ABD Başkanı Donald Trump, ateşkesi uzatabilecek ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açabilecek olası bir İran anlaşması hakkında “nihai karar” vermek üzere Durum Odası’nda toplantı yaptığını söyledi.
Ancak iki taraf arasında derin bir güvensizlik devam ediyor. İran Dışişleri Bakanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, bir anlaşma üzerinde hala “nihai bir mutabakat olmadığını” belirtirken, baş müzakereci Muhammed Bagher Ghalibaf, Tahran’ın devam eden görüşmelerde herhangi bir anlaşmayı vaatlerden ziyade eylemlerle değerlendireceğini söyledi.
Trump, Cuma günü Truth Social platformundaki son paylaşımında, Tahran’ın kabul etmesi gereken çok sayıda koşul sıraladı: asla nükleer silah veya bomba bulundurmamak, Hürmüz Boğazı’nın her iki yönde de ve geçiş ücreti olmadan açık olması, Boğaz’da kalan mayınların temizlenmesi ve ABD’nin İran’ın gömülü zenginleştirilmiş uranyumunu ortaya çıkarıp imha etmesi.
Trump, “Muhteşem ve eşi benzeri görülmemiş Deniz Ablukamız nedeniyle Boğaz’da mahsur kalan gemiler, şimdi kaldırılacak olan ablukanın ardından ‘evlerine dönme’ sürecini başlatabilir!” diye yazdı.
“Bir sonraki duyuruya kadar para alışverişi yapılmayacak. Çok daha az önemli olan diğer maddeler üzerinde anlaşmaya varıldı. Şimdi, Durum Odası’nda nihai bir karar vermek üzere toplanacağım” diye ekledi.
Beyaz Saray’dan bildiren Al Jazeera muhabiri Patty Culhane, geçmişte Trump yönetiminin bir anlaşmaya varıldığını belirttiğini, ancak daha sonra varılmadığının ortaya çıktığını söyledi.
Culhane, “Eğer bu gerçekten bir anlaşma olsaydı, ABD’nin talep ettiği tüm dilek listesi olurdu ve İranlıların istediği tavizlerin hiçbiri olmazdı” diye açıkladı.
Üç ay süren savaşı sona erdirmeye çalışan iki taraf arasındaki süregelen güvensizlik nedeniyle, mutabakat zaptının (MOU) detayları hakkındaki belirsizlik geçen hafta arttı.
Perşembe günü Beyaz Saray kaynakları Al Jazeera’ye, ABD ve İran’ın resmi müzakerelere olanak tanımak için ateşkesi 60 gün uzatmak üzere geçici bir anlaşmaya vardığını, ancak Trump’ın henüz onaylamadığını söyledi.
Cuma günü İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Baghaei, ABD ile henüz hiçbir anlaşmanın sonuçlandırılmadığını belirtti.
İran devlet televizyonuna konuşan Baghaei, Tahran’ın İran’ın nükleer programı üzerinde müzakere etmek yerine savaşı sona erdirmeye odaklandığını söyledi. Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin İran ve Umman tarafından kararlaştırılması gerektiğini de ekledi.
Cuma günü erken saatlerde İranlı müzakereci Ghalibaf, Tahran’ın “garantilere ve sözlere güvenmediğini, sadece eylemlerin ölçüt olduğunu” söyledi.
Bir sosyal medya paylaşımında, ayrıntı vermeden, “Diğer taraf harekete geçmeden hiçbir eylemde bulunulmayacak” dedi.
İranlı yetkili, “Herhangi bir anlaşmanın galibi, ertesi gün savaşa daha iyi hazırlıklı olandır” diye ekledi.
Yine de İran devlet haber ajansı Fars, kaynaklara dayandırdığı haberinde Cuma günü, ABD ile yapılan anlaşmanın onay sürecinin son aşamalarında olduğunu, ancak henüz nihai bir karar verilmediğini bildirdi.
Kaynaklar, mutabakat zaptında İran’ın nükleer materyallerinin imhasına ilişkin hiçbir hüküm bulunmadığını vurguladı ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik düzenlemelerin gemilerin izlenmesi ve denetlenmesini içerebileceğini ekledi.
#Trump #İranAnlaşması #HürmüzBoğazı #NükleerProgram #Ateşkes #ABDİranİlişkileri #Diplomasi #Ortadoğu #Gerilim #Müzakereler
