بروکسل، بلاروس، اوکراین – در بحبوحه مناقشه جاری میان روسیه و اوکراین، آژانس اجرای قانون اتحادیه اروپا، یوروپل، ادعا کرده است که محققان این سازمان ۴۵ کودک اوکراینی را که به روسیه، بلاروس یا مناطق تحت کنترل روسیه در اوکراین منتقل شدهاند، ردیابی کردهاند. این گزارش در حالی منتشر میشود که نگرانیهای بینالمللی در مورد سرنوشت کودکان در مناطق درگیر جنگ رو به افزایش است.
یوروپل در بیانیهای که روز دوشنبه منتشر شد، اظهار داشت که جزئیات کشف شده در مورد این کودکان به مقامات اوکراینی منتقل شده تا تحقیقات جاری آنها را پشتیبانی کند. این اقدام نشاندهنده تلاشهای مستمر برای جمعآوری اطلاعات در شرایط پیچیده جنگی است.
روشهای نوین در ردیابی اطلاعات
اطلاعات مربوط به این کودکان با استفاده از منابع عمومی و اطلاعات منبع باز (OSINT) در یک «هکاتون» دو روزه کشف شد. در این رویداد، ۴۰ کارشناس از ۱۸ کشور، دیوان کیفری بینالمللی (ICC) و شرکای غیردولتی در لاهه هلند گرد هم آمدند تا با همکاری یکدیگر به بررسی این موضوع بپردازند. این روش نوین، رویکردی مبتنی بر فناوری برای جمعآوری دادهها در مناطق بحرانی را به نمایش میگذارد.
ادعاهای کییف و پاسخ مسکو
کییف پیشتر اعلام کرده بود که از زمان آغاز عملیات نظامی روسیه در فوریه ۲۰۲۲، ۱۹,۵۴۶ کودک از مناطق اوکراینی تحت کنترل روسیه «به اجبار» منتقل شدهاند. یوروپل نیز در این زمینه ادعا میکند که «برخی از این کودکان توسط شهروندان روس به فرزندی پذیرفته شدهاند، در حالی که برخی دیگر در اردوگاههای بازآموزی یا بیمارستانهای روانپزشکی نگهداری میشوند.»
در مقابل، مسکو همواره این اتهامات را رد کرده و تأکید دارد که این اقدامات بخشی از عملیات بشردوستانه برای تخلیه داوطلبانه مردم از مناطق جنگی بوده است. مقامات روسی بارها اعلام کردهاند که کودکان اوکراینی را برای حفظ امنیتشان از مناطق درگیر به مناطق امن منتقل کردهاند و آمادهاند آنها را تحت شرایطی که مناسب بدانند، به خانوادههایشان بازگردانند. این تفاوت روایتها، پیچیدگیهای این بحران انسانی را دوچندان میکند و بر ضرورت بررسی جامع و بیطرفانه تأکید دارد.
اتهامات بینالمللی و واکنشها
ماه گذشته، یک کمیسیون تحقیق بینالمللی سازمان ملل، مسکو را به ارتکاب «جنایات علیه بشریت» از طریق اخراج اجباری هزاران کودک اوکراینی به روسیه و ممانعت از بازگشت آنها متهم کرد. همچنین، دیوان کیفری بینالمللی حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و ماریا لووا-بلووا، کمیسر حقوق کودکان، را به اتهام جنایات جنگی مربوط به اخراج و انتقال غیرقانونی کودکان صادر کرده است. اتهاماتی که مسکو قاطعانه آنها را رد میکند و بر جنبههای بشردوستانه اقدامات خود تأکید دارد و این احکام را سیاسی میداند.
این مسئله در اوکراین بسیار حساس است و یکی از محورهای اصلی هر دور جدید مذاکرات برای دستیابی به یک توافق صلح احتمالی میان کییف و مسکو باقی مانده است. دایا هراسیماچوک، مشاور رئیسجمهور اوکراین در امور حقوق کودکان، در ژوئن ۲۰۲۵ به الجزیره گفته بود: «هدف، نسلکشی مردم اوکراین از طریق کودکان اوکراینی است. همه میدانند که اگر کودکان را از یک ملت بگیرید، آن ملت دیگر وجود نخواهد داشت.» این اظهارات نشاندهنده عمق اختلافات و اتهامات متقابل در این بحران است که نیازمند راهکارهای دیپلماتیک و انسانی است.
#اوکراین #روسیه #جنگ_اوکراین #کودکان_جنگ #حقوق_بشر #یوروپل #سازمان_ملل #دیوان_کیفری_بین_المللی #مناقشه_اوکراین #بحران_انسانی