İran-ABD Gerilimi: Çatışmanın 51. Gününde Son Durum
İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki gerilimin tırmanmasıyla stratejik Hürmüz Boğazı yeniden kapatıldı. Etkili İran parlamento sözcüsü, görüşmelerde bazı ilerlemeler kaydedilse de kesin bir barış anlaşmasının hala “çok uzakta” olduğunu belirtti.
Pakistan’da yapılan üst düzey görüşmelerin bir anlaşma sağlayamamasının ardından arabulucuların baskılarını sürdürmesiyle Tahran, Washington’ın İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırmadığı sürece hayati deniz ticaret koridorunu kapalı tutacağını ilan etti.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), boğazdan izinsiz geçmeye yönelik herhangi bir girişimin “düşmanla işbirliği olarak kabul edileceğini ve ihlal eden geminin hedef alınacağını” güçlü bir dille uyardı.
Mevcut iki haftalık ateşkes, uzatılmadığı takdirde Çarşamba günü sona erecek.
İşte bildiklerimiz:
İran’dan Gelişmeler
İran Öğrenci Haber Ajansı’nın bildirdiğine göre, ABD Başkanı Donald Trump‘ın İran’ı nükleer haklarından mahrum bırakmak için hiçbir gerekçesi bulunmadığını belirten İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, Washington ve Tahran’ın nükleer konularda anlaşmazlıklar yaşamaya devam ettiğini vurguladı.
Yüce Lider Müçteba Hamenei Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran’ın “cesur donanmasının” “düşmanlarına yeni acı yenilgiler tattırmaya hazır olduğunu” ifade etti.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, Trump’ın uranyumla ilgili iddialarını reddetti ve iki ülke arasındaki gelecekteki görüşmelerle ilgili ihtiyatlı bir not düştü.
El Cezire muhabiri Tohid Asadi Tahran’dan bildirdiğine göre, “Önümüzdeki yol konusunda belirli bir hayal kırıklığı ve belirsizlik hissi var. İranlıların sadece savaşın gölgesinden değil, bu ateşkes sırasında bile sürpriz unsurlardan da çok endişeli olduğunu biliyoruz.”
Eğitim Bakanı Ali Rıza Kazımi, hükümetin şu anda “yüz yüze eğitime” devam etme planı olmadığını söyledi.
Tesnim Haber Ajansı, İran Sivil Havacılık Teşkilatı başkan yardımcısına atıfta bulunarak, ülkenin hava sahasının yeniden açılacağını ve doğudan batıya uçuşların kademeli olarak başlayacağını bildirdi.
Savaş Diplomasisi
İran parlamentosu sözcüsü Muhammed Bakır Kalibaf, Cumartesi gecesi televizyonda yaptığı konuşmada, Washington ile “ilerleme kaydedildiğini, ancak birçok boşluk olduğunu ve bazı temel noktaların kaldığını” belirtti.
İsrail ve ABD tarafından İran’a karşı başlatılan savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerde Tahran’ın müzakerecilerinden biri olan Kalibaf, “Hala nihai tartışmadan uzağız” dedi.
Başbakan Şahbaz Şerif, ABD-İran görüşmelerinin beklenen ikinci turu öncesinde Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye ziyaretlerinden Cumartesi günü Pakistan’a döndü.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdülatı, Kahire ve İslamabad’ın “önümüzdeki günlerde” nihai bir anlaşma sağlamayı umduğunu söyledi.
ABD’den Gelişmeler
Trump, İran’ı son hamleleriyle “biraz kurnazlık yapmakla” suçladı ve Tahran’ı boğaz konusunda çelişkili davranarak Washington’a “şantaj yapmaya” çalışmaması konusunda uyardı.
Başkan Beyaz Saray’da gazetecilere verdiği demeçte, “Çok iyi görüşmelerimiz devam ediyor” dedi ve Washington’ın “sert bir duruş sergilediğini” ekledi.
ABD ordusu, İran limanlarına deniz ablukası uyguladığından bu yana Hürmüz Boğazı yakınlarında 23 gemiyi geri çevirmeye zorladığını söyledi. Merkez Komutanlık, X’teki bir gönderide, ABD güçlerinin “İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya çıkan gemilere karşı” ablukayı hala uyguladığını belirtti.
İsrail’den Gelişmeler
İsrail ordusu, güney Lübnan’da bir askerin daha çatışmada öldürüldüğünü, bu ölümün 12 saatten kısa sürede açıklanan ikinci ölüm olduğunu bildirdi.
İsrail güçleri, güney Lübnan’da, kuşatma altındaki Gazze Şeridi’ndeki İsrail askeri önlemine benzer şekilde “sarı hat” adı verilen bir hat oluşturduklarını söyledi. İsrail ayrıca Lübnan ile yapılan ateşkesin şartlarını ihlal etmekle suçlanıyor.
Tel Aviv belediye başkanı Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran ile yaşanan son savaş nedeniyle Tel Aviv’deki binden fazla evin yaşanmaz hale geldiğini belirtti.
Lübnan’dan Gelişmeler
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Cumartesi günü Lübnan’daki BM misyonu UNIFIL’de görev yapan bir Fransız askerinin ölümüne neden olan saldırıyı kınadı.
İran destekli Lübnan grubu Hizbullah’ın lideri Naim Kasım, grubun El-Manar TV’sinde okunan bir açıklamada, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan ve Lübnan ile İsrail arasındaki ateşkes anlaşmasının metni olarak tanımladığı belgenin “pratik düzeyde hiçbir anlam ifade etmediğini, ancak ülkemize bir hakaret olduğunu” söyledi.
Kasım, “Herkes Lübnan hükümetinin bu açıklamayı ne görüştüğünü ne de onayladığını biliyor” dedi.
#İran #ABD #HürmüzBoğazı #DevrimMuhafızları #NükleerAnlaşma #OrtaDoğu #Diplomasi #Ateşkes #İsrail #Hizbullah