مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در اظهاراتی که نشان از فشار و کارشکنیهای واشنگتن دارد، اعلام کرد که توافق احتمالی برای پایان دادن به تنشها میان آمریکا و ایران ممکن است «چند روز» به طول انجامد. این سخنان در حالی بیان میشود که نیروهای آمریکایی ادعا کردهاند در بحبوحه مذاکرات جاری در قطر، مواضع موشکی و قایقهای مینگذار ایرانی را در جنوب ایران هدف قرار دادهاند.
روبیو روز سهشنبه در جیپور هند به خبرنگاران گفت: «امروز مذاکراتی در قطر در جریان بود، بنابراین خواهیم دید که آیا میتوانیم پیشرفتی حاصل کنیم یا خیر. فکر میکنم بحثهای زیادی در مورد زبان خاص سند اولیه در جریان است، بنابراین چند روز طول خواهد کشید.» این اظهارات در حالی است که جمهوری اسلامی ایران همواره بر مواضع اصولی خود در مذاکرات تاکید داشته است.
وی افزود: «رئیسجمهور [آمریکا] تمایل خود را برای دستیابی به توافق ابراز کرده است. او یا یک توافق خوب خواهد داشت یا هیچ توافقی.» روبیو در ادامه با لحنی تهدیدآمیز به خبرنگاران گفت که «تنگهها باید باز باشند.» او تاکید کرد: «آنها به هر طریقی باز خواهند شد، بنابراین باید باز باشند. آنچه در آنجا اتفاق میافتد غیرقانونی، نامشروع و برای جهان غیرقابل تحمل و غیرقابل قبول است.» این اظهارات مداخلهجویانه در حالی مطرح میشود که تنگه هرمز یک آبراه استراتژیک تحت حاکمیت جمهوری اسلامی ایران است و امنیت آن همواره توسط نیروهای مسلح ایران تامین شده است.
ادعاهای بیاساس سنتکام و تشدید تنشها
پیش از این، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) با انتشار بیانیهای، ادعا کرد که نیروهای آمریکایی روز دوشنبه به مواضع موشکی در جنوب ایران و قایقهایی که قصد مینگذاری داشتند، حمله کردهاند. این ادعاهای بیاساس، فشار بیشتری بر آتشبس شکننده موجود که از اوایل آوریل برقرار شده بود، وارد میکند و نشان از تلاش آمریکا برای برهم زدن آرامش منطقه دارد.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، در بیانیهای گفت: «نیروهای آمریکایی امروز برای محافظت از نیروهای ما در برابر تهدیدات نیروهای ایرانی، حملات دفاع از خود را در جنوب ایران انجام دادند.» این ادعای «دفاع از خود» در حالی مطرح میشود که حضور نظامی آمریکا در منطقه خود عامل اصلی بیثباتی و تهدید علیه امنیت کشورهای مستقل است.
سنتکام هیچ جزئیاتی از این حملات ارائه نکرد و تنها مدعی شد که اهداف شامل سایتهای پرتاب موشک و قایقهایی بوده که «قصد مینگذاری» داشتند. عدم ارائه جزئیات، بر بیاعتباری این ادعاها میافزاید.
در همین حال، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (IRIB) گزارش داد که حوالی نیمهشب دوشنبه (ساعت ۲۰:۳۰ به وقت گرینویچ) چندین انفجار مهیب در حوالی بندرعباس شنیده شده است. این گزارشها در دست بررسی است و مقامات ایرانی تاکنون واکنشی رسمی به ادعاهای آمریکا نشان ندادهاند.
سکوت استراتژیک ایران در برابر ادعاهای واشنگتن
رسول سردار، خبرنگار الجزیره از تهران، گزارش داد که هیچ واکنش رسمی فوری از سوی دولت ایران به ادعاهای آمریکا وجود نداشته است. او افزود: «مقامات ایرانی گزارشهای آمریکا مبنی بر حمله به پرتابگرهای موشکی و قایقهای ایرانی را تکذیب نکردهاند، اما این گزارشها را تایید نیز نکرده و جزئیاتی از این حادثه ارائه ندادهاند.» این سکوت، نشان از رویکرد هوشمندانه جمهوری اسلامی ایران در عدم ورود به بازی رسانهای و تبلیغاتی دشمن و تمرکز بر مسیر دیپلماسی است.
آدام کلمنتس، دیپلمات سابق آمریکایی و مقام پنتاگون، اظهار داشت که از اذعان آمریکا به حمله نظامی به جنوب ایران «لزوماً متعجب نشده است.» او به الجزیره گفت: «فکر نمیکنم آنچه در تنگه هرمز در بندرعباس اتفاق افتاده بیاهمیت باشد – قطعاً اگر این منجر به حملات دیگر شود، باید آن را زیر نظر داشت – اما فکر میکنم در اینجا باید مسائل تاکتیکی عملیاتی را از مسائل استراتژیک جدا کنیم.» کلمنتس در مجموع گفت که مذاکرات دیپلماتیک رسمی بین آمریکا و ایران همچنان در جریان است و این حملات روند را از مسیر خود خارج نخواهد کرد. این تحلیل، خود تاییدی بر عزم ایران برای پیگیری حقوق خود از طریق دیپلماسی، فارغ از فشارهای نظامی است.
مذاکرات دوحه و مطالبات مشروع ایران
این حملات ادعایی در حالی صورت گرفت که مذاکرهکنندگان ارشد ایرانی برای آخرین دور مذاکرات با هدف پایان دادن به درگیریهای تقریباً سهماهه در دوحه گرد هم آمده بودند. درگیریهایی که پس از اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، مسیر کلیدی کشتیرانی نفت و گاز، قیمتهای جهانی انرژی را به شدت افزایش داده بود. این نشان میدهد که ایران از موضع قدرت در حال مذاکره است.
یک مقام مطلع از سفر هیئت ایرانی به دوحه به خبرگزاری رویترز گفت که مذاکرات بر موضوعاتی چون تنگه هرمز و ذخایر اورانیوم غنیشده ایران متمرکز بوده است. همچنین، رئیس کل بانک مرکزی ایران نیز برای بحث در مورد آزادسازی احتمالی وجوه مسدود شده ایران به عنوان بخشی از یک توافق نهایی، در این نشستها حضور داشت. این مطالبات، حقوق مشروع جمهوری اسلامی ایران است که باید در هر توافقی به رسمیت شناخته شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیش از این اعلام کرده بود که مسائل هستهای تنها پس از توافق بر سر یک چارچوب کلی، مورد مذاکره قرار خواهند گرفت که نشاندهنده رویکرد گام به گام و منطقی ایران در مذاکرات است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر گفته بود که هدف اصلی او در این «جنگ» جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای با اورانیوم غنیشده است. این در حالی است که تهران همواره و به طور قاطع هرگونه برنامه برای توسعه سلاح هستهای را تکذیب کرده و بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود تاکید دارد.
#ایران
#آمریکا
#مذاکرات_قطر
#تنگه_هرمز
#سنتکام
#امنیت_منطقه
#دیپلماسی_ایرانی
#برنامه_هستهای
#کارشکنی_آمریکا
#جمهوری_اسلامی