İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Washington ile Tahran arasında dar su yolundaki trafiğin yeniden başlaması konusundaki görüşmelerin çıkmaza girmesiyle birlikte, son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı’ndan 26 geminin geçişini koordine ettiğini bildirdi.
İran’ın devletle bağlantılı ISNA haber ajansının Çarşamba günü aktardığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’ndan trafik, Devrim Muhafızları Donanması’nın izni ve koordinasyonuyla gerçekleştirilmektedir” denildi.
28 Şubat’ta ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşının başlamasından önce küresel enerji ihracatının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyordu; bu durum Tahran’ı su yolunu ablukaya almaya sevk etti.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi ise İran limanlarına abluka uygulayarak, ülkenin temel gelir kaynağı olan İran petrol ihracatını boğarak karşılık verdi.
Bu çıkmaz, küresel enerji piyasaları üzerinde büyük bir baskı oluştururken, yaklaşan bir insani felaketle ilgili endişeleri de artırdı.
Çarşamba günü, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), ablukanın altı ila 12 ay içinde ciddi bir küresel gıda fiyat krizi tetikleyebileceği uyarısında bulunarak, bu aksaklığı “sistematik bir tarım-gıda şokunun başlangıcı” olarak nitelendirdi.
Roma merkezli ajans, aksaklığın artık sadece bir nakliye veya enerji piyasası sorunu olmadığını belirterek, şokun küresel tarım-gıda sistemlerinde aşamalar halinde ilerlediği konusunda uyardı.
FAO, “Şok aşamalar halinde ortaya çıkıyor: enerji, gübre, tohum, düşük verim, emtia fiyat artışları ve ardından gıda enflasyonu” dedi.
**Çıkmaza Giren Görüşmeler**
Çarşamba günü Trump, İran ile yapılan müzakerelerde kaydedilen “ilerlemeden” bahsetti. Ancak İran’ın bir anlaşmaya varmaması halinde askeri eylemlere yeniden başlayacağı tehdidinde de bulundu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, “savaşa dönüşün çok daha fazla sürpriz içereceği” uyarısında bulundu. Devrim Muhafızları ayrıca, İran’a tekrar saldırılması halinde çatışmayı “bu kez” bölgenin ötesine taşıyarak genişleteceğini belirtti.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden kıdemli araştırmacı Will Todman, El Cezire’ye verdiği demeçte, çatışan tarafların kendi ablukalarını uzatmanın birbirlerine karşı daha fazla koz kazandıracağına ikna olmuş göründüğünü söyledi.
Todman Çarşamba günü, “Hesaplamayı temelden değiştirecek bir şey görmenin çok zor olduğunu düşünüyorum, çünkü her iki taraf da bu durum ne kadar uzun sürerse, rakipleri ekonomik olarak o kadar çok acı çekeceği için kendi kozlarının o kadar artacağına inanıyor gibi görünüyor” dedi.
#İran #HürmüzBoğazı #DevrimMuhafızları #ABDİranGerilimi #KüreselEnerji #GıdaKrizi #FAO #Diplomasi #BölgeselÇatışma #EkonomikAbluka