رم، ایتالیا – در بحبوحه تنشهای فزاینده میان کاخ سفید و واتیکان، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز پنجشنبه در سفر خود به رم با پاپ لئو چهاردهم دیدار کرد. این دیدار در حالی صورت گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها به رهبر کاتولیکهای جهان حمله کرده و سیاستهای جنگطلبانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و همچنین رویکردهای ضد مهاجرتی واشنگتن، به شدت مورد انتقاد پاپ قرار گرفته است.
جزئیات دیدار و پیامدهای آن
واتیکان پس از این اولین دیدار پاپ با یک مقام کابینه ترامپ در نزدیک به یک سال گذشته، در بیانیهای اعلام کرد که پاپ لئو و روبیو «تعهد مشترک خود را برای تقویت روابط دوجانبه خوب تجدید کردند». این بیانیه در فضایی از تنش عمیق با واشنگتن منتشر شد.
به نظر میرسد این جلسه طولانیتر از حد برنامهریزی شده به طول انجامیده است؛ پاپ ۴۰ دقیقه دیرتر به جلسه بعدی خود با کارکنان واتیکان رسید و از صبر آنها تشکر کرد. روبیو همچنین با مقامات ارشد واتیکان، از جمله کاردینال پیترو پارولین، دیپلمات ارشد ایتالیایی، دیدار کرد.
سفارت آمریکا در واتیکان در پستی در شبکه اجتماعی X نوشت که لئو و روبیو درباره «موضوعات مورد علاقه متقابل در نیمکره غربی» گفتگو کردهاند. بیانیه واتیکان نیز افزود که این دو «دیدگاههای خود را در مورد وضعیت جهان مبادله کرده و درباره نیاز به تلاش بیوقفه در جهت صلح» صحبت کردند.
ویدئوی منتشر شده توسط واتیکان از آغاز این دیدار پشت درهای بسته نشان میدهد که پاپ لئو با مهمان خود دست میدهد و او را رسماً «آقای وزیر» خطاب میکند، که روبیو، یک کاتولیک، در پاسخ میگوید: «از دیدن شما خوشحالم.» روبیو همچنین یک توپ فوتبال کریستالی کوچک به پاپ هدیه داد و به شوخی گفت که میداند لئو، که اصالتاً اهل شیکاگو است و به عنوان طرفدار تیم وایت ساکس شناخته میشود، بیشتر «اهل بیسبال» است. پاپ لئو نیز یک خودکار کوچک ساخته شده از چوب درخت زیتون، که آن را «گیاه صلح» نامید، به روبیو هدیه داد.
روبیو پیشتر در یک نشست خبری در کاخ سفید گفته بود که انتظار دارد با پاپ لئو درباره کوبا و نگرانیها در مورد آزادی مذهبی در سراسر جهان گفتگو کند. برایان برچ، سفیر آمریکا در واتیکان، نیز روز سهشنبه اظهار داشت که گفتگوی پاپ و روبیو احتمالاً «صریح» خواهد بود.
روز جمعه، پاپ در سخنرانی خود در شهر پمپئی به مناسبت اولین سالگرد رهبری کلیسای کاتولیک، از خداوند خواست تا رهبران را برای آرام کردن تنشها الهام بخشد. او گفت: «ما نمیتوانیم تسلیم تصاویر مرگباری شویم که هر روز اخبار به ما نشان میدهد.»
چرا شکافی با واشنگتن ایجاد شده است؟
پاپ لئو، اولین پاپ آمریکایی، با انتقادهای صریح خود از جنگافروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و همچنین سیاستهای سختگیرانه ضد مهاجرتی دولت ترامپ، خشم رئیسجمهور آمریکا را برانگیخته است. ترامپ در هفتههای اخیر مجموعهای بیسابقه از حملات عمومی را علیه پاپ آغاز کرده که با واکنش شدید رهبران مسیحی در سراسر طیف سیاسی مواجه شده است.
روز دوشنبه، ترامپ به اشتباه مدعی شد که پاپ لئو معتقد است دستیابی ایران به سلاح هستهای قابل قبول است و با مخالفت با جنگ، «بسیاری از کاتولیکها را به خطر میاندازد». پاپ لئو پس از این اظهارات به خبرنگاران گفت که نگران گسترش پیام صلح مسیحی است و قاطعانه این ایده را که او «از سلاحهای هستهای حمایت میکند»، رد کرد؛ کلیسای کاتولیک سلاحهای هستهای را غیراخلاقی میداند.
پیش از دیدار با پاپ لئو، روبیو پس از اتهام ترامپ مبنی بر اینکه پاپ لئو «کاتولیکها را به خطر میاندازد» بر سر موضعش در قبال جنگ ایران، از این اظهارات عقبنشینی کرد و گفت که سخنان رئیسجمهور آمریکا «اشتباه تعبیر شده است». روبیو روز سهشنبه در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره اظهارات ترامپ گفت: «خب، فکر نمیکنم این توصیف دقیقی از آنچه او گفت باشد.»
پاپ لئو نیز به نوبه خود در هفتههای اخیر در مورد رویدادهای صحنه جهانی صریح بوده است. او در تور چهار کشوری آفریقایی ماه گذشته، جهتگیری رهبری جهانی را محکوم کرد و گفت که جهان «توسط مشتی از ستمگران ویران میشود»، اظهاراتی که بعداً ادعا کرد مستقیماً ترامپ را هدف قرار نداده است.
روبیو همچنین قرار است روز جمعه با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، دیدار کند. ملونی به شدت از پاپ در برابر ترامپ دفاع کرده و روابط نزدیک او با ترامپ در هفتههای اخیر بر سر جنگ ایران رو به وخامت گذاشته است. وزیر دفاع ملونی گفته است که جنگ در ایران رهبری آمریکا را به خطر میاندازد.
آیا دیدار روبیو و پاپ اوضاع را بهبود بخشیده است؟
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، دیدار روبیو با پاپ لئو را نشانهای از «روابط قوی» بین واتیکان و آمریکا دانست. روبیو و معاون رئیسجمهور، جی.دی. ونس، که او نیز کاتولیک است، یک سال پیش پس از شرکت در مراسم آغازین پاپ با او دیدار کرده بودند. ترامپ هرگز با پاپ دیدار نکرده است.
اما کنت هکت، رهبر آژانس امداد خارجی کلیسای کاتولیک آمریکا برای ۱۸ سال و سفیر سابق در واتیکان در دوران باراک اوباما، به رویترز گفت که بیانیه واتیکان پس از این دیدار نشان میدهد که «هیچ توافق اساسی» حاصل نشده است. در حالی که بیانیه واتیکان هم دیدار لئو-روبیو و هم دیدارهای بعدی روبیو در واتیکان را پوشش میداد، صرفاً اعلام کرد که «تبادل نظر» در مورد وضعیت جهان صورت گرفته و هیچ نشانهای از توافق مشترک به جز «ایجاد روابط دوجانبه بهتر» ارائه نداد.
پیتر مارتین، دیپلمات سابق سفارت آمریکا در واتیکان، که در دولتهای دموکرات و جمهوریخواه خدمت کرده است، به رویترز گفت که بیانیه واتیکان پس از این دیدار «به وضوح نشان میدهد که در حال حاضر، کارهای زیادی باید انجام شود.»
در همین حال، آستن آیوری، متخصص واتیکان که با پاپ فقید فرانسیس کتابی را به نگارش درآورده، گفت که تمرکز بیانیه بر نیاز به ایجاد روابط دوجانبه نشان میدهد که «روابط در حال حاضر خوب نیست»، رویترز گزارش داد.
#واتیکان #آمریکا #پاپ_لئو #مارکو_روبیو #ایران #سیاست_خارجی #صلح_جهانی #ترامپ #روابط_بین_الملل #دیپلماسی