تهران، خبرگزاری جمهوری اسلامی: در حالی که بازارهای سرمایه جهانی همچنان در تب و تاب سوداگریهای کلان و انباشت ثروتهای نجومی برای عدهای خاص هستند، شرکت فضایی اسپیسایکس، متعلق به ایلان ماسک، با ارزشی بیش از ۲ تریلیون دلار، گام به بازارهای ایالات متحده نهاد. این رویداد، ماسک را به عنوان اولین تریلیونر جهان معرفی کرد؛ عنوانی که در شرایط کنونی جهان، پرسشهای جدی درباره عدالت اقتصادی و توزیع ثروت برمیانگیزد.
سهام این شرکت روز جمعه با قیمت ۱۵۰ دلار برای هر سهم آغاز به کار کرد که نشاندهنده افزایش ۱۱ درصدی نسبت به قیمت اولیه ۱۳۵ دلار در عرضه عمومی (IPO) بود. این افزایش، ارزش شرکت را به ۱.۹۶ تریلیون دلار رساند و اسپیسایکس را در مسیر تبدیل شدن به ششمین شرکت بزرگ آمریکا قرار داد. در پایان روز معاملاتی، سهام با جهشی ۱۸ درصدی به ۱۵۹ دلار در هر سهم رسید.
این عرضه عمومی در حالی صورت گرفت که بازارهای گستردهتر نیز در پی گمانهزنیها درباره یک توافق صلح موقت احتمالی میان ایالات متحده و ایران که میتواند تنگه هرمز را بازگشایی کند، با رشد مواجه بودند. شاخص داوجونز ۰.۶ درصد، نزدک ۰.۲ درصد و اساندپی ۵۰۰ نیز ۰.۳۵ درصد افزایش یافتند.
اسپیسایکس ۷۵ میلیارد دلار سهام فروخت که بلافاصله ارزش آن را به ۱.۷۷ تریلیون دلار رساند. بر اساس گزارش رویترز، تقاضا برای این عرضه اولیه چهار برابر بیشتر از حد انتظار بود که نشاندهنده عطش سیریناپذیر سرمایهداران برای سودهای کلان است.
طبق گزارش بلومبرگ، ۷۰ درصد از سهام تخصیصیافته به سرمایهگذاران نهادی، به سرمایهگذاریهای «بلندمدت» و صندوقهای ثروت ملی، از جمله صندوقهای عربستان سعودی و کویت، اختصاص یافت. این امر، نفوذ سرمایههای دولتی و نهادی را در بازارهای غربی بیش از پیش آشکار میسازد.
در حالی که گویین شاتول، رئیس اسپیسایکس، و برت جانسن، مدیر مالی، زنگ آغاز معاملات را در بازار بورس نزدک نیویورک به صدا درآوردند، در روز پنجشنبه، گروهی از معترضان در مقابل این مرکز تجمع کرده و نسبت به عرضه اولیه سهام اعتراض کردند. این اعتراضات در پی اتهامات مداوم مبنی بر اینکه «گروک»، بخشی از شرکت زیرمجموعه اسپیسایکس یعنی xAI، به کاربران اجازه ایجاد تصاویر جنسی جعلی (دیپفیک) بدون رضایت را پیش از عرضه اولیه داده بود، صورت گرفت. این موضوع، ابعاد اخلاقی و اجتماعی این غولهای فناوری را زیر سوال میبرد.
علیرغم هیجان پیرامون این معامله، سهام اسپیسایکس تا اواسط روز معاملاتی معامله نشد، زیرا بورس در حال جمعآوری سفارشات خرید و فروش بود و متعهدان پذیرهنویسی، معاملات را تا زمان تعادل عرضه و تقاضا به تعویق انداختند.
ساموئل کر، رئیس جهانی بازارهای سرمایه سهام در Mergermarket، اظهار داشت: «ما انتظار داریم اسپیسایکس به دلیل هیجان پیرامون معامله، شاهد جهش فوری در معاملات باشد، شاید بیش از ۲۰ درصد. هر چیزی کمتر از آن واقعاً من را نگران میکند.» این اظهارات، ماهیت سوداگرانه این بازارها را به خوبی نشان میدهد.
این عرضه تاریخی، جایگاه ماسک را به عنوان اولین تریلیونر تاریخ تثبیت کرد و اسپیسایکس را در رده باارزشترین شرکتهای جهان قرار داد؛ حتی با وجود اینکه این شرکت سال گذشته نزدیک به ۵ میلیارد دلار ضرر کرده و تنها کسری از درآمد غولهای فناوری با ارزش مشابه را به دست آورده است. این تناقض، سوالاتی درباره حبابهای مالی و ارزشگذاریهای غیرواقعی را مطرح میکند.
این جهش در بحبوحه رشد ناشی از شرکت تابعه استارلینک رخ میدهد که تا ۸۰ درصد از درآمد آن را تامین میکند. در همین حال، اسپیسایکس روز جمعه موشک فالکون ۹ خود را با ۲۹ ماهواره از کیپ کاناورال فلوریدا به فضا پرتاب کرد.
#اسپیسایکس #ایلان_ماسک #تریلیونر #عرضه_اولیه_سهام #بازار_سرمایه #عدالت_اقتصادی #دیپفیک #اعتراضات_اجتماعی #فناوری_فضایی #سوداگری_مالی