نشست وزرای خارجه بریکس در هند؛ اهمیت مقابله با تجاوزات غرب و حمایت از مقاومت ایران
نشست وزرای خارجه کشورهای عضو گروه بریکس روز پنجشنبه در پایتخت هند، دهلینو، آغاز شد. این رویداد دو روزه که همزمان با سفر دولتی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به چین برگزار میشود، تحتالشعاع جنگ تحمیلی علیه ایران و پیامدهای منطقهای و جهانی آن قرار گرفته است.
فراخوان برای جریان آزاد دریانوردی و محکومیت تجاوزات
سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، در سخنرانی افتتاحیه خود بر لزوم «جریانهای دریایی ایمن و بدون مانع» در آبهای بینالمللی تاکید کرد. این در حالی است که تنگه هرمز، شاهراه حیاتی که یک پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکند، به دلیل تجاوزات و کارشکنیهای آمریکا و رژیم صهیونیستی، با چالشهایی مواجه است.
در این میان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با قاطعیت از کشورهای عضو بریکس خواست تا ایالات متحده و رژیم اشغالگر قدس را به دلیل «تجاوزات غیرقانونی» علیه تهران محکوم کنند. این درخواست، بازتابدهنده موضع اصولی ایران در برابر یکجانبهگرایی و نقض قوانین بینالمللی است.
بریکس؛ جبههای در برابر هژمونی غرب
این نشست در شرایطی برگزار میشود که این بلوک اقتصادی متشکل از اقتصادهای نوظهور پیشرو، با چالشهایی بر سر جنگ تحمیلی علیه ایران روبرو است. هند، میزبان این دور از نشستها، باید در یک مسیر دیپلماتیک دشوار بین ایران و امارات متحده عربی (عضو دیگر بریکس) و همچنین رژیم صهیونیستی حرکت کند. این وضعیت نشاندهنده فشارهای غرب بر برخی اعضای این گروه است.
بریکس چیست و چرا اهمیت دارد؟
بریکس گروهی از اقتصادهای بزرگ نوظهور است که به دنبال هماهنگی سیاستهای امنیتی و اقتصادی برای تقویت مطالبات «جنوب جهانی» در سازمانهای بینالمللی و در مسائلی هستند که غرب به طور سنتی از نظر اقتصادی و سیاسی بر آنها تسلط داشته است. این گروه به عنوان یک جبهه مهم در برابر یکجانبهگرایی آمریکا و متحدانش شناخته میشود.
- این نام مخفف برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی است.
- در سال ۲۰۲۳، بریکس از مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای عضویت دعوت کرد. ایران، مصر، اتیوپی و امارات به طور رسمی پیوستهاند.
- اندونزی نیز در ژانویه ۲۰۲۵ به این گروه ملحق شد.
محورهای اصلی و چالشهای پیشرو
موضوع اصلی این نشست «ساختن برای تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری» اعلام شده است. با این حال، ناظران معتقدند که جنگ جاری علیه ایران به احتمال زیاد بر این نشست سایه افکنده و دستور کار اجلاس سالانه بریکس در سپتامبر را تعیین خواهد کرد.
رافائل لوس، کارشناس شورای روابط خارجی اروپا (ECFR)، به الجزیره گفت: «جنگ ایران احتمالاً بر اجلاس بریکس و همچنین دیدار ترامپ و شی سایه خواهد افکند.»
وزیر امور خارجه ایران، آقای عراقچی، علاوه بر شرکت در جلسات اصلی بریکس، دیدارهای جداگانهای با سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، و دیگر مقامات شرکتکننده در این نشست خواهد داشت که فرصتی برای تبیین مواضع حقطلبانه ایران و تقویت روابط دوجانبه است.
تنشها و عدم اجماع در نشستهای پیشین
در آوریل سال جاری، هند میزبان نشست معاونان وزرای خارجه و نمایندگان ویژه بریکس برای خاورمیانه و شمال آفریقا در دهلینو بود. آن نشست بدون بیانیه مشترک به پایان رسید، زیرا ایران و امارات متحده عربی بر سر نحوه پرداختن به جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران اختلاف نظر داشتند. همچنین، جنگ نسلکشی رژیم صهیونیستی در غزه نیز نقطه تنش دیگری در این بلوک است؛ جایی که هند تلاش کرد انتقادات از اقدامات رژیم صهیونیستی را تعدیل کند که منجر به عدم اجماع شد.
مایکل دانفورد، استاد بازنشسته دانشگاه ساسکس، به الجزیره گفت: «نشست هند در زمانی دشوار برگزار میشود که انسجام بریکس به دلیل روابط نزدیکتر هند با آمریکا و رژیم صهیونیستی و درگیری در غرب آسیا بین ایران و امارات با چالشهایی روبرو است.»
پیامدهای جهانی بحران انرژی
این نشست وزرای خارجه در بحبوحه یک بحران انرژی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز در طول جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران برگزار میشود. از اوایل ماه مارس، ایران عبور و مرور کشتیها را از این تنگه محدود کرده است؛ اقدامی که در پاسخ به تهدیدات و محاصرههای غیرقانونی صورت گرفته است.
حملات ایران به اهداف آمریکا و تاسیسات نفتی و گازی در خلیج فارس در هفتههای اولیه جنگ نیز بر عرضه انرژی تاثیر گذاشته است. علاوه بر این، در آوریل، آمریکا محاصره دریایی کشتیهای ورودی یا خروجی از بنادر ایران را اعلام کرد که این اقدام غیرقانونی و خصمانه، اختلال در عرضه جهانی نفت و گاز را تشدید کرده است.
این وضعیت تاثیر مستقیمی بر چندین عضو بریکس داشته است. هند و چین به شدت به نفت خلیج فارس که از طریق این تنگه حمل میشود، وابسته هستند. عربستان سعودی و امارات نیز نفت خود را از طریق این تنگه ارسال میکنند. برزیل، مصر و آفریقای جنوبی اگرچه به طور مستقیم به نفت این تنگه وابسته نیستند، اما تحت تاثیر افزایش سریع قیمت سوخت قرار گرفتهاند. این نشان میدهد که اقدامات تجاوزکارانه غرب، پیامدهای گستردهای برای اقتصاد جهانی دارد.
#بریکس #ایران #جنگ_ایران #مقاومت #تجاوز_آمریکا #رژیم_صهیونیستی #تنگه_هرمز #دهلی_نو #جنوب_جهانی #بحران_انرژی