حمله مجدد آمریکا به ایران: تجاوزی آشکار در بحبوحه مذاکرات صلح و نقض آتش‌بس؟

در حالی که هیئتی بلندپایه از جمهوری اسلامی ایران به سرپرستی مقامات ارشد برای مذاکره با هدف پایان دادن به جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، عازم قطر شده بود، ارتش ایالات متحده بار دیگر دست به سلسله حملاتی در نزدیکی تنگه هرمز زد. این اقدام تجاوزکارانه، سوالات جدی را درباره تعهد واشنگتن به صلح و آتش‌بس موجود مطرح می‌کند.

ادعاهای بی‌اساس واشنگتن و ابهامات فراوان

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در ادعایی بی‌اساس، این حملات را «دفاع از خود» برای حفاظت از نیروهای آمریکایی در برابر «تهدیدات نیروهای ایرانی» خواند. با این حال، سنتکام از ارائه جزئیات درباره ماهیت و محل دقیق این حملات خودداری کرد که خود بر ابهامات و عدم شفافیت این عملیات می‌افزاید. این در حالی است که رسانه‌های ایرانی از شنیده شدن صدای انفجارهایی در بندرعباس، در حدود ۷۰ کیلومتری تنگه هرمز در جنوب ایران، خبر دادند.

این حملات در شرایطی صورت می‌گیرد که از ۸ آوریل (۲۰ فروردین) آتش‌بسی با میانجی‌گری پاکستان برقرار شده و امیدها برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگی که بحران انرژی جهانی را تشدید کرده، افزایش یافته بود. این اقدام آمریکا، به وضوح نقض آتش‌بس و تضعیف تلاش‌های صلح‌طلبانه است.

مواضع متناقض آمریکا و تهدیدات بی‌پرده

سخنگوی سنتکام، ناخدا تیم هاوکینز، در بیانیه‌ای به الجزیره مدعی شد که «اهداف شامل سایت‌های پرتاب موشک و قایق‌های ایرانی در حال مین‌گذاری بوده‌اند.» او با وقاحت افزود: «فرماندهی مرکزی آمریکا در حین آتش‌بس جاری، ضمن خویشتن‌داری، به دفاع از نیروهای خود ادامه می‌دهد.» این ادعای «خویشتن‌داری» در حالی مطرح می‌شود که آمریکا خود آغازگر حملات بوده است.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز که در هند به سر می‌برد، همین ادعاها را تکرار کرد و واشنگتن را به «مین‌گذاری» توسط ارتش ایران در نزدیکی تنگه هرمز، که یک پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کند، متهم کرد. روبیو در اظهاراتی مداخله‌جویانه، تنگه هرمز را که تحت کنترل ایران است، «نقطه گلوگاه انرژی جهانی» خواند و گفت که باید «به هر طریقی» باز باشد. این اظهارات، نشان‌دهنده نیت آمریکا برای تحمیل اراده خود بر یک آبراه بین‌المللی است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در پستی طولانی در «تروث سوسیال» مدعی شد که مذاکرات با ایران «خوب» پیش می‌رود، اما در عین حال تهدید کرد که در صورت شکست مذاکرات، حملات بیشتری صورت خواهد گرفت. او نوشت: «یا یک توافق بزرگ برای همه خواهد بود، یا هیچ توافقی در کار نخواهد بود.» این تناقض در رفتار و گفتار مقامات آمریکایی، نشان‌دهنده عدم صداقت آنها در روند صلح است.

پاسخ قاطع ایران و تلاش برای صلح

در حالی که مقامات رسمی ایران هنوز واکنشی مستقیم به این حملات نشان نداده‌اند، خبرگزاری‌های ایرانی پیشتر گزارش داده بودند که ایران یک پهپاد رادارگریز «متخاصم» را با استفاده از سامانه پدافند هوایی جدید خود سرنگون کرده است. منابع آگاه به الجزیره نیز گفتند که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیش از حملات اخیر آمریکا، یک شناور در دریا را هدف قرار داده بود که در جریان آن، تعدادی از پرسنل سپاه به شهادت رسیدند. این اقدامات، در چارچوب دفاع مشروع ایران در برابر تهدیدات و تجاوزات صورت گرفته است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نیز روز دوشنبه تاکید کرد که واشنگتن و تهران در مذاکرات خود پیشرفت‌هایی داشته‌اند، اما دستیابی به یک «توافق قریب‌الوقوع» را رد کرد. وی گفت: «اینکه بگوییم بخش بزرگی از مسائل مورد بحث به نتیجه رسیده است، صحیح است. اما اینکه بگوییم این به معنای امضای قریب‌الوقوع توافق است، چیزی نیست که کسی بتواند ادعا کند.» این موضع، نشان‌دهنده واقع‌بینی و جدیت ایران در مذاکرات است.

بقایی همچنین در یک کنفرانس خبری در تهران تصریح کرد که در این مرحله، طرفین درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت‌وگو نمی‌کنند و تمرکز اصلی بر پایان دادن به جنگ است. این موضوع، ادعاهای غرب مبنی بر ارتباط مذاکرات با برنامه هسته‌ای ایران را رد می‌کند.

دیپلماسی در سایه تجاوز

با وجود توافق آتش‌بس در ۸ آوریل، صلح پایدار هنوز محقق نشده و تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها ادامه دارد. در همین راستا، هیئتی بلندپایه از ایران شامل وزیر امور خارجه، عباس عراقچی، و رئیس مجلس و مذاکره‌کننده اصلی، محمدباقر قالیباف، برای رفع موانع دستیابی به توافق صلح دائم، وارد دوحه، پایتخت قطر، شدند. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران نیز بخشی از این هیئت است.

ترامپ همچنین تلاش کرد تا مذاکرات صلح را به تعهد عربستان سعودی، قطر و پاکستان برای پیوستن به «پیمان ابراهیم» و عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی گره بزند. او نوشت: «ممکن است یک یا دو کشور دلیلی برای عدم انجام این کار داشته باشند که پذیرفته خواهد شد، اما اکثر آنها باید آماده، مایل و قادر باشند تا این توافق با ایران را به رویدادی تاریخی‌تر از آنچه که هست، تبدیل کنند.» این تلاش برای تحمیل عادی‌سازی روابط با رژیم اشغالگر قدس، نشان‌دهنده اهداف شوم آمریکا در منطقه است.

پیمان ابراهیم که در سال ۲۰۲۰ در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ امضا شد، روابط بین رژیم صهیونیستی و امارات متحده عربی، بحرین، مراکش و سودان را عادی کرد. کشورهای عربی همواره تاکید کرده‌اند که پس از تحقق یک کشور مستقل فلسطینی، روابط دیپلماتیک با رژیم صهیونیستی برقرار خواهند کرد، اما آمریکا با فشار خود، در صدد دور زدن این اصل است.

آینده مبهم مذاکرات صلح

آلن فیشر، خبرنگار الجزیره از واشنگتن، گزارش داد که این حملات به احتمال زیاد مذاکرات جاری برای پایان دادن به جنگ را مختل خواهد کرد، حتی با وجود اینکه ترامپ مشتاق دستیابی به توافق است. فیشر افزود: «این گونه درگیری‌ها، به ویژه بلافاصله پس از آغاز آتش‌بس، بارها رخ داده است. در آن زمان، ترامپ این درگیری‌ها را نقض آتش‌بس نمی‌دانست.» این مواضع دوگانه، نشان‌دهنده عدم جدیت آمریکا در برقراری صلح است و آینده مذاکرات را در هاله‌ای از ابهام فرو می‌برد.