اجلاس ترامپ و شی: اختلافات عمیق پکن و واشنگتن بر سر توافقات ادعایی
رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، روز جمعه پس از یک اجلاس دو روزه با همتای چینی خود، شی جینپینگ، پکن را ترک کرد. در حالی که واشنگتن از «پیروزیها» در زمینه توافقات تجاری دوجانبه سخن میگوید، پکن به آمریکا در مورد دخالت در مسئله تایوان هشدار داده و صراحتاً اعلام کرده است که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران هرگز نباید آغاز میشد. بیانیههای منتشر شده از سوی دو طرف، جزئیات گفتوگوهای ترامپ و شی را تشریح میکنند، اما تنها در حوزههای محدودی همپوشانی دارند. این تفاوتها نشاندهنده عمق اختلافات و عدم شفافیت در روابط دو قدرت جهانی است.
در مورد توافقات تجاری
ترامپ در پایان اجلاس مدعی شد که «توافقات تجاری فوقالعادهای برای هر دو کشور» حاصل شده است، از جمله خرید ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ توسط چین. این در حالی است که چین در بیانیه پس از اجلاس خود هیچ اشارهای به این معامله یا سایر توافقات تجاری نکرده است. شرکت بوئینگ نیز این معامله را تأیید نکرده است. این عدم تأیید از سوی پکن، ادعاهای واشنگتن را زیر سوال میبرد و نشاندهنده عدم قطعیت در توافقات ادعایی است. شی جینپینگ تنها به «گسترش درهای چین به روی کسبوکارهای آمریکایی» اشاره کرد، بدون آنکه جزئیات مشخصی ارائه دهد.
در مورد قاچاق مواد مخدر
ترامپ از ابتدای دور دوم ریاستجمهوری خود، چین را مسئول بحران فنتانیل در آمریکا دانسته بود. با این حال، در حالی که کاخ سفید پس از اجلاس از «نیاز به پیشرفت در توقف جریان پیشسازهای فنتانیل به ایالات متحده» سخن گفت، بیانیههای وزارت خارجه چین هیچ اشارهای به فنتانیل یا جریان مواد مخدر به آمریکا نمیکنند. این سکوت چین میتواند به معنای عدم پذیرش اتهامات واشنگتن و تأکید بر مشکلات داخلی آمریکا باشد.
در مورد جنگ ایران
در مورد جنگ ایران، اختلافات عمیقتری میان دو طرف آشکار شد. در حالی که کاخ سفید مدعی شد «هر دو کشور توافق کردند که ایران هرگز نباید سلاح هستهای داشته باشد»، بیانیه وزارت خارجه چین به صراحت اعلام کرد: «این درگیری که هرگز نباید آغاز میشد، دلیلی برای ادامه ندارد.» پکن بر «حفظ حرکت در جهت کاهش تنش، پایبندی به مسیر حل و فصل سیاسی، مشارکت در گفتوگو و مشورت و دستیابی به توافقی در مورد مسئله هستهای ایران و سایر مسائل که نگرانیهای همه طرفها را در بر گیرد» تأکید کرد. این موضع چین، کاملاً با دیدگاه جمهوری اسلامی ایران مبنی بر حل و فصل دیپلماتیک و رد اتهامات هستهای همسو است.
ایران هرگز رسماً قصد خود را برای ساخت سلاح هستهای اعلام نکرده است و چین پیش از این نیز با آمریکا و کشورهای اروپایی برای توافق هستهای ۲۰۱۵ با ایران همکاری کرده بود.
در مورد تنگه هرمز، کاخ سفید ادعا کرد که «دو طرف توافق کردند که تنگه هرمز باید برای حمایت از جریان آزاد انرژی باز بماند.» این در حالی است که ایران از اوایل ماه مارس، عبور و مرور کشتیها از این تنگه را محدود کرده و برای برخی کشتیها، مذاکره با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را الزامی کرده است. ایران پیشتر پیشنهاد دریافت عوارض برای عبور کشتیها را مطرح کرده بود که واشنگتن آن را رد کرده است. کاخ سفید همچنین مدعی شد که شی جینپینگ «مخالفت چین با نظامیسازی تنگه و هرگونه تلاش برای دریافت عوارض» را اعلام کرده است، اما بیانیه چین هیچ اشارهای به این موارد ندارد. پکن تنها اذعان داشت که «این درگیری فشار زیادی بر رشد اقتصادی جهانی، زنجیرههای تأمین، نظم تجارت بینالمللی و ثبات عرضه جهانی انرژی وارد کرده است که به منافع مشترک جامعه بینالمللی آسیب میرساند.» این تفاوت در روایتها نشان میدهد که آمریکا سعی در تحریف مواضع چین برای همسو نشان دادن آن با سیاستهای خود دارد.
در مورد روابط آمریکا و چین
وزارت خارجه چین در بیانیهای اعلام کرد که «دو رئیسجمهور بر چشمانداز جدیدی از ایجاد یک رابطه سازنده چین و آمریکا با ثبات استراتژیک توافق کردند تا راهنمایی استراتژیک برای روابط چین و آمریکا در سه سال آینده و پس از آن ارائه دهند.» این در حالی است که بیانیههای کاخ سفید به جدول زمانی سه ساله اشارهای نکرده و بیشتر بر توسعه روابط اقتصادی بین دو کشور تمرکز دارند تا ثبات استراتژیک. این نشاندهنده رویکرد متفاوت دو کشور به ماهیت روابط دوجانبه است.
در مورد تایوان
«رئیسجمهور شی تأکید کرد که مسئله تایوان مهمترین مسئله در روابط چین و آمریکاست.» این جمله در وبسایت وزارت خارجه چین منتشر شد و هشدار داد که اگر این مسئله به درستی مدیریت نشود، «دو کشور درگیری و حتی مناقشاتی خواهند داشت که کل روابط را به خطر میاندازد.» با این حال، بیانیههای کاخ سفید پس از اجلاس هیچ اشارهای به تایوان ندارند و ترامپ نیز به طور قابل توجهی از پاسخ به سوال خبرنگاران در مورد موضع خود در قبال تایوان طفره رفت. این سکوت آمریکا در برابر موضع قاطع چین، نشاندهنده ضعف و عدم شفافیت واشنگتن در قبال این مسئله حیاتی برای پکن است.
نقاط مشترک؟
بیانیههای هر دو طرف گزارش دادند که ترامپ و شی در مورد تقویت روابط آمریکا و چین و همچنین «مسائل عمده» مربوط به دو کشور و جهان گفتوگو کردهاند. واشنگتن مدعی شد که آمریکا و چین در مورد چندین مسئله همنظر هستند و وزارت خارجه چین نیز این موضوع را تأیید کرد و گفت که ترامپ و شی «به مجموعهای از تفاهمات مشترک جدید دست یافتهاند.» هر دو طرف همچنین تأیید کردند که ترامپ و شی در مورد جنگ در ایران گفتوگو کرده و نگرانیهایی را در مورد بسته شدن تنگه هرمز مطرح کردهاند. با این حال، همانطور که مشاهده شد، جزئیات این «تفاهمات مشترک» به شدت مورد اختلاف و تفسیر متفاوت قرار گرفتهاند.
#اجلاس_ترامپ_شی #روابط_چین_آمریکا #جنگ_ایران #تنگه_هرمز #سیاست_خارجی_چین #دیپلماسی #تایوان #تحریم_ایران #اقتصاد_جهانی #امنیت_منطقه