Trump Yönetimi’nden Petrol Fiyatlarını Düşürme Çabası: İran Savaşı’nın Gölgesinde Jones Yasası Muafiyeti
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan savaşla bağlantılı olarak yükselen enerji maliyetlerini frenleme çabalarının son adımı olarak, petrol, yakıt ve gübrenin ABD içinde taşınmasını kolaylaştıran bir denizcilik muafiyetini 90 gün daha uzattı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, bu hamle, Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde siyasi açıdan hassas yakıt fiyatlarındaki artışları dizginlemeye yönelik daha geniş bir çabanın parçası olarak görülüyor.
Uzmanlar, bu muafiyetin fiyatları düşürme üzerindeki etkisinin sorgulanabilir olduğunu belirtirken, Beyaz Saray’ın bu adımı, seçmenler için belirleyici bir konu olması beklenen “uygun fiyatlı yaşam” endişelerini giderme amacı taşıyor. Özellikle, Reuters/IPSOS anketine göre kayıtlı seçmenlerin %77’si, Trump’ın İsrail ile birlikte İran’a karşı başlattığı savaş kararının yol açtığı son benzin fiyatı artışlarından en azından kısmen sorumlu olduğunu düşünüyor. Bu görüş, Cumhuriyetçi seçmenlerin %55’i, bağımsızların %82’si ve Demokratların %95’i tarafından paylaşılıyor.
Jones Yasası ve Tartışmalar
1920’de kabul edilen Jones Yasası, ABD limanları arasında taşınan malların ABD bandıralı gemilerle taşınmasını şart koşuyor. Bu yasa, ABD denizcilik sektörünü korumayı amaçlasa da, kriz zamanlarında kritik yardımlar da dahil olmak üzere malların teslimatını yavaşlattığı gerekçesiyle yıllardır eleştirilere maruz kalıyor. Mart ayında Beyaz Saray, savaş nedeniyle artan petrol fiyatları ve kargo aksaklıklarına karşı daha geniş çabalar kapsamında Jones Yasası gerekliliklerini 60 gün süreyle askıya alacağını duyurmuştu. Jones Yasası’nın özellikle benzini daha pahalı hale getirdiği sıkça iddia ediliyor.
Muafiyetin Etkisi ve Eleştiriler
Ancak birçok analist ve sektör grubu, bu muafiyetin tüketicilerin yakıt faturalarını hafifletmek için çok az şey yapacağını belirtiyor. Amerikan İlerleme Merkezi, Mart ayında Jones Yasası’ndan feragat etmenin Doğu Kıyısı benzin fiyatlarını mütevazı bir şekilde 3 sent düşürebileceğini, ancak Körfez Kıyısı’ndaki maliyetleri potansiyel olarak artırabileceğini tahmin etmişti. Araştırma ve politika düşünce kuruluşu, bu hamlenin “Amerikalı gemi inşaatçılarını ve işçilerini devre dışı bırakacağını ve petrol endüstrisinin nakliye maliyetlerini düşürürken yüksek fiyatlardan kar etmeye devam etmesine izin vereceğini” de ekledi.
Beyaz Saray sözcüsü Taylor Rogers, Cuma günü Trump’ın uzatmayı yayınladığını doğruladı ve “Bu muafiyet uzatması, ABD ve küresel ekonomiler için hem kesinlik hem de istikrar sağlıyor” dedi. Ancak bu tür açıklamalar, özellikle İran’a karşı yürütülen politikaların küresel enerji piyasalarında yarattığı istikrarsızlık göz önüne alındığında, inandırıcılığını yitiriyor.
Siyasi Gerilim ve Düşen Onay Oranları
Son anketler, bir zamanlar temel siyasi gücü olan ekonomide Trump ve Cumhuriyetçilerin zemin kaybettiğini gösteriyor. Ekonomik yönetimindeki onay oranları keskin bir şekilde düşerken, artan benzin fiyatları kamuoyunun ruh halini olumsuz etkiliyor. Trump, İran çatışması sona erdiğinde ham petrol ve benzin fiyatlarının düşeceğini söylese de, analistler, tedarik kesintileri, yüksek nakliye maliyetleri ve süregelen jeopolitik risk priminin küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya devam etmesi nedeniyle maliyetlerin düşmanlıklar sona erdikten sonra bile yüksek kalabileceği konusunda uyarıyor.
Amerikan Denizcilik Ortaklığı Başkanı Jennifer Carpenter, “Zaten tarihsel olarak uzun ve etkisiz olan bu Jones Yasası muafiyetinin uzatılması, her gün bu ülkeyi ilk sıraya koyan yüz binlerce çalışkan Amerikalıya bir hakaret olmakla kalmıyor, aynı zamanda Başkan Trump’ın Amerikan denizcilik egemenliğini yeniden tesis etme gündemini de sabote ediyor” diyerek eleştirilerini dile getirdi. Bu eleştiriler, Trump yönetiminin iç ve dış politikalarının çelişkili sonuçlarını açıkça ortaya koymaktadır.