ABD’nin İran’a Yönelik Hukuksuz Ablukası Gölgesinde Trump’tan Müzakere İddiası

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin müzakerecilerinin İran ile “ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşını sona erdirmeyi” amaçlayan görüşmeler için Pazartesi günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’a gideceğini iddia etti. Ancak bu açıklama, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı hukuksuz deniz ablukasının gölgesinde ve Tahran’dan henüz bir teyit gelmeden yapıldı.

Trump’tan Tehditkar Açıklamalar ve İran’dan Şüphecilik

Pazar günü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Trump, ABD’nin İslamabad’daki İranlı müzakerecilerle yapılacak ikinci tur yüz yüze görüşmelere hangi yetkilileri göndereceğine dair detay vermedi. Geçen hafta sonu Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki ABD heyetinin katıldığı görüşmeler anlaşmasız sona ermişti.

Trump, paylaşımında İran’ı Çarşamba günü sona erecek iki haftalık ateşkese uymamakla suçlayarak, Cumartesi günü Hürmüz Boğazı’nda ateş açtığını iddia etti. ABD Başkanı, İran’ın ABD tarafından sunulan anlaşma şartlarını kabul etmemesi halinde ülkedeki sivil altyapıyı yok etmekle tehdit etti. Trump, Truth Social platformunda şunları yazdı: “Çok adil ve makul bir anlaşma sunuyoruz ve umarım kabul ederler, çünkü etmezlerse, Amerika Birleşik Devletleri İran’daki her bir elektrik santralini ve her bir köprüyü imha edecek.”

Tahran’dan Trump’ın yeni tur görüşme iddialarına ilişkin acil bir yorum gelmedi. İran’ın Tasnim Haber Ajansı, İran’ın “deniz ablukası devam ettiği sürece” Pakistan’a müzakere heyeti gönderme kararı olmadığını bildirdi.

İran’dan “Hukuksuz Abluka” ve “Savaş Suçu” Tepkisi

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin deniz ablukasının ateşkese aykırı ve “hukuksuz ve suç teşkil eden” bir eylem olduğunu belirtti. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bağayi, X platformundaki paylaşımında şunları yazdı: “Amerika Birleşik Devletleri’nin İran limanlarına veya kıyı şeridine uyguladığı sözde ‘abluka’ sadece Pakistan arabuluculuğundaki ateşkesin ihlali değil, aynı zamanda hem hukuksuz hem de suç teşkil eden bir eylemdir.” Bağayi, ayrıca şunları ekledi: “Dahası, İran halkına kasıtlı olarak toplu ceza uygulayarak savaş suçu ve insanlığa karşı suç teşkil etmektedir.”

İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) donanması Cumartesi günü, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açıldıktan 24 saatten kısa bir süre sonra tekrar kapatıldığını duyurdu. Boğazın, ABD’nin İran gemilerine ve limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırmasına kadar kapalı kalacağı belirtildi.

ABD ordusu, ablukanın başlamasından bu yana boğaz yakınlarında 23 gemiyi geri çevirmeye zorladığını iddia etti. Merkez Komutanlığı, güçlerin “İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya çıkan gemilere karşı ablukayı uygulamaya devam ettiğini” bildirdi.

Görüşmeler “Nihai Tartışmadan Çok Uzak”

Hürmüz Boğazı ve İran’ın nükleer programının geleceği, müzakerelerdeki temel anlaşmazlık noktaları olmaya devam ediyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatipzade, geçen hafta sonu yapılan görüşmelerde “önemli ilerleme kaydedilmiş olsa da”, devam etmeden önce bir anlayış çerçevesi üzerinde anlaşılması gerektiğini söyledi. Hatipzade, ABD’nin İran’ın nükleer programına ilişkin taleplerini “maksimalist” olarak nitelendirdi.

İran parlamentosu sözcüsü Muhammed Bakır Galibaf Cumartesi gecesi şunları söyledi: “Birçok boşluk var ve bazı temel noktalar hala duruyor,” ve ekledi, “Hala nihai tartışmadan çok uzağız.”

Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD’nin “sert bir duruş sergilediğini” ve ABD ile İran arasında “çok iyi görüşmelerin devam ettiğini” söyledi. İran’ı boğaz konusunda “biraz kurnazlık yapmakla” suçlayarak, ABD’nin “şantaja boyun eğmeyeceğini” ekledi.

Başkan Pazar günü ABC News’e yaptığı açıklamada, Vance’in bir sonraki tur görüşmelere liderlik etmeyeceğini, yokluğunun “sadece güvenlik nedeniyle” olduğunu söyledi.

Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arağçi Pazar günü telefonla görüştü. Pakistan Dışişleri Bakanlığı, mevcut sorunların en kısa sürede çözülmesi için “devam eden diyalog ve angajman ihtiyacını” tartıştıklarını bildirdi. İran ve Pakistan başkanlarının Pazar günü ilerleyen saatlerde konuşmaları bekleniyor.