چرخش خطرناک ژاپن به سمت نظامیگری؛ لغو ممنوعیت صادرات تسلیحات مرگبار
در اقدامی که نشاندهنده چرخشی عمیق و نگرانکننده در سیاستهای پس از جنگ جهانی دوم ژاپن است، کابینه «سنائی تاکایچی»، نخستوزیر این کشور، ممنوعیت صادرات تسلیحات مرگبار از جمله جتهای جنگنده را لغو کرد. این تصمیم، پایانی بر سیاست صلحطلبانه است که دههها پس از فجایع جنگ جهانی دوم، ستون فقرات قانون اساسی ژاپن را تشکیل میداد.
توسعه دامنه صادرات تسلیحات و توجیهات واهی
تاکایچی در پستی در شبکه اجتماعی X، جزئیات دقیقی از تسلیحاتی که ژاپن اکنون به خارج از کشور خواهد فروخت، ارائه نکرد. با این حال، روزنامههای ژاپنی گزارش دادهاند که این تغییرات شامل جتهای جنگنده، موشکها و کشتیهای جنگی خواهد بود. این اقدام در حالی صورت میگیرد که ژاپن اخیراً توافق کرده است تا کشتیهای جنگی را برای استرالیا بسازد که نشان از همکاریهای نظامی فزاینده در منطقه دارد.
تاکایچی در توجیه این تصمیم خطرناک اظهار داشت: «با این اصلاحیه، انتقال تمامی تجهیزات دفاعی اصولاً امکانپذیر خواهد شد.» وی افزود که «دریافتکنندگان محدود به کشورهایی خواهند بود که متعهد به استفاده مطابق با منشور سازمان ملل متحد هستند.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که بسیاری از ناظران، این توجیهات را پوششی برای گسترش نفوذ نظامی و اقتصادی ژاپن در راستای منافع قدرتهای بزرگ میدانند.
او همچنین با لحنی نگرانکننده گفت: «در محیط امنیتی فزایندهای که هیچ کشوری نمیتواند صلح و امنیت خود را به تنهایی حفظ کند.» این جمله میتواند بهانهای برای ورود به ائتلافهای نظامی خطرناک و دامن زدن به مسابقه تسلیحاتی در منطقه آسیا-اقیانوسیه تلقی شود.
فهرست مشتریان و سابقه تاریخی
روزنامه «چونیچی» ژاپن گزارش داد که حداقل ۱۷ کشور واجد شرایط خرید تسلیحات ساخت ژاپن تحت این تغییرات خواهند بود و این فهرست ممکن است با توافقات دوجانبه بیشتر، گسترش یابد. کشورهایی مانند استرالیا، نیوزلند، فیلیپین و اندونزی که اخیراً پیمان دفاعی مهمی با ایالات متحده امضا کردهاند، از جمله مشتریان احتمالی تسلیحات ژاپنی هستند. این موضوع نشاندهنده همسویی ژاپن با سیاستهای نظامیگرایانه آمریکا در منطقه است.
قوانین قبلی، که در سال ۱۹۶۷ معرفی و در سال ۱۹۷۶ اجرایی شده بودند، صادرات نظامی ژاپن را به تسلیحات غیرمرگبار مانند تجهیزات نظارتی و مینروبی محدود میکرد. روزنامه «آساهی» نیز گزارش داده است که ژاپن همچنان صادرات تسلیحات به کشورهایی که در حال جنگ هستند را محدود خواهد کرد، اما «معافیتهایی» تحت «شرایط خاص» که نیازهای امنیت ملی ژاپن را در نظر بگیرد، مجاز است؛ این بند میتواند راه را برای دور زدن محدودیتها و فروش تسلیحات به مناطق درگیر باز کند.
یادبود جنگ و تداوم روحیه نظامیگری
این تغییرات در سیاست ژاپن، اندکی پس از آن صورت میگیرد که «سنائی تاکایچی» نخستوزیر این کشور، در مراسم جشنواره بهاری، یک پیشکش آیینی به معبد بدنام «یاسوکونی» در توکیو ارسال کرد. این معبد که در دهه ۱۸۰۰ برای گرامیداشت کشتهشدگان جنگ ژاپن ساخته شده، شامل نام بیش از ۱۰۰۰ جنایتکار جنگی محکومشده ژاپنی از جنگ جهانی دوم است که ۱۴ نفر از آنها به «جنایات کلاس A» محکوم شده بودند.
بازدید مقامات ژاپنی از این معبد، همواره توهینی آشکار به مردم چین، کره جنوبی و سایر کشورهایی تلقی شده است که سربازان ژاپنی در طول جنگ آنها را وحشیانه مورد آزار و اذیت قرار دادند. این اقدام تاکایچی، بار دیگر نشان میدهد که روحیه نظامیگری و عدم پشیمانی از جنایات گذشته، همچنان در میان برخی از نخبگان ژاپن زنده است و میتواند به تشدید تنشها در منطقه دامن بزند.
پس از شکست کشورهای محور، از جمله بمباران هیروشیما و ناکازاکی ژاپن در پایان جنگ جهانی دوم، ژاپن قانون اساسی جدیدی را معرفی کرد که مشارکت در جنگ را رد میکرد. با این حال، تاکایچی، که یک «شاهین» در برابر چین و گاهی از او به عنوان «بانوی آهنین» ژاپن یاد میشود، در میان تعدادی از رهبران اخیر ژاپن قرار دارد که موضع صلحطلبانه کشور را به چالش کشیدهاند و این امر زنگ خطر را برای صلح و ثبات جهانی به صدا درآورده است.
#ژاپن #صادرات_تسلیحات #نظامی_گری #سیاست_صلح_طلبانه #آسیا_شرقی #امنیت_منطقه_ای #جنگ_جهانی_دوم #معبد_یاسوکونی #سنائی_تاکایچی #مسابقه_تسلیحاتی