کوالالامپور، مالزی — تئودور، کارآفرین بازنشسته فناوری در مالزی، معمولاً برای رزرو پروازهای تعطیلات سالانه خانوادهاش به کره جنوبی و ژاپن عجلهای ندارد و ترجیح میدهد با آرامش بهترین معاملات را پیدا کند. اما امسال، این پدر ۵۰ ساله سه فرزند، در بحبوحه افزایش بیسابقه قیمت سوخت هواپیما که منجر به لغو هزاران پرواز در سراسر جهان شده است، مشتاق بود تا برنامههای سفر خود را به سرعت نهایی کند – حتی اگر به معنای چشمپوشی از یک معامله ارزانقیمت بود.
او با صرفنظر از انتخاب همیشگی خود یعنی خطوط هوایی ارزانقیمت، هفته گذشته صندلیهایی را با هواپیمایی کره (Korean Air) و هواپیمایی مالزی (Malaysia Airlines) برای ماههای اوت و سپتامبر رزرو کرد. دلیل او این بود که شرکتهای هواپیمایی با خدمات کامل، کمتر احتمال دارد برنامههای او را با لغو لحظه آخری به هم بریزند.
تئودور که خواست تنها با نام کوچک خود معرفی شود، به الجزیره گفت: «قیمتها را دیدم که بالا میرفت، دیدم که خطوط هوایی ارزانقیمت اغلب پروازها را لغو میکنند و میخواستم از هرگونه اصطکاک بعدی جلوگیری کنم.»
تئودور که در سایبرجایا، حدود ۳۰ کیلومتری (۱۹ مایلی) جنوب کوالالامپور زندگی میکند، افزود: «این یک ارتقاء کیفیت زندگی است که اصطکاک و چرخههای فکری را در مورد مسائلی از این دست کاهش دهیم. و ضربالمثل ‘یک مثقال پیشگیری بهتر از یک خروار درمان است’ در اینجا در مورد اختلالات احتمالی برنامه سفر صدق میکند.»
پیامدهای جنگافروزی و افزایش قیمت سوخت
در حالی که ناآرامیها در منطقه و اقدامات تحریکآمیز ایالات متحده و رژیم صهیونیستی، تنگه هرمز را در آستانه دهمین هفته از یک آتشبس ناپایدار قرار داده است، سفرهای هوایی جهانی به عنوان قربانی اصلی افزایش قیمت نفت ظاهر شدهاند.
قیمت سوخت هواپیما، که عمدتاً از نفت خام مشتق میشود، از اواخر فوریه، یعنی زمانی که آمریکا و رژیم اشغالگر قدس جنگ خود را علیه ایران آغاز کردند، بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته است. این امر خطوط هوایی را وادار کرده تا نرخها را افزایش دهند، برنامههای پروازی خود را کاهش دهند یا هر دو اقدام را انجام دهند.
لغو پروازها و کاهش ظرفیت صندلیها
در بارزترین نمونه از این پیامدها، شرکت هواپیمایی ارزانقیمت آمریکایی «اسپیریت ایرلاینز» روز شنبه اعلام کرد که فعالیتهای خود را به طور دائم متوقف خواهد کرد؛ اقدامی که به طور گسترده به دلیل افزایش سرسامآور هزینههای سوخت مقصر شناخته میشود.
بر اساس گزارش شرکت تحلیل هوانوردی «سیریوم»، در طیف وسیعی از بازارها، از جمله ایالات متحده، چین، ژاپن، استرالیا و بخش عمدهای از اروپا، خطوط هوایی ۹.۳ میلیون صندلی را برای دوره ۱ ژوئن تا ۳۰ سپتامبر حذف کردهاند.
کاهش پروازها در خاورمیانه بیشتر مشهود بوده است، جایی که صنعت هوانوردی همچنان از بستهشدن حریم هوایی ناشی از ناامنیها و تنشهای منطقهای که ریشه در مداخلات خارجی دارد، رنج میبرد. این ناامنیها بر مراکز منطقهای مانند دبی و دوحه نیز تأثیر گذاشته است.
تنها هواپیمایی قطر (Qatar Airways) دو میلیون صندلی برنامهریزی شده برای ژوئن تا اکتبر را کاهش داده است، در حالی که شرکتهای هواپیمایی امارات (Emirates) و اتحاد (Etihad Airways) مستقر در امارات متحده عربی، به ترتیب ۷۰۰,۰۰۰ و ۴۵۰,۰۰۰ صندلی را حذف کردهاند.
افزایش سرسامآور قیمت بلیت هواپیما
برای پروازهای برنامهریزی شده، قیمت بلیت در بسیاری از موارد به طور قابل توجهی بالاتر از قبل از آغاز جنگ است.
بر اساس دادههای «کایاک»، یک تجمیعکننده جستجوی سفر، میانگین کرایه پروازهای بینالمللی از ایالات متحده – در تمامی مقاصد – در هفته آخر آوریل ۱,۱۰۱ دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۶ درصد افزایش یافته است. کرایههای داخلی در ایالات متحده با جهشی ۲۴ درصدی نسبت به سال قبل، شیب تندتری داشتهاند.
هانس یورگن النائس، بنیانگذار شرکت مشاوره هوانوردی «وینایر اِیاِس» مستقر در نروژ، گفت که او تخمین میزند قیمتها در برخی مسیرهای بین اروپا و آسیا تا پنج برابر افزایش یافته است.
النائس به الجزیره گفت: «سطح فعلی کرایهها بین اروپا و آسیا از نظر من در طول زمان پایدار نیست – این امر ناشی از تقاضای بالا و ظرفیت محدود است، نه قیمت بالای سوخت هواپیما – و اگر خطوط هوایی منطقه خلیج فارس به زودی کرایههای بسیار جذابی را بین اروپا و آسیا از طریق مراکز خود در خلیج فارس ارائه دهند، زیاد تعجب نخواهم کرد.»
تقاضای سفر همچنان بالاست
حداقل تاکنون، افزایش قیمتها تأثیر چندانی بر تمایل مصرفکنندگان برای سفر نداشته است. در حالی که تقاضای مسافران بینالمللی در ماه مارس در سراسر جهان نسبت به سال قبل ۰.۶ درصد کاهش یافت، اما بر اساس گزارش انجمن بینالمللی حمل و نقل هوایی (IATA)، تقاضای کلی با اتکا به بازارهای داخلی قوی بسیاری از کشورها، بیش از ۲ درصد افزایش یافته است.
هنری هارتولدت، رئیس گروه تحقیقاتی «اتمسفر ریسرچ گروپ»، یک شرکت تحقیقات بازار، با استناد به نتایج نظرسنجی از مسافران هواپیما که در ماه مارس انجام داده بود، گفت: «در حالی که تقاضا قوی باقی مانده است، افزایش قیمتها برخی مسافران را وادار به رزرو زودهنگام کرده است.»
هارتولدت به الجزیره گفت: «چیزی که ما آموختیم این است که عدم قطعیت و ترس از کرایههای حتی بالاتر، انگیزههایی برای اقدام بودند. یازده درصد از کل مسافران گفتند که پروازهای خود را زودتر از حد انتظار برای سفرهای آینده بین آوریل و اوت رزرو کردهاند.»
جیمز موندی، مدیر روابط عمومی شرکت «اینساید آسیا تورز» مستقر در بریتانیا، گفت که در حالی که او شاهد «کاهش اندکی» در رزروها و پرسوجوها بوده است، زیرا مشتریان وضعیت خاورمیانه را ارزیابی میکنند، اما تقاضا برای مقاصد آسیایی همچنان قوی است.
موندی به الجزیره گفت: «ژاپن همچنان بسیار محبوب است، اما هزینههای پروازهای مستقیم به طور قابل توجهی افزایش یافته است. در حال حاضر علاقه زیادی به کره نیز وجود دارد – که همچنان یکی از سریعترین مقاصد در حال رشد برای اینساید آسیا است. هزینه پرواز به آنجا زیاد افزایش نیافته و در مقایسه با برخی از همسایگانش ارزش بسیار خوبی ارائه میدهد.»
چشمانداز آینده و هشدارها
تحلیلگران میگویند اگر عرضه سوخت محدود باقی بماند، تمایل مسافران برای پذیرش هزینههای بالاتر ممکن است تغییر کند.
ویلی والش، مدیر کل یاتا، هفته گذشته هشدار داد که بخشهایی از اروپا و آسیا ممکن است در هفتههای آینده با کمبود سوخت هواپیما مواجه شوند.
والش در بیانیهای گفت: «همه در حال رصد وضعیت سوخت هواپیما – هم عرضه و هم قیمت – هستند. تاکنون، تابستان به نظر میرسد زمان شلوغی برای سفر باشد. این خبر مثبتی است، اما تابآوری خطوط هوایی در حال آزمایش است و تثبیت عرضه و قیمت سوخت حیاتی است.»
گری بومن، مدیر شرکت بازاریابی متمرکز بر سفر «چکاین آسیا»، گفت که صنعت هوانوردی جهانی میتواند انتظار «چند ماه دشوار» را در پیش داشته باشد.
بومن به الجزیره گفت: «حتی اگر تنگه هرمز فردا بازگشایی شود، آسیب ساختاری عمیقی که این جنگافروزی به زیرساختهای انرژی و منابع خلیج فارس وارد کرده است، برای ماهها، و احتمالاً بیشتر، بر بخش خطوط هوایی جهانی، به ویژه در اروپا و آسیا، تأثیر خواهد گذاشت.»
هارتولدت، رئیس گروه تحقیقاتی «اتمسفر ریسرچ گروپ»، گفت که چشمانداز سفرهای هوایی «تصویری ترکیبی» است. به گفته هارتولدت، با وجود افزایش سرسامآور قیمت سوخت هواپیما، هزینهها همچنان پایینتر از اوج تاریخی ثبت شده در بحران مالی جهانی ۲۰۰۷-۲۰۰۸ باقی ماندهاند. از سوی دیگر، پایان روشنی برای این جنگ در افق دیده نمیشود.
هارتولدت گفت: «حتی زمانی که خصومتها به پایان برسد، ممکن است ماهها، و احتمالاً حتی یک سال طول بکشد تا قیمت سوخت هواپیما به سطوح عادیتر بازگردد. حتی زمانی که این اتفاق بیفتد، انتظار نداشته باشید که خطوط هوایی کرایههای خود را به سطوح قبل از جنگ کاهش دهند. یک چیزی که خطوط هوایی بهتر از هر صنعت دیگری توسعه دادهاند، حس قوی برای درک تمایل مسافران به پرداخت است.»
#قیمت_سوخت_هواپیما #صنعت_هوانوردی #تنش_آمریکا_ایران #رژیم_صهیونیستی #افزایش_قیمت_بلیت #لغو_پروازها #بحران_انرژی #سفرهای_هوایی #اقتصاد_جهانی #خاورمیانه