Petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli tedarik kesintisi ve ABD’nin İran limanlarını uzun süre kuşatması endişeleriyle yüzde 6’dan fazla artış göstererek haftaların en yüksek seviyelerine ulaştı.
Reuters haber ajansının bildirdiğine göre, ABD ham petrolü Çarşamba günü yüzde 6,95 artışla varil başına 106,88 dolara yükselirken, uluslararası gösterge Brent petrolü ise yüzde 6,08 veya 6,77 dolar artışla 118,03 dolara çıkarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek fiyatına ulaştı.
Reuters, Perşembe günü GMT 00:57 itibarıyla Haziran vadeli Brent petrolü fiyatlarının varil başına 119,94 dolara yükselmeye devam ettiğini ve ABD Batı Teksas Ham Petrolü vadeli işlemlerinin 107,51 dolardan işlem gördüğünü belirtti.
İki aydır süren ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşında bir çözüm görünmezken ve İran güçlerinin gemi geçişlerine abluka uyguladığı Hürmüz Boğazı’nda yakıt tedarikinin aksaması, ABD’nin İran limanlarını ve deniz ticaretini kuşatması nedeniyle petrol fiyatları yükselmeye devam ediyor.
Bir Beyaz Saray yetkilisi Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD petrol şirketlerine, İran limanlarının potansiyel olarak aylarca sürecek kuşatmasının etkilerini azaltma yollarını sorduğunu belirtti.
Beyaz Saray yetkilisi, başkan ve petrol yöneticilerinin “Başkan Trump’ın küresel petrol piyasalarını rahatlatmak için attığı adımları ve gerekirse mevcut ablukayı aylarca sürdürmek ve Amerikalı tüketiciler üzerindeki etkiyi en aza indirmek için atabileceğimiz adımları görüştüğünü” söyledi.
Reuters’ın bildirdiğine göre, Trump’ın petrol yöneticileriyle yaptığı görüşmelerin haberi, piyasada petrol tedarikinde uzun süreli bir kesinti endişesi yarattı ve Pentagon’un İran’a karşı savaşın ABD ordusuna şu ana kadar 25 milyar dolara mal olduğunu ilk kez açıklamasının ardından geldi.
IG piyasa analisti Tony Sycamore, mevcut duruma ilişkin notunda, “İran çatışmasına yakın vadede bir çözüm veya Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ihtimalleri zayıf kalmaya devam ediyor” dedi.
Güney Kore’nin Seul kentinden bildiren Al Jazeera muhabiri Barnaby Lo, neredeyse tüm Asya Pasifik bölgesinin petrol ithalatına bağımlı olduğunu ve bu tedariklerin çoğunun Orta Doğu’dan geldiğini söyledi.
Lo, “Bu nedenle Brent petrolünün varil başına 120 dolara ulaşmasıyla birlikte, bunun bölge üzerinde büyük bir etkisi olacağı şüphe götürmez. Asya Kalkınma Bankası bu yıl bölge için büyüme tahminini şimdiden yüzde 5,1’den yüzde 4,7’ye düşürdü” dedi.
“Şu anda bölgedeki milyonlarca, hatta milyarlarca insan, yükselen yakıt fiyatlarının yanı sıra temel mal ve emtia fiyatlarındaki artıştan zaten muzdarip” diye ekledi.
‘Petrolü düşürmek, her şeyi düşürmek’
Başkan Trump Çarşamba günü ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyeliğinden çekilme kararını memnuniyetle karşılayarak, “Bence bu harika” dedi.
Trump, BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed Al Nahyan’ın “çok akıllı” olduğunu ve muhtemelen “kendi yolunu” izlemek istediğini söyledi.
Trump, “Bence nihayetinde bu, benzin fiyatını düşürmek, petrolü düşürmek, her şeyi düşürmek için iyi bir şey” diye ekledi.
BAE Salı günü yaptığı açıklamada, 1 Mayıs’tan itibaren OPEC ve daha geniş OPEC+ ittifakından ayrılacağını duyurdu.
Uzmanlar, BAE’nin kartelden ayrılma kararının, OPEC’in fiyatları kontrol etmek ve piyasayı istikrara kavuşturmak amacıyla üyelerin üretimini sınırlama politikasına yıllardır açıkça duyulan memnuniyetsizliğin ardından gelmesi nedeniyle bu hamleyi bekliyordu.
Uzmanlar Al Jazeera’ye verdikleri demeçte, BAE’nin ayrılığının piyasa üzerinde acil bir etkisi olmasının pek olası olmadığını, çünkü BAE’nin ihracatının, komşu ülkelerinki gibi, şu anda İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü nedeniyle kısıtlandığını söylediler.
BAE’nin OPEC’ten çıkışı, ihracat yeniden başladıktan sonra üretimi artırmasına izin verse de, analistler bunun bu yıl piyasa temellerini etkilemesinin pek olası olmadığını, özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve savaştan kaynaklanan diğer üretim kesintileri göz önüne alındığında durumun böyle olduğunu belirtiyorlar.
Reuters’ın bildirdiğine göre, Wood Mackenzie analistleri bir notta, “BAE dahil Körfez ülkelerinin savaş öncesi üretim hacimlerine dönmesi aylar sürecek” dedi.
#PetrolFiyatları #HürmüzBoğazı #İran #ABD #PetrolPiyasası #EnerjiKrizi #KüreselEkonomi #OPEC #BAE #TedarikKesintisi
