حملات دوربرد اوکراین و هشدار جدید روسیه به اروپا: عواقب غیرقابل پیشبینی در انتظار حامیان کییف
در پی تشدید حملات اوکراین به زیرساختهای نفتی و گازی روسیه که طی دو هفته گذشته خسارات قابل توجهی به بار آورده است، مسکو با صدور هشداری جدی به کشورهای اروپایی و صنایع فعال در این قاره، نسبت به تأمین مالی تولید پهپادهای دوربرد اوکراین هشدار داد.
هشدار مسکو: اروپا در حال تبدیل شدن به «پشتیبان استراتژیک» کییف
این هشدار پس از آن صادر شد که اوکراین در هفته جاری، مجموعهای از توافقنامههای جدید را با شرکتهای دفاعی اروپایی منعقد کرد. وزارت دفاع روسیه در بیانیهای در روز چهارشنبه این هفته، این تصمیمات را «گامی عمدی که منجر به تشدید شدید وضعیت نظامی و سیاسی در کل قاره اروپا و تبدیل تدریجی این کشورها به یک پشتیبان استراتژیک برای اوکراین میشود» توصیف کرد.
روسیه نسبت به «عواقب غیرقابل پیشبینی» این اقدامات هشدار داد و تأکید کرد که «اقدامات رهبران اروپایی به طور فزایندهای این کشورها را به جنگ با روسیه میکشاند.» مسکو همچنین فهرستی از آدرس شرکتهای اروپایی درگیر در تولید مشترک تسلیحات با اوکراین را منتشر کرد.
دیمیتری مدودف، رئیسجمهور سابق روسیه و معاون شورای امنیت ملی این کشور، بعداً توضیح داد که این فهرست به منزله «لیستی از اهداف بالقوه برای نیروهای مسلح روسیه» است. این اظهارات، نگرانیها را در مورد گسترش دامنه درگیریها به خارج از مرزهای اوکراین افزایش داده است.
افزایش حمایتهای تسلیحاتی اروپا از اوکراین
یک روز پیش از این هشدار، آلمان با سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیون یورو (معادل ۳۵۵ میلیون دلار) در قابلیتهای حمله دوربرد اوکراین موافقت کرده بود و به طور جداگانه نیز در ۵۰۰۰ پهپاد تهاجمی میانبرد برای استفاده علیه خطوط تدارکاتی روسیه در میدان نبرد سرمایهگذاری خواهد کرد.
نروژ نیز توافقنامهای با اوکراین امضا کرد که منجر به تولید مشترک پهپاد خواهد شد و ۵۶۰ میلیون یورو (معادل ۶۶۱.۵ میلیون دلار) برای حمایت از خطوط مقدم اوکراین با پهپاد اهدا کرد. هلند ۲۴۸ میلیون یورو (معادل ۲۹۳ میلیون دلار) کمک پهپادی و بلژیک ۸۵ میلیون یورو (معادل ۱۰۰ میلیون دلار) متعهد شدند.
خسارات وارده به زیرساختهای نفتی روسیه
بر اساس گزارشها، حملات اوکراین به پایانههای صادرات نفت و زیرساختهای داخلی روسیه، بخش قابل توجهی از درآمدهای نفتی این کشور را از بین برده است. رویترز گزارش داد که روسیه ۴۰ درصد از سود بالقوه خود را از دست داده است، زیرا اوکراین توانایی این کشور برای صادرات حداقل ۲ میلیون بشکه نفت در روز را مختل کرده است.
این حملات اوکراین طیف وسیعی از اهداف را شامل شده است؛ از سکوهای حفاری گرفته تا خطوط لوله و ایستگاههای پمپاژ آنها، پایانههای تخلیه و پالایشگاهها. تنها در هفته گذشته، اوکراین دو سکوی حفاری در شمال دریای خزر و دو ایستگاه پمپاژ نفت در ولگوگراد و کراسنودار کرای را هدف قرار داد؛ همچنین یک انبار نفت در شهر توِر در شمال غربی مسکو؛ کارخانه آمونیاک چرپووتس آزوت در منطقه ولگا؛ کارخانه پتروشیمی استرلیتاماک در جمهوری باشقیرستان؛ و پایانه صادرات نفت و پالایشگاه تواپسه در دریای سیاه.
تمامی این حملات توسط فیلمهای ویدئویی موقعیتیابی شده یا توسط مقامات روسی تأیید شدهاند. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، با بیان اینکه توانایی کشورش برای نفوذ عمیق به داخل روسیه به امری عادی تبدیل شده است، گفت: «امروز، حملات عمیق ما دیگر یک اتفاق خارقالعاده نیست.»
معاون وزیر دفاع اوکراین، سرهی “فلش” بسکرستنوف، خاطرنشان کرد که روسیه نمیتواند سیستمهای پدافند هوایی کافی برای محافظت از قلمرو وسیع خود تولید کند و عکسهایی از پدافندهای هوایی بداهه روسی، از جمله موشکهای هوا به هوای R-77-1 نصب شده بر روی کامیونها را منتشر کرد.
مؤسسه مطالعات جنگ، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، نوشت: «به نظر نمیرسد روسیه تیمهای آتش متحرک، رهگیرهای پهپاد یا سایر سیستمهای ارزانقیمت قابل توزیع را برای دفاع در برابر حملات گسترده و مکرر پهپادهای اوکراینی به طور کامل توسعه یا مستقر کرده باشد.»
در مقابل، حملات اوکراین قابلیتی است که این کشور تا سال گذشته و دریافت تجهیزات غربی از آن برخوردار نبود. زلنسکی در روز سهشنبه این هفته ویدئویی را منتشر کرد که اکنون «روز سازندگان تسلیحات» نامگذاری شده و ۵۶ نوع سلاح ساخت اوکراین، از جمله ۳۱ نوع پهپاد را به نمایش گذاشت. رستم عمروف، وزیر دفاع سابق، که در افزایش تولید پهپاد در سال ۲۰۲۵ نقش اساسی داشت، گفت: «از زمان آغاز تهاجم تمامعیار، قابلیتهای صنعت دفاعی اوکراین بیش از ۵۰ برابر افزایش یافته است.»
خسارات ویرانگر اوکراین
ویرانگرترین خسارات اوکراین به زیرساختهای نفتی روسیه در ۱۰ روز پایانی ماه مارس و ۱۰ روز اول آوریل وارد شد، به طوری که پایانههای نفتی روسیه در بنادر بالتیک پریمورسک و اوست-لوگا از ۲۲ مارس به شدت آسیب دیدند.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که پریمورسک ۴۰ درصد از تأسیسات ذخیرهسازی خود و اوست-لوگا ۳۰ درصد را از دست داده است. منابع بازار همچنین اعلام کردند که شرکت انرژی روسی نوواتک، فرآوری و صادرات میعانات گازی در اوست-لوگا را به حالت تعلیق درآورده است.
منابع صنعتی به رویترز گفتند که این دو بندر در تاریخ ۳ آوریل همچنان قادر به جابجایی محمولههای نفتی نبودند. مقامات دریایی فنلاند در اوایل آوریل به این خبرگزاری گفتند که محمولهها از این دو بندر به شدت کاهش یافته و به «کشتیهای منفرد» رسیده است، در حالی که میانگین هفتگی ۴۰ تا ۵۰ کشتی بود.
هنگامی که یک تانکر افراماکس در ۵ آوریل در اوست-لوگا پهلو گرفت – اولین کشتی که پس از چندین روز تلاش برای بارگیری نفت خام در آنجا بود – اوکراین همان شب دوباره به بندر حمله کرد و سه مخزن ذخیرهسازی ۲۰ هزار متر مکعبی را به آتش کشید.
همان روز، اوکراین همچنین به پریمورسک و تأسیسات بارگیری نفت در پایانه نفتی ششخاریس در دریای سیاه، که توسط شرکت بزرگ نفتی روسی ترانسنفت اداره میشود، حمله کرد. فیلمهای موقعیتیابی شده، آتشسوزی در اسکلههای تانکر نفت در آنجا را نشان داد.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که تخلیه محمولهها تا ۱۴ آوریل هنوز از سر گرفته نشده بود. در این حمله، اوکراین همچنین یک ناوچه حامل موشک کالیبر، یعنی آدمیرال ماکاروف، را آسیب رساند. به گفته یک منبع صنعتی، حداقل ۲۰۰ میلیون دلار نفت در پریمورسک سوخته است.
در ۸ آوریل، اوکراین به بزرگترین پایانه نفتی روسیه در کریمه اشغالی در بندر فئودوسیا حمله کرد. اوکراین پیش از این نیز این پایانه را هدف قرار داده بود زیرا برای تأمین خطوط مقدم استفاده میشود.
در ۱۰ روز اول آوریل، اوکراین همچنین به پالایشگاههای روسیه در باشقیرستان، ۱۲۰۰ کیلومتری (۷۴۵ مایلی) از مرزهای خود و در نیژنی نووگورود حمله کرد.
زلنسکی در توجیه این حملات گفت: «فقط خسارات مالی قابل توجه، روسیه را مجبور میکند تا سناریوی کنار گذاشتن این جنگ را در نظر بگیرد.»
#روسیه_اوکراین #جنگ_اوکراین #هشدار_روسیه #اروپا #تحولات_نظامی #امنیت_اروپا #پهپادهای_اوکراین #زیرساخت_نفتی #حمایت_غرب #تشدید_تنش