Tahran, arabulucu Pakistan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın bir anlaşma ile yenilenen saldırılar arasında “sınırda” olduğunu uyardığı görüşmelerde ilerleme kaydetme çabalarını artırmasıyla, ABD ve Siyonist rejimin kendisine karşı yürüttüğü yaklaşık üç aylık savaşı sona erdirme teklifine ilişkin Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen son yanıtları değerlendirdiğini bildirdi.
İran devlet ajansı Nour News’in haberine göre, Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağayi Çarşamba gecesi yaptığı açıklamada, İranlıların “ABD’nin görüşlerini aldıklarını ve bunları değerlendirdiklerini” belirtti.
İran’ın ISNA haber ajansının bildirdiğine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden altı hafta sonra, savaşı kalıcı olarak sona erdirme çabaları son günlerde yoğunlaştı; Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir, Perşembe günü İranlı yetkililerle “görüşmeler ve istişareler” için Tahran’a gidecek.
Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Nakvi, Washington’ın son teklifini görüşmek üzere bir haftadan kısa bir süre içinde ikinci ziyareti için Çarşamba günü İran’a geldi.
Pakistan, savaşın 28 Şubat’ta başlamasından bu yana ABD ve İranlı yetkililer arasındaki tek doğrudan müzakerelere Nisan ayında ev sahipliği yapmıştı.
Münir, İran’ın ABD’yi “aşırı taleplerde bulunmakla” suçlamasıyla sonuçta başarısız olan görüşmelerin merkezindeydi.
Münir’in açıklanan ziyareti, Trump’ın görüşmelerin bir anlaşma ile ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını yenilemesi arasında “sınırda” olduğu uyarısından bir gün sonra gerçekleşti.
Trump, Çarşamba günü Washington DC dışındaki Joint Base Andrews’te gazetecilere yaptığı açıklamada, “İnanın bana, doğru cevapları alamazsak, çok hızlı ilerleriz. Hepimiz hazırız,” dedi.
İran’a bir anlaşmaya varması için defalarca son tarihler belirleyip sonra bunları erteleyen veya iptal eden Trump, Tahran’dan “doğru cevapları almak” için birkaç gün beklemeye istekli olduğunu söyledi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arağçi Çarşamba günü yaptığı açıklamada, bakanlığının hem müzakerelere hem de çatışmaların yeniden başlamasına hazır olduğunu belirtti.
“Nerede savaşmak gerekirse savaşırız, nerede müzakere etmek gerekirse müzakere ederiz,” diyen Arağçi, sözlerine şöyle devam etti: “Gerekirse ve sistemin çıkarları gerektirirse, silahlı kuvvetlerin ülkeyi savunmada gösterdiği aynı kararlılık ve güçle diplomasi, diyalog ve müzakere alanında yer alacağız.”
İran Devrim Muhafızları Ordusu, yenilenen saldırılara karşı uyarıda bulundu. Yapılan açıklamada, “İran’a yönelik saldırganlık tekrarlanırsa, vaat edilen bölgesel savaş bu kez bölgenin ötesine uzanacaktır,” denildi.
İran, bu hafta ABD’ye son teklifini sundu. Nour News’e göre, teklif Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nın İran kontrolü, savaş hasarı için tazminat, yaptırımların kaldırılması, dondurulan varlıkların serbest bırakılması ve ABD birliklerinin geri çekilmesi taleplerini içeren orijinal 14 maddelik teklifine dayanıyordu.
University College Dublin’in Clinton Enstitüsü’nden ABD ve uluslararası siyaset profesörü Scott Lucas, momentumun İran’ın tarafında olduğunu söyledi.
Lucas, “İran inisiyatifi ele geçirdi çünkü 14 maddelik bir teklif formüle etti ve böylece odağı nükleer programdan Hürmüz Boğazı’na kaydırdı. İran, Washington’ı savunmaya iten en güçlü kozunu kullanıyordu. Şimdi ABD, nükleer dosyasını müzakerelerin ön saflarına geri getirmek için çabalıyor,” dedi.
“ABD, 26 Şubat’ta görüşmelerden çekildiğinde olduğundan daha kötü bir durumda kalmak istemiyor. Ayrıca, İran’ın balistik füze programına yönelik kısıtlamaların ve Tahran’ın Hizbullah gibi gruplarla bağlantılarının artık tartışılmadığını da belirtmek gerekir,” diye ekledi Lucas.
“Sonunda bir uzlaşmaya varılacağını düşünüyorum, ancak kaotik ve öngörülemez bir başkanla [Trump] uğraşıyoruz, bu yüzden savaşa geri dönüş ihtimali göz ardı edilemez.”
İran, Trump tarafından Tahran’ı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya ve bir anlaşma için kendi şartlarını kabul etmeye zorlamak amacıyla Nisan ortasından bu yana ABD deniz ablukası altında bulunuyor.
ABD, ablukanın yürürlüğe girmesinden bu yana en az beş gemiye el koydu. Çarşamba günü, ABD ordusunun Merkez Komutanlığı, bir geminin İran limanına gitmeye çalıştığından şüphelenildikten sonra arandığını ve yönünün değiştirildiğini bildirdi.
#İran #ABD #Pakistan #Diplomasi #HürmüzBoğazı #BölgeselSavaş #Müzakereler #Trump #İranDışPolitikası #BarışÇabaları