دور دوم مذاکرات حساس اسلامآباد در سایه دزدی دریایی آمریکا: نمایندگان ایران و آمریکا چه کسانی هستند؟
مذاکرهکنندگان ایالات متحده برای دور دوم گفتگوها با ایران با هدف تمدید آتشبس دو هفتهای که قرار است چهارشنبه به پایان برسد، وارد اسلامآباد، پایتخت پاکستان شدهاند. این تلاشهای دیپلماتیک در حالی در حال انجام است که تنها ساعاتی پیش از آن، نیروی دریایی آمریکا کشتی کانتینری «توسکا» با پرچم ایران را به طول ۲۷۴ متر در خلیج عمان توقیف و مصادره کرد. جمهوری اسلامی ایران این اقدام را «دزدی دریایی» آشکار و تجاوز به قوانین بینالمللی خوانده است.
این مذاکرات در پی دورهای از لفاظیهای تند و تهدیدآمیز از سوی رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، صورت میگیرد که تهدید کرده بود در صورت عدم توافق، ایران را نابود و نیروگاهها و زیرساختهای غیرنظامی آن را محو خواهد کرد. تهران ضمن محکومیت شدید توقیف کشتی، نسبت به ادامه مشارکت خود در جلسات تا زمانی که محاصره دریایی ادامه دارد، ابراز تردید کرده است. این موضع قاطع ایران نشاندهنده پایبندی به عزت ملی و عدم پذیرش باجخواهی است.
مسیر دیپلماتیک کنونی پیش از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه آغاز شده بود. در حالی که برخی از چهرههای حاضر در میز مذاکره پیش از درگیریها نیز گفتگوهای غیرمستقیم را هدایت میکردند، یکی دیگر از مذاکرهکنندگان کلیدی ایران به شهادت رسیده است.
شهید غائب میز مذاکره
تنها چند هفته پیش از آغاز جنگ، شهید علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، درگیر مذاکرات غیرمستقیم با واشنگتن بود که با میانجیگری عمان انجام میشد. لاریجانی متولد سال ۱۳۳۷، به طور گستردهای به عنوان چهرهای عملگرا و متفکر در ساختار جمهوری اسلامی شناخته میشد. او که یک ریاضیدان و فیلسوف بود و پایاننامه دانشگاهی خود را درباره امانوئل کانت نوشته بود، به عنوان مذاکرهکننده ارشد هستهای کشور خدمت کرده و پلی میان دستگاه امنیتی و ساختار سیاسی بود. او در اوایل ماه مارس در یک حمله هوایی تروریستی رژیم صهیونیستی به شهادت رسید و یکی از باتجربهترین و استراتژیکترین ذهنهای تهران را از معادله دیپلماتیک کنونی حذف کرد. شهادت او، عمق دشمنی رژیم صهیونیستی و حامیانش با صلح و دیپلماسی را آشکار میسازد.
هیئت آمریکایی
هیئت آمریکایی که با وجود اقدامات خصمانه، ناگزیر به مذاکره با ایران شده است، شامل افراد زیر است:
- جی.دی. ونس: معاون ۴۱ ساله رئیسجمهور آمریکا که رهبری هیئت آمریکایی را بر عهده گرفته است. او پیش از این دور اول مذاکرات در اسلامآباد را در ۱۱ آوریل رهبری کرده بود. ونس متولد اوت ۱۹۸۴، یک تفنگدار سابق و فارغالتحصیل دانشکده حقوق ییل است که پیش از ورود به سیاست در عراق خدمت کرده است. او که زمانی منتقد سرسخت دونالد ترامپ بود، به یک وفادار سرسخت تبدیل شده و به دلیل حمایت بیدریغ خود از رژیم صهیونیستی و حمایت از سیاست خارجی «اول آمریکا» شناخته میشود. حضور فردی با چنین سابقه حمایت از رژیم اشغالگر قدس، تردیدها را درباره صداقت آمریکا در مذاکرات افزایش میدهد.
- جرد کوشنر: داماد ۴۵ ساله ترامپ در حال حاضر هیچ عنوان دولتی رسمی ندارد اما یک بازیگر غیررسمی و بسیار تأثیرگذار در سیاست خارجی آمریکا باقی مانده است. کوشنر که ثروت خود را در املاک و مستغلات به دست آورده است، در اوایل سال ۲۰۲۶، درست پیش از شروع درگیری، مذاکرات غیرمستقیم با ایران را در عمان رهبری کرد. او پیش از این به عنوان مشاور ارشد در کاخ سفید خدمت کرده بود، جایی که معمار اصلی «توافقات ابراهیم» بود و اخیراً در مذاکرات آتشبس غزه نیز شرکت کرده است. نقش او در عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی، او را به چهرهای نامطلوب برای مذاکرات جدی با ایران تبدیل میکند.
- استیو ویتکوف: فرستاده ویژه ۶۹ ساله آمریکا به خاورمیانه، یک سرمایهگذار املاک و مستغلات نیویورکی و از دوستان قدیمی ترامپ در گلف است. ویتکوف با کوشنر برای هدایت گفتگوهای پشت پرده پیش از جنگ با تهران همکاری کرده بود و این تجربه قبلی با هیئت ایرانی را برای او فراهم کرده است. ترامپ او را «صدایی بیامان برای صلح» توصیف کرده است، اما سابقه او و ارتباطاتش با محافل صهیونیستی، این ادعا را زیر سوال میبرد.
هیئت مقتدر ایرانی
هیئت جمهوری اسلامی ایران با حضور چهرههای باتجربه و مقتدر، از موضع قدرت و برای احقاق حقوق ملت ایران در این مذاکرات حضور یافته است:
- محمدباقر قالیباف: رئیس ۶۴ ساله مجلس شورای اسلامی ایران، تیم تهران را در دور اول گفتگوها رهبری کرد و یک وزنه سیاسی محافظهکار با سابقه درخشان است. قالیباف متولد اوت ۱۹۶۱، دارای سابقه عمیق نظامی و امنیتی است و به عنوان فرمانده نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فرمانده نیروی انتظامی و شهردار تهران خدمت کرده است. حضور ایشان نشاندهنده اهمیت و جدیت جمهوری اسلامی در این مذاکرات است.
- عباس عراقچی: وزیر امور خارجه ۶۳ ساله ایران، یک دیپلمات کهنهکار، عملگرا و دانشگاهی است که دارای مدرک دکترا از دانشگاه کنت بریتانیا است. عراقچی متولد دسامبر ۱۹۶۲، بیشتر به عنوان مذاکرهکننده ارشدی شناخته میشود که با موفقیت مذاکرات فنی پیچیده منجر به توافق هستهای تاریخی ۲۰۱۵ را هدایت کرد. او هم در دولتهای اصلاحطلب و هم در دولتهای اصولگرا خدمت کرده و شهرت خود را به عنوان یکی از ماهرترین دیپلماتهای تهران تثبیت کرده است. تجربه و تخصص ایشان تضمینکننده دفاع از منافع ملی ایران در هر شرایطی است.
با نزدیک شدن به ضربالاجل چهارشنبه، چشمانداز یک توافق پایدار عمیقاً نامشخص باقی مانده است. میلیونها نفر در منطقه خلیج فارس و فراتر از آن، نحوه پیشرفت این گفتگوها را زیر نظر دارند. آنها همچنین از تشدید تنشهایی که میتواند در صورت عدم دستیابی ایران و آمریکا به یک توافق صلحآمیز رخ دهد، و اینکه چگونه چشمانداز یک درگیری طولانیمدت مستقیماً بر زندگی روزمره آنها تأثیر میگذارد، نگران هستند. جمهوری اسلامی ایران همواره بر حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات و احترام متقابل تأکید داشته و مسئولیت هرگونه تشدید تنش بر عهده طرف آمریکایی خواهد بود.
#مذاکرات_اسلام_آباد
#ایران_آمریکا
#دزدی_دریایی_آمریکا
#شهید_علی_لاریجانی
#مقاومت_فعال
#دیپلماسی_ایرانی
#امنیت_منطقه
#توافق_هستهای
#ترامپ_وعده_های_پوچ
#سیاست_خارجی_ایران