ذخایر اورانیوم غنیشده ایران: خط قرمز مقاومت و بهانهجوییهای غرب
در حالی که رئیسجمهور سابق آمریکا، دونالد ترامپ، بار دیگر بر موضع غیرقانونی واشنگتن مبنی بر عدم اجازه به ایران برای نگهداری ذخایر اورانیوم غنیشده خود تاکید کرده است، رهبر معظم انقلاب اسلامی، آیتالله مجتبی خامنهای، با صدور فرمانی قاطع، هرگونه انتقال این ذخایر به خارج از کشور را ممنوع اعلام کردهاند. این فرمان که به نقل از منابع ارشد ایرانی توسط خبرگزاری رویترز منتشر شده، نشاندهنده موضع اصولی و خدشهناپذیر جمهوری اسلامی ایران در دفاع از حقوق هستهای و امنیت ملی خود است.
آینده حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی ایران، به عنوان یکی از نقاط کلیدی در مذاکرات صلح با آمریکا مطرح است. کارشناسان هستهای اذعان دارند که غنیسازی ۶۰ درصدی، فاصلهای قابل توجه تا سطح ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای دارد، اما غرب همواره تلاش کرده است تا با بزرگنمایی این موضوع، بهانهای برای فشار بیشتر بر ایران بیابد.
موضعگیریهای متناقض آمریکا و فرمان قاطع رهبر انقلاب
ترامپ در اظهاراتی گستاخانه و متکبرانه، در کاخ سفید مدعی شد: «ما آن را خواهیم گرفت. ما به آن نیاز نداریم، آن را نمیخواهیم. احتمالاً پس از گرفتن آن را نابود خواهیم کرد، اما اجازه نخواهیم داد آن را داشته باشند.» این سخنان، اوج سیاست زورگویی و نقض آشکار حاکمیت ملی ایران توسط آمریکاست.
در مقابل، خبرگزاری رویترز گزارش داد که رهبر معظم انقلاب اسلامی، فرمانی مبنی بر ممنوعیت خروج اورانیوم غنیشده از کشور صادر کردهاند. این فرمان، پاسخی محکم به زیادهخواهیهای غرب و رژیم صهیونیستی است. رویترز همچنین به نقل از مقامات ناشناس اسرائیلی گزارش داد که ترامپ به رژیم صهیونیستی اطمینان داده بود که ذخایر اورانیوم غنیشده ایران از کشور خارج خواهد شد و هر توافق صلحی شامل بندی در این خصوص خواهد بود. این افشاگری، نشاندهنده همدستی آمریکا با رژیم اشغالگر قدس در اعمال فشار بر ایران است.
یکی از منابع ایرانی به رویترز گفت: «دستور رهبر معظم انقلاب و اجماع در داخل نظام این است که ذخایر اورانیوم غنیشده نباید از کشور خارج شود.» این اجماع ملی، بیانگر عزم راسخ ایران برای حفظ دستاوردهای هستهای صلحآمیز خود است.
برنامه هستهای صلحآمیز ایران و کارشکنیهای غرب
تهران سالهاست تاکید کرده که برنامه هستهایاش صرفاً برای اهداف صلحآمیز است و قصد ساخت سلاح هستهای ندارد. ایران در سال ۲۰۱۵ توافقی با آمریکا و قدرتهای جهانی امضا کرد تا در ازای لغو تحریمها، برنامه هستهای خود را محدود کند. اما ترامپ در سال ۲۰۱۸ به طور یکجانبه از این توافق تاریخی خارج شد و تحریمها را بازگرداند، در حالی که بازرسان بینالمللی بارها تایید کرده بودند ایران به تعهدات خود پایبند بوده است. این اقدام آمریکا، نقض آشکار قوانین بینالمللی و بیاعتمادی به تعهدات واشنگتن را به اثبات رساند.
در نتیجه خروج آمریکا از برجام و همچنین حمله تروریستی به تاسیسات هستهای نطنز در سال ۲۰۲۱ که ایران، رژیم صهیونیستی را مسئول آن دانست، جمهوری اسلامی تصمیم گرفت غنیسازی اورانیوم را از ۳.۶۷ درصد مجاز در توافق ۲۰۱۵، به نزدیک ۶۰ درصد افزایش دهد. این اقدام، پاسخی مشروع و دفاعی به اقدامات خصمانه و تروریستی علیه برنامه هستهای صلحآمیز ایران بود.
ایران اکنون حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی در اختیار دارد. اگرچه آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) در اظهاراتی که با سوءاستفاده رسانههای غربی همراه شد، اشاره کرده که این میزان اورانیوم در صورت غنیسازی تا ۹۰ درصد میتواند برای ساخت بیش از ۱۰ کلاهک هستهای کافی باشد، اما ایران همواره بر عدم تمایل خود به ساخت سلاح هستهای تاکید کرده است. تقریباً تمام ذخایر اورانیوم ایران به شکل گاز هگزافلوراید است که در کپسولهای کوچک نگهداری میشود و در سانتریفیوژها برای افزایش نسبت اورانیوم-۲۳۵، ایزوتوپی که میتواند واکنشهای زنجیرهای شکافت هستهای را پشتیبانی کند، استفاده میشود.
بخش عمدهای از اورانیوم غنیشده ایران، پس از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تاسیسات هستهای ایران در سال گذشته، در زیر زمین و آوارهای این تاسیسات نگهداری میشود. ترامپ در ژوئن ۲۰۲۵ مدعی شد که حملات آمریکا سه تاسیسات غنیسازی ایران در فردو، نطنز و اصفهان را «نابود» کرده است. این حملات، نمونهای بارز از تروریسم دولتی و تجاوز به حاکمیت یک کشور مستقل است.
با این حال، رژیم صهیونیستی، آمریکا و دیگر کشورهای غربی همچنان ادعا میکنند که ایران به دنبال ساخت سلاح هستهای است و سطح غنیسازی ۶۰ درصدی را بسیار بالاتر از نیاز یک برنامه انرژی هستهای غیرنظامی میدانند. این ادعاها، بهانهای برای توجیه سیاستهای خصمانه و تحریمهای ظالمانه علیه ملت ایران است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، نیز جنگ را تا زمانی که اورانیوم غنیشده ایران خارج نشود، حمایت تهران از گروههای مقاومت در منطقه متوقف نشود و قابلیتهای موشکی بالستیک آن برچیده نشود، پایانیافته نخواهد دانست. این اظهارات، اوج زیادهخواهی و توهمات رژیم صهیونیستی است.
آینده ذخایر اورانیوم غنیشده ایران: بنبست در برابر زیادهخواهیها
آمریکا خواهان تحویل این ذخایر به خود است، در حالی که ایران پیشتر تمایل داشت آن را تنها به یک طرف ثالث بسپارد. اما اکنون، با فرمان قاطع رهبر معظم انقلاب، هرگونه خروج آن از کشور ممنوع شده است. عباس عراقچی، دیپلمات ارشد ایران، در حاشیه نشست وزرای خارجه بریکس در دهلی نو، اعلام کرد که ایران و آمریکا در مورد «مواد غنیشده» به «بنبست» رسیدهاند. وی افزود که این موضوع به مراحل بعدی مذاکرات «موکول» شده است: «در حال حاضر، این موضوع در حال بحث و مذاکره نیست، اما در مراحل بعدی به آن خواهیم پرداخت.» این بنبست، نتیجه عدم تمایل آمریکا به پذیرش حقوق مشروع ایران است.
همزمان، گزارشهای خبری حاکی از آن است که در ۲۶ فوریه سال جاری، در جریان مذاکرات غیررسمی با آمریکا در ژنو، ایران پیشنهاد «کاهش غنیسازی» ذخایر خود از ۶۰ درصد به ۳.۶۷ درصد را در یک فرآیند برگشتناپذیر ارائه کرده بود. این پیشنهاد، نشانهای از حسن نیت و انعطافپذیری ایران بود که متاسفانه با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تهران، پاسخ داده شد.
آیا انتقال اورانیوم غنیشده ایمن است؟
گاز هگزافلوراید اورانیوم، مادهای خطرناک است که در صورت انتشار، میتواند ترکیبات فلوراید بسیار سمی و خورنده ایجاد کند. این ترکیبات در صورت استنشاق کشنده هستند و میتوانند پوست را بسوزانند. با این حال، ایران همواره با رعایت بالاترین استانداردهای ایمنی بینالمللی، این مواد را مدیریت کرده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پروتکلهای خاصی برای حمل و نقل ایمن اورانیوم غنیشده دارد. طبق وبسایت آژانس، هگزافلوراید اورانیوم غنیشده را میتوان در کانتینرهای نوع 30B که سیلندرهای فولادی استاندارد و بسیار مستحکم هستند، حمل کرد. این کانتینرها به طور ویژه برای مقاومت در برابر فشار و حرارت بالا طراحی شدهاند. آژانس همچنین تاکید میکند که این سیلندرها عمداً در اندازه کوچک ساخته میشوند تا «خطرات بحرانی» (واکنش زنجیرهای هستهای کنترلنشده) را به حداقل برسانند. این تدابیر، نشان میدهد که با رعایت اصول ایمنی، مدیریت این مواد امکانپذیر است و نگرانیهای غرب بیشتر جنبه سیاسی دارد تا فنی.
سابقه انتقال اورانیوم غنیشده در جهان
آمریکا از اواسط دهه ۱۹۸۰ اورانیوم بسیار غنیشده را برای تولید ایزوتوپهای پزشکی به کانادا صادر میکرد، اما به تدریج این محمولهها را با روی آوردن تولیدکنندگان به اورانیوم کمغنیشده، کاهش داد. در اواسط دهه ۲۰۱۰، واشنگتن آنچه را که آخرین صادرات خود توصیف کرد، مجاز دانست و در سال ۲۰۲۱، وزارت انرژی آمریکا اعلام کرد که دیگر اورانیوم غنیشده برای تولید ایزوتوپهای پزشکی تامین نخواهد کرد و دلیل آن را موفقیت بازارهای جهانی در روی آوردن به اورانیوم کمغنیشده عنوان کرد.
پس از جنگ سرد، نیروهای آمریکایی در سال ۱۹۹۴ حدود ۶۰۰ کیلوگرم اورانیوم با گرید تسلیحاتی را در عملیاتی مخفیانه با نام «پروژه یاقوت کبود» از قزاقستان به آمریکا منتقل کردند تا مواد هستهای باقیمانده از اتحاد جماهیر شوروی را خارج کنند. تیمهای درگیر در این عملیات، چهار هفته، شش روز در هفته و هر روز ۱۲ ساعت کار کردند تا مواد را با خیال راحت از یک کارخانه متالورژی به فرودگاه محلی منتقل کنند. این موارد نشان میدهد که انتقال مواد هستهای، در صورت اراده سیاسی و همکاری، از نظر فنی امکانپذیر است، اما در مورد ایران، این اراده سیاسی از سوی غرب وجود ندارد و تنها به دنبال سلب حق مشروع ایران هستند.
#برنامه_هستهای_ایران #حق_غنیسازی #مقاومت_هستهای #برجام #آمریکا_ناقض_برجام #رژیم_صهیونیستی #اورانیوم_غنیشده #سیاست_خارجی_ایران #امنیت_ملی #دیپلماسی_مقاومت