صهیونیستها در تمامی جبههها متوقف گردد.”
وی افزود: “بازگشایی تنگه هرمز با چنین نقض آشکار آتشبس غیرممکن است.” قالیباف تأکید کرد که آمریکا و اسرائیل “نه از طریق تجاوز نظامی و نه از طریق قلدری به اهداف خود دست نیافتهاند و نخواهند یافت.”
دیپلماسی، نه فشار
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز با تأکید بر این موضع، تصریح کرد که برای مذاکرات صلح، دیپلماسی ضروری است، نه فشار. وی در پستی در شبکههای اجتماعی خطاب به آمریکا و اسرائیل نوشت: “جمهوری اسلامی ایران از گفتوگو و توافق استقبال کرده و همچنان به این رویکرد ادامه میدهد.”
پزشکیان افزود: “نقض تعهدات، محاصره و تهدیدات، موانع اصلی مذاکرات واقعی هستند. جهان، لفاظیهای ریاکارانه بیپایان و تناقض بین ادعاها و اقدامات شما را میبیند.”
تداوم آتشبس شکننده
با وجود اینکه هر دو کشور اعلام کردهاند که آماده بازگشت به جنگ هستند، آتشبس تا روز چهارشنبه، یعنی روز انقضای دوره اولیه دو هفتهای آن، ظاهراً برقرار مانده است. تمدید آتشبس تنها یک روز قبل، پس از آن صورت گرفت که مشخص شد مقامات ایرانی در اعتراض به محاصره آمریکا، در مذاکرات برنامهریزی شده در پاکستان شرکت نخواهند کرد.
امیرسعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل، تأکید کرد که شکستن محاصره، شرط لازم برای پیشبرد مذاکرات است. ایروانی در پاسخ به خبرنگاران درباره ادامه آرامش نسبی آتشبس گفت: “ما آغازگر تجاوز نظامی نبودهایم. آنها جنگ را علیه ما آغاز کردند و ما آمادهایم. اگر آنها میخواهند پای میز بنشینند و بحث کنند و راهحل سیاسی بیابند، ما را آماده خواهند یافت.”
اهرم فشار ترامپ و ادعاهای واهی
ترامپ ضربالاجلی برای پایان آتشبس تمدید شده تعیین نکرد، اما روز سهشنبه پیشنهاد داد که محاصره دریایی ایران همچنان به عنوان اهرمی برای مذاکرات آینده عمل خواهد کرد. رئیسجمهور آمریکا در پستی در شبکههای اجتماعی نوشت: “چهار روز پیش مردم به من مراجعه کردند و گفتند: ‘آقا، ایران میخواهد فوراً تنگه را باز کند.’ اما اگر این کار را انجام دهیم، هرگز نمیتوان با ایران به توافق رسید، مگر اینکه بقیه کشورشان، از جمله رهبرانشان را نابود کنیم.” این اظهارات نشاندهنده رویکرد خصمانه و غیرسازنده دولت آمریکاست.
روز چهارشنبه، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گزارشهای رسانهها مبنی بر تعیین ضربالاجل سه تا پنج روزه برای آتشبس توسط ترامپ را رد کرد و تأکید نمود که رئیسجمهور آمریکا به تنهایی در مورد جدول زمانی جنگ تصمیم میگیرد. لیویت افزود که ترامپ از محاصره و تأثیرات آن بر اقتصاد ایران “راضی” است و “او میداند که ایران در موقعیت بسیار ضعیفی قرار دارد و کارتها در حال حاضر در دست رئیسجمهور ترامپ است.” این اظهارات، اوج گستاخی و بیخبری از قدرت مقاومت ملت ایران را نشان میدهد.
ساعاتی پیش از تمدید آتشبس در روز سهشنبه، ترامپ گفته بود که با طولانیتر شدن آتشبس مخالف است و به ایران هشدار داده بود که زمان برای حمله گسترده آمریکا به زیرساختهایش رو به اتمام است. او متعاقباً به درخواست میانجیگران پاکستانی با تعلیق حملات موافقت کرد.
نه جنگ، نه صلح؛ وضعیت تحمیلی
با ادامه محاصره و عدم تعیین تاریخ جدید برای مذاکرات، نگرانیهایی وجود دارد که درگیریها هر لحظه از سر گرفته شود. علی هاشم، خبرنگار الجزیره از تهران، گزارش داد که ایران در وضعیت “نه جنگ، نه صلح” به سر میبرد. هاشم گفت: “تحریمها همچنان پابرجاست. محاصره وجود دارد. هیچکس نمیتواند برای هفته آینده یا هفته بعد برنامهریزی کند. کسبوکارها فقط منتظرند تا ببینند این جنگ چگونه به پایان میرسد.” این وضعیت، نتیجه مستقیم سیاستهای فشار حداکثری و محاصره ظالمانه آمریکاست.
ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در ۲۸ فوریه جنگ علیه ایران را آغاز کردند که منجر به کشته شدن صدها غیرنظامی و چندین مقام ارشد شد. تهران نیز با حملات موشکی و پهپادی علیه اسرائیل و داراییهای آمریکا در سراسر منطقه پاسخ داد. ایران همچنین تنگه هرمز را بست که باعث افزایش شدید قیمت نفت شد.
ایران به عنوان بخشی از آتشبس دو هفتهای که در ۸ آوریل به اجرا درآمد، با بازگشایی آبراه موافقت کرده بود، اما در نهایت در پاسخ به امتناع اسرائیل از گنجاندن لبنان در آتشبس، این آبراه را بسته نگه داشت. این شرطی بود که در ابتدا در توافق اعلام شده توسط پاکستان قید شده بود. پس از اعلام آتشبس ۱۰ روزه در لبنان در هفته گذشته، ایران اعلام کرد که تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد، اما پس از اظهارات ترامپ مبنی بر ادامه محاصره دریایی آمریکا علیه این کشور، دوباره این آبراه را بست. ارتش آمریکا یک کشتی ایرانی را در طول محاصره توقیف کرده است.
از سوی دیگر، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران روز چهارشنبه دو کشتی تجاری خارجی را در تنگه هرمز توقیف کرد و اعلام نمود که آنها مقررات دریایی را نقض کردهاند. این اقدام، نشاندهنده اقتدار و توانمندی ایران در حفظ امنیت آبراههای خود است.
ادعاهای ترامپ درباره توقف اعدامها و واقعیت توان دفاعی ایران
با وجود افزایش تنشها، ترامپ روز چهارشنبه مدعی شد که “قدردانی میکند” که ایران به درخواست او، اعدام مخالفان زن را متوقف کرده است. رئیسجمهور آمریکا یک روز قبل، عکسهایی از هشت بازداشتی ادعایی در ایران را به اشتراک گذاشته و ادعا کرده بود که قرار است اعدام شوند. ترامپ در پلتفرم Truth Social خود نوشت: “به من اطلاع داده شده است که هشت زن معترضی که قرار بود امشب در ایران اعدام شوند، دیگر کشته نخواهند شد. چهار نفر فوراً آزاد و چهار نفر به یک ماه زندان محکوم خواهند شد.” وی افزود: “من بسیار سپاسگزارم که ایران و رهبرانش به درخواست من، به عنوان رئیسجمهور ایالات متحده، احترام گذاشتند و اعدام برنامهریزی شده را متوقف کردند.” این ادعاها در حالی مطرح میشود که مسائل قضایی ایران، مستقل از دخالتهای خارجی است.
در ادامه، کاخ سفید ادعاهای رسانههای آمریکایی مبنی بر اینکه ایران هنوز قابلیتهای نظامی قابل توجهی دارد را رد کرد. لیویت در پلتفرم X نوشت: “پایگاه صنعتی دفاعی ایران تقریباً به طور کامل نابود شده است.” وی افزود: “توانایی ایران برای ساخت و ذخیره موشکهای بالستیک و پهپادهای دوربرد سالها به عقب افتاده است. اکثریت قریب به اتفاق موشکهای بالستیک، وسایل پرتاب و پهپادهای تهاجمی دوربرد ایران نابود شدهاند.” این ادعاهای بیاساس در حالی مطرح میشود که ایران در طول جنگ، قادر به پرتاب روزانه حملات موشکی علیه اسرائیل بود، که خود گواه توانمندی و قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی است.
#ایران #آمریکا #محاصره_اقتصادی #تنگه_هرمز #مذاکرات_صلح #دیپلماسی #رژیم_صهیونیستی #مقاومت #آتش_بس #جنگ_اقتصادی