İran’ın Hürmüz Boğazı’nın Lübnan’daki ateşkes sırasında geçişe açık olduğunu duyurması ve ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya yakında ulaşmayı beklediğini belirtmesinin ardından petrol fiyatları haftaların en düşük seviyesine geriledi.
Uluslararası gösterge Brent ham petrolün varil fiyatı Cuma günü yüzde 9’dan fazla düşerek 90.38 dolara indi ve 10 Mart’tan bu yana ilk kez 91 doların altına geriledi.
Fiyatlardaki bu sert düşüş, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arağçi’nin boğazın “tamamen açık” olduğunu ve Cuma günü yürürlüğe giren İsrail ile Lübnan arasındaki 10 günlük ateşkes süresince de öyle kalacağını açıklamasının ardından geldi.
Tahran’ın bu duyurusunu memnuniyetle karşılayan Trump, suyolunun “iş ve tam geçiş için hazır” olduğunu ilan etti ancak ABD Donanması’nın İran limanlarına uyguladığı ablukanın taraflar bir barış anlaşmasına varana kadar “tam güçle” devam edeceğini belirtti.
Ancak Cumartesi günü İran, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma kararından geri adım atarak, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı abluka devam ettiği sürece kilit suyolundan geçişi engellemeye devam edeceği uyarısında bulundu.
Bu açıklama, Trump’ın ablukanın Tahran’ın nükleer programı da dahil olmak üzere ABD ile bir anlaşmaya varmasına kadar “tam güçle devam edeceğini” söylemesinin ardından geldi.
Dünya petrolünün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor ve daha fazla kısıtlama, zaten daralmış olan arzı daha da sıkıştırarak fiyatları bir kez daha yükseltecektir.
Gerilimin tırmanması ortasında, Pakistanlı yetkililer 22 Nisan’daki ateşkes süresinin dolmasından önce ABD ile İran arasında daha fazla görüşme yapılması için çabaladıklarını belirtiyorlar.
Bu arada, MarineTraffic tarafından Cumartesi günü erken saatlerde gösterilen gemi takip verileri, İran, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman arasında yer alan boğazı geçen gemilerde önemli bir artış olduğunu gösterdi.
Denizcilik istihbarat firması Windward’da analist olan Michelle Wiese Bockmann, X’teki bir gönderisinde, “Orası çok hareketli, savaşın başında Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapatılmasından bu yana gördüğüm en yoğun hali” dedi. “Dün gece çok az gemi risk alıyordu ama gece boyunca bir değişiklik olmuş gibi görünüyor.”
İran, savaşın başlangıcından bu yana sınırlı sayıda denetlenmiş geminin suyolundan geçişine izin verse de, trafik çatışma öncesi seviyelere kıyasla bir damla halinde kaldı.
Boğazın neredeyse tamamen kapanması, tarihin en kötü enerji şoklarından birini tetikleyerek yakıt fiyatlarını yükseltmiş ve hükümetleri acil durum önlemleri almaya sevk etmiştir.
Petrol fiyatları, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılar başlatmasından bu yana büyük dalgalanmalar yaşadı ve 19 Mart’ta varil başına 119 dolar ile çatışma sonrası zirvesine ulaştı.
#PetrolFiyatları #HürmüzBoğazı #İran #ABD #Ortadoğu #EnerjiKrizi #BrentPetrol #KüreselEkonomi #SavaşveBarış #Diplomasi