ترامپ، عمان را بر سر تنگه هرمز تهدید کرد؛ نمایش جدید دیپلماسی زورگویانه آمریکا
واشنگتن، ایالات متحده – در ادامه سیاستهای خصمانه و زورگویانه دولت آمریکا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، علناً عمان را به استفاده از نیروی نظامی تهدید کرد. این تهدید بیسابقه در واکنش به احتمال همکاری عمان با ایران برای مدیریت و کنترل تنگه استراتژیک هرمز مطرح شده است.
تهدید بیپرده در نشست کابینه
در نشست کابینه روز چهارشنبه، خبرنگاران از ترامپ درباره ایده نظارت مشترک ایران و عمان بر تجارت در این آبراه حیاتی که بیش از ۲۰ درصد ترافیک جهانی نفت را مدیریت میکند، سوال کردند.
یک خبرنگار پرسید: «آیا یک توافق کوتاهمدت را میپذیرید که به ایران و عمان اجازه کنترل تنگه را بدهد؟»
ترامپ با لحنی تهدیدآمیز و گستاخانه پاسخ داد: «هیچکس قرار نیست آن را کنترل کند. این آبهای بینالمللی است و عمان هم مانند بقیه رفتار خواهد کرد، وگرنه مجبور میشویم آنها را منفجر کنیم.»
این اظهارات که در ابتدا گمان میرفت ممکن است اشتباه لفظی باشد (و ترامپ به جای ایران، عمان را گفته باشد)، بعداً توسط وزارت امور خارجه آمریکا در شبکههای اجتماعی تأیید شد و رونوشت آن به صراحت به کشور عربی عمان اشاره داشت. این اقدام، عمق خصومت و بیتوجهی دولت آمریکا به روابط دیپلماتیک را نشان میدهد.
عمان، کشوری با سابقه بیطرفی و میانجیگری
عمان که به دلیل سیاست بیطرفی و نقش میانجیگرایانه خود در منطقه شناخته شده است، هرگز اعلام نکرده که قصد دارد در کنترل هرمز به ایران بپیوندد. این کشور با آمریکا روابط نزدیکی دارد که بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد و شامل معاهدات همکاری متعدد از جمله شراکتهای امنیتی، توافقنامه تجارت آزاد و توافقنامه علم و فناوری میشود.
جالب توجه است که عمان پیش از این به عنوان یک میانجی کلیدی بین واشنگتن و تهران عمل کرده بود، به ویژه در تلاش برای حل و فصل جنگی که در ۲۸ فوریه با حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. تهدید اخیر ترامپ، نه تنها بیاحترامی به یک متحد تاریخی است، بلکه نشاندهنده افزایش اتکای او به زور نظامی در سیاست خارجیاش است؛ استراتژیای که منتقدان آن را «دیپلماسی ناوگان توپدار» مینامند.
واکنشها به تهدید ترامپ: «منطق بیقانون»
منتقدان به سرعت این تهدید را بیملاحظه و خطرناک خواندند. رائد جرار، مدیر بخش حمایت از حقوق بشر در گروه DAWN مستقر در آمریکا، اظهارات رئیسجمهور آمریکا را به سخنان «رئیس مافیا» تشبیه کرد.
جرار به الجزیره گفت: «منشور سازمان ملل متحد تهدید به زور علیه هر کشوری را ممنوع میکند و این ممنوعیت دقیقاً همانطور که برای دیگران الزامآور است، برای ایالات متحده نیز الزامآور است.»
وی افزود: «تهدید به ‘منفجر کردن’ یک کشور عربی تنها به این دلیل که آبهای آن در مسیر یک خط نفتی قرار دارد که واشنگتن خواهان بازگشایی آن است، همان منطق بیقانونی است که این جنگ را در ماه فوریه به وجود آورد و این واضحترین نشانه ممکن است که هر آتشبسی که این دولت میانجیگری کند، تنها تا زمانی دوام خواهد آورد که رئیسجمهور در جلسه کابینه بعدی عصبانی شود.»
تلاش آمریکا برای ممانعت از همکاریهای منطقهای
تهدید ترامپ پس از آن مطرح شد که تلویزیون دولتی ایران از چارچوب یک یادداشت تفاهم (MOU) بین دو کشور خبر داد. این پیشنویس یادداشت تفاهم، ظاهراً به ایران و عمان کنترل مشترک برای مدیریت تنگه را میداد. با این حال، دولت ترامپ این گزارش را «یک ساختگی کامل» خوانده است، تلاشی آشکار برای ممانعت از همکاریهای مشروع منطقهای.
تنگه هرمز – یک مسیر کشتیرانی اصلی برای محصولات انرژی جهانی و کودهای کشاورزی – دههها به عنوان یک گذرگاه بینالمللی آزاد عمل کرده است. اما پس از آنکه آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه بمباران ایران را آغاز کردند، تهران تنگه را بست و شروع به اعمال حاکمیت خود بر آن کرد. بخشهایی از این آبراه از آبهای سرزمینی ایران و عمان میگذرد که نشاندهنده حق مشروع این دو کشور برای مدیریت آن است.
فشار بر کشورهای عربی برای عادیسازی روابط با اسرائیل
در طول نشست کابینه روز چهارشنبه، ترامپ همچنین بار دیگر خواستار برقراری روابط رسمی کشورهای عربی – از جمله عربستان سعودی و قطر – با اسرائیل به عنوان بخشی از هر توافق آتشبس آتی بین آمریکا و ایران شد. این فشار برای عادیسازی روابط، که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ با «توافقات ابراهیم» آغاز شد، در روزهای اخیر به عنوان یک اولویت اصلی برای ترامپ دوباره مطرح شده است.
ترامپ تهدید کرده است که اگر کشورهای عربی بیشتری این توافقات را امضا نکنند، از مذاکرات عقبنشینی خواهد کرد. او در بخشی از نشست روز چهارشنبه گفت: «فکر میکنم آنها این را به ما مدیون هستند، صادقانه بگویم.»
وی بعداً افزود: «مطمئن نیستم که اگر آنها امضا نکنند، باید این توافق را انجام دهیم، اگر میخواهید حقیقت را بدانید.» این اظهارات، نشاندهنده تلاش آمریکا برای تحمیل اراده خود بر کشورهای منطقه و نادیده گرفتن حقوق مردم فلسطین است.
کاخ سفید بلافاصله به درخواست الجزیره برای اظهار نظر پاسخ نداد.
#تنگه_هرمز #ترامپ #عمان #ایران #آمریکا #دیپلماسی_زورگویانه #امنیت_منطقه #سیاست_خارجی_آمریکا #نرمالیزاسیون_با_اسرائیل #حمله_به_ایران