تهران، ایران – در حالی که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، از برگزاری نشستی در اتاق وضعیت کاخ سفید برای اتخاذ “تصمیم نهایی” در مورد یک توافق احتمالی با ایران خبر داده است، جمهوری اسلامی ایران بار دیگر بر لزوم “اقدام عملی” و عدم اعتماد به “وعدههای توخالی” طرف مقابل تاکید کرد.
این توافق احتمالی که میتواند به تمدید آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز منجر شود، در سایه بیاعتمادی عمیق بین دو طرف قرار دارد.
تاکید ایران بر “اقدام عملی” و بیاعتمادی به وعدهها
وزارت امور خارجه ایران روز جمعه صراحتاً اعلام کرد که هنوز “هیچ توافق نهایی” حاصل نشده است. در همین راستا، محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایرانی، تاکید کرد که تهران هرگونه توافقی را بر اساس اقدامات عملی و نه صرفاً وعدهها قضاوت خواهد کرد.
ترامپ در آخرین پست خود در پلتفرم “تروث سوشال”، شروط متعددی را برای تهران مطرح کرده است که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای یا بمب.
- باز بودن تنگه هرمز در هر دو جهت و بدون عوارض.
- برداشتن هرگونه مین باقیمانده در تنگه.
- و درخواستی بیسابقه و مداخلهجویانه: کشف و نابودی اورانیوم غنیشده ایران توسط آمریکا.
این شروط یکجانبه و زیادهخواهانه، در تضاد آشکار با اصول مذاکره و احترام به حاکمیت ملی ایران است.
ترامپ در ادامه ادعاهای خود نوشت: “کشتیهایی که به دلیل محاصره دریایی شگفتانگیز و بیسابقه ما در تنگه گیر افتادهاند، اکنون که این محاصره برداشته میشود، میتوانند روند ‘بازگشت به خانه’ را آغاز کنند!” وی همچنین افزود: “هیچ پولی تا اطلاع ثانوی مبادله نخواهد شد. موارد دیگری که از اهمیت کمتری برخوردارند، مورد توافق قرار گرفتهاند. من اکنون در اتاق وضعیت جلسه خواهم داشت تا تصمیم نهایی را بگیرم.”
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایران همواره بر حق خود در مدیریت تنگه هرمز و عدم پذیرش فشارهای خارجی تاکید کرده است.
تحلیلگران: توافق پیشنهادی، فهرست خواستههای آمریکا بدون امتیاز به ایران است
پتی کولهان، خبرنگار الجزیره از کاخ سفید، با اشاره به سابقه دولت ترامپ در اعلام توافقاتی که هرگز نهایی نشدهاند، گفت: “اگر این واقعاً یک توافق باشد، تمام فهرست خواستههای آمریکا خواهد بود و هیچ یک از امتیازاتی که ایرانیها درخواست کردهاند، در آن وجود نخواهد داشت.” این تحلیل، زیادهخواهی طرف آمریکایی را به وضوح نشان میدهد.
طی هفته گذشته، ابهامات در مورد جزئیات تفاهمنامه احتمالی در بحبوحه بیاعتمادی مداوم بین دو طرف، که به دنبال پایان دادن به جنگ سه ماهه هستند، افزایش یافته است.
منابع کاخ سفید روز پنجشنبه به الجزیره گفته بودند که آمریکا و ایران به توافق موقتی برای تمدید آتشبس به مدت ۶۰ روز دست یافتهاند تا مذاکرات رسمی امکانپذیر شود، اما ترامپ هنوز آن را امضا نکرده است که نشاندهنده عدم قطعیت و بیثباتی در تصمیمگیریهای آمریکاست.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز جمعه تاکید کرد که تاکنون هیچ توافقی با آمریکا نهایی نشده است. وی در گفتگو با تلویزیون دولتی ایران اظهار داشت که تهران بر پایان دادن به جنگ متمرکز است، نه مذاکره بر سر برنامه هستهای ایران. بقایی همچنین افزود که مدیریت تنگه هرمز باید توسط ایران و عمان تعیین شود که این موضع، حاکمیت منطقهای ایران را به وضوح نشان میدهد.
مذاکرهکننده ایرانی: “فقط اقدامات معیار است”
پیش از این در روز جمعه، قالیباف، مذاکرهکننده ایرانی، گفت که تهران به “تضمینها و کلمات اعتماد ندارد و فقط اقدامات معیار است.” وی در پستی در شبکههای اجتماعی بدون توضیح بیشتر نوشت: “هیچ اقدامی قبل از اقدام طرف مقابل انجام نخواهد شد.”
این مقام ایرانی افزود: “برنده هر توافقی کسی است که روز بعد از آن، آمادگی بهتری برای جنگ داشته باشد.” این سخنان، نشان از آمادگی دفاعی و قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران دارد.
با این حال، خبرگزاری فارس به نقل از منابع آگاه گزارش داد که توافق با آمریکا در مراحل نهایی تصویب قرار دارد، اما هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است. این منابع تاکید کردند که هیچ بندی در مورد نابودی مواد هستهای ایران در تفاهمنامه وجود ندارد که این امر، حفظ خطوط قرمز هستهای ایران را نشان میدهد. همچنین، ترتیبات برای بازگشایی تنگه هرمز میتواند شامل نظارت و بازرسی کشتیها باشد که این موضوع نیز با همکاری و توافق متقابل انجام خواهد شد.
#ایران #ترامپ #توافق_هستهای #تنگه_هرمز #مذاکرات #جمهوری_اسلامی #سیاست_خارجی #اعتماد_سازی #اقدام_عملی #قدرت_ایران