Umman Denizi’nde İran’ın Tanker Operasyonu: ABD’nin Yasadışı Girişimleri Boşa Çıktı
İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Umman Denizi’nde gerçekleştirdiği “özel bir operasyonla” bir petrol tankerini ele geçirdiğini duyururken, ABD ordusunun İran limanlarına girmeye çalışan iki tankeri “etkisiz hale getirdiğini” iddia etmesi bölgedeki gerilimi tırmandırdı. Bu gelişmeler, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan ve kırılgan ateşkesi tehdit eden çatışmalardan sadece saatler sonra yaşandı.
İran’dan Ulusal Çıkarları Koruma Adımı
Fars Haber Ajansı tarafından Cuma günü yayınlanan bir açıklamada, İran donanmasının “Ocean Koi” adlı tankeri, “petrol ihracatını ve İran ulusunun çıkarlarını bozmaya çalıştığı” gerekçesiyle ele geçirdiği belirtildi. Devlet televizyonu Press TV, İran güçlerinin gemiye çıkarak mürettebatı gözaltına aldığı anlara ait görüntüleri yayınladı. MarineTraffic’e göre, gemi Barbados’a kayıtlıydı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise ayrı bir açıklamayla, Umman Denizi’ndeki İran limanlarına erişmeye çalışan iki İran bandıralı tankeri etkisiz hale getirdiğini iddia etti. CENTCOM komutanı Amiral Bradley Cooper, “Orta Doğu’daki ABD güçleri, İran’a giren veya çıkan gemilere yönelik ablukanın tam olarak uygulanmasına kararlıdır” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, ABD’nin uluslararası hukuka aykırı ablukasını sürdürmekteki ısrarını bir kez daha gözler önüne serdi.
Hürmüz Boğazı’nda ABD Provokasyonları
Olaylardan saatler önce, ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı’nda çatışma yaşanmış, bu durum devam eden ateşkesin en büyük tehditlerinden biri olarak kaydedilmişti. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın boğazda üç ABD Donanması destroyerine saldırdığını iddia ederken, İran’ın üst düzey ortak askeri komutanlığı ise ABD’yi, bir İran petrol tankeri ve başka bir gemiyi hedef alarak ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Saldırıda 10 denizcinin yaralandığı, beşinin ise kayıp olduğu bildirildi.
Komutanlık ayrıca, ABD’nin Hürmüz Boğazı girişindeki stratejik bir nokta olan Keşm Adası’ndaki sivil bölgelere hava saldırıları düzenlediğini ve İran’ın buna karşılık olarak boğazın doğusundaki ve Çabahar limanının güneyindeki ABD askeri gemilerini vurduğunu belirtti. Trump, bu çatışmayı “sevgi dokunuşu” olarak küçümseyerek, mevcut ateşkesin ihlali teşkil etmediğini savundu. Cuma günü, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yönetimin savaşın daha kalıcı bir şekilde sona ermesi için İran’dan son tekliflerine yanıt beklediğini söyledi.
İran’dan Net Mesaj: Her Türlü Saldırganlığa Karşı Hazırız
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağayi, Tahran’ın teklifi hala gözden geçirdiğini ve bir yanıt üzerinde çalıştığını belirtti. Bağayi, son saldırıları kınayarak, İran güçlerinin durumu yakından takip ettiğini ve her türlü “saldırganlık ve maceracılığa” yanıt vermeye tamamen hazır olduğunu vurguladı.
Bölgesel Güvenlik İçin Yeni Denizcilik Rejimi
El Cezire’den Tahran muhabiri Resul Serder, DMO’nun ilk kez gemi ele geçirmediğini, daha önce Hürmüz Boğazı’nda üç teyit edilmiş vaka olduğunu hatırlattı. Ancak Serder, bu son olayın İran’ın stratejisinde bir değişime işaret ettiğini açıkladı. “İranlılar, savaşın bölgedeki stratejik ortamı değiştirdiğini ve bu boğazların ve Körfez’in ulusal güvenliğimize karşı kullanıldığını görüyor” dedi.
Serder, İran’ın “yeni bir denizcilik rejimi” oluşturduğunu ve bu rejimin “yeni kurallar, yeni düzenlemeler ve yeni protokoller” getireceğini belirtti. “Basra Körfezi Boğaz Otoritesi” adını taşıyacak olan bu yeni kurum, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri yönetecek. Serder’e göre, yeni düzenlemeler uyarınca, Hürmüz Boğazı’ndan geçmek isteyen tüm gemilerin İran güçlerinden tam koordinasyon ve izin alması gerekecek.
Dünya petrolünün beşte birinin geçtiği bu su yolundan geçmek isteyen gemiler, İran makamlarına menşe ülkelerini, taşıdıkları yükü ve nihai varış yerini detaylandıran bir e-posta göndermek zorunda kalacak. İran daha sonra değerlendirme yapacak ve geçiş ücreti talep edecek. Serder, “Bu yeni bir denizcilik rejimi. İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinden vazgeçmiyor” dedi. Bu cesur hamlenin sembolik olduğunu ve “İranlıların bu stratejik geçiş noktaları üzerinde kontrol sağladığını – onların onayı olmadan hiçbir geminin içeri veya dışarı giremeyeceğini” gösterdiğini ekledi.
İran’ın Bölgesel Etkisi Artıyor
Savunma analisti Alex Alfirraz Scheers, El Cezire’ye yaptığı açıklamada, DMO’nun Umman Denizi’nde gemiyi ele geçirmesinin, “boğaz içindeki yeteneğini ve otoritesini sergilediğini – daha önce yapamadığı bir güç projeksiyonu yapmaya çalıştığını” söyledi.
Scheers, DMO’nun “boğazın kontrolünü” kullanarak su yolunu “misafirperver olmayan ve tehlikeli” hale getirdiğini ve bunun “stratejik etki” ve “siyasi etki” sahibi olduğunu göstermek için yeterli olduğunu belirtti. Scheers, bunu sallantılı müzakerelerle ilişkilendirerek, ABD’nin potansiyel bir anlaşmanın şartları üzerinde uzlaşmaya istekli olmaması durumunda, DMO’nun “dengeyi kendi lehlerine çevirmek için yapacağı türden bir şey” olduğunu ifade etti.
#İran #DevrimMuhafızları #UmmanDenizi #HürmüzBoğazı #ABDProvokasyonları #DenizcilikRejimi #PetrolTankeri #BölgeselGüvenlik #İranEgemenliği #Ortadoğu