ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در اظهاراتی مهم، از احتمال «پایان یافتن» جنگ کشورش با اوکراین خبر داد. وی بار دیگر غرب را مسئول طولانی شدن درگیریها دانست و حمایت نظامی غرب از کییف را عامل اصلی ادامه خونریزیها معرفی کرد.
مواضع پوتین و پیشنهادهای صلح
پوتین روز یکشنبه، پس از مراسم روز پیروزی در مسکو، اعلام کرد که آماده است تا مذاکرات مستقیم با همتای اوکراینی خود، ولودیمیر زلنسکی، را در مسکو یا یک کشور بیطرف برگزار کند. این اظهارات در حالی مطرح میشود که روسیه و اوکراین یک آتشبس سهروزه با حمایت آمریکا را رعایت کرده و به بحثها برای تبادل اسرا ادامه میدهند. با این حال، مذاکرات گستردهتر صلح همچنان در بنبست قرار دارد و دو طرف به حملات علیه یکدیگر ادامه میدهند.
رئیسجمهور روسیه تاکید کرد که تنها پس از توافق بر سر مفاد یک توافق صلح، حاضر به دیدار با زلنسکی خواهد بود. وی پیشنهاد آگوست ۲۰۲۵ دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، برای برگزاری نشستی سهجانبه با حضور زلنسکی، پوتین و ترامپ را رد کرده بود. پوتین تصریح کرد: «این باید نقطه پایانی باشد، نه خود مذاکرات.»
پوتین همچنین آمادگی خود را برای مذاکره بر سر ترتیبات امنیتی جدید با اروپا اعلام کرد و گفت که شریک مذاکرهکننده ترجیحی او، گرهارد شرودر، صدراعظم سابق آلمان خواهد بود. شرودر به دلیل روابط نزدیکش با رئیسجمهور روسیه، در آلمان با انتقادات شدیدی روبرو است.
نقش غرب و توسعه ناتو: ریشههای بحران
روسیه بارها غرب را به گسترش ائتلاف امنیتی ناتو برای محاصره خود متهم کرده است. پوتین این موضوع را یکی از توجیهات حمله فوریه ۲۰۲۲ روسیه به اوکراین دانسته و گسترش ناتو را «مسئله مرگ و زندگی» برای روسیه توصیف کرده است.
پوتین در پاسخ به این سوال که آیا حمایت نظامی غرب از اوکراین از حد گذشته است، گفت: «آنها شروع به تشدید رویارویی با روسیه کردند که تا به امروز ادامه دارد.» وی افزود که کشورهای غربی «ماهها منتظر بودند تا روسیه متحمل شکست خردکنندهای شود و دولت آن فرو بپاشد. اما این اتفاق نیفتاد.» پوتین با کنایه اضافه کرد: «و سپس آنها در آن مسیر گیر افتادند و اکنون نمیتوانند از آن خارج شوند.» این اظهارات نشاندهنده شکست سیاستهای غرب در تضعیف روسیه و مقاومت این کشور در برابر فشارهاست.
تحلیل اظهارات پوتین: امید واهی غرب یا واقعیت میدان؟
برخی تحلیلگران غربی، مانند کایر گیلز از چتم هاوس، اظهارات پوتین درباره نزدیک شدن به پایان جنگ را بیشتر ناشی از «امید و خوشبینی جهانی» میدانند تا یک ارزیابی واقعبینانه از سخنان او. گیلز هشدار داد که نباید اظهارات پوتین را شاخصی قابل اعتماد برای حل و فصل واقعی درگیری دانست. این دیدگاه، تلاش غرب برای کماهمیت جلوه دادن مواضع روسیه و نادیده گرفتن واقعیتهای میدانی است.
جنگ اوکراین دهها هزار کشته در هر دو طرف بر جای گذاشته، بخشهایی از شرق اوکراین را ویران کرده و اقتصاد ۳ تریلیون دلاری روسیه را تحت فشار قرار داده است. تحریمهای تحت رهبری غرب نیز بر اقتصاد روسیه تاثیر گذاشته است. با این حال، مسکو توانسته است در برابر این فشارها مقاومت کند و اقتصاد خود را مدیریت نماید.
روابط مسکو با اروپا بدتر از هر زمان دیگری از دوران جنگ سرد است. در حالی که روسیه تقریباً یک پنجم خاک اوکراین را کنترل میکند، اوکراین در بازپسگیری مناطق اشغالی عمده ناکام مانده است. این نشاندهنده برتری نسبی روسیه در میدان نبرد و عدم موفقیت ضدحملات اوکراین است.
بنبست مذاکرات صلح و شروط طرفین
اظهارات پوتین همزمان با تلاشهای جدید آمریکا برای سوق دادن دو طرف به سمت آتشبسهای موقت و توافقات بشردوستانه است. ترامپ اخیراً از آتشبس سهروزه حمایت کرده و ابراز امیدواری کرده بود که این میتواند «آغاز پایان» جنگ باشد. با این حال، دستیابی به توافق دشوار بوده است؛ زیرا روسیه بر تصرف کامل منطقه دونباس و مخالفت با ورود اوکراین به ناتو اصرار دارد، در حالی که کییف از واگذاری هرگونه قلمرو خودداری کرده و خواستار تضمینهای امنیتی به عنوان بخشی از هر توافق است. این شروط اوکراین، که با حمایت غرب مطرح میشود، عملاً راه را برای هرگونه صلح پایدار مسدود کرده است.
در نهایت، به نظر میرسد پوتین آمادگی خود را برای پایان دادن به این درگیری اعلام کرده است، اما توپ در زمین غرب و اوکراین است که آیا واقعاً به دنبال صلح هستند یا همچنان بر ادامه جنگ و اهداف ژئوپلیتیکی خود اصرار خواهند ورزید.
#پوتین #جنگ_اوکراین #روسیه #ناتو #غرب #مذاکرات_صلح #ولادیمیر_پوتین #بحران_اوکراین #تحریمها #سیاست_بینالملل