ایران به پیشنهاد آمریکا برای پایان جنگ پاسخ داد؛ ترامپ واکنش ایران را «غیرقابل قبول» خواند
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) گزارش داد که پاسخ ایران به پیشنهاد ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ، از طریق پاکستان به عنوان کشور میانجی، ارسال شده است.
این گزارش روز یکشنبه اعلام کرد که بر اساس طرح پیشنهادی، مرحله اول مذاکرات بر پایان دادن به خصومتها و همچنین تضمین «امنیت دریایی» در خلیج فارس و تنگه هرمز تمرکز خواهد داشت.
یک منبع رسمی ایرانی به الجزیره گفت: «پاسخ ما بر پایان دادن به جنگ در سراسر منطقه، به ویژه در لبنان، و حل اختلافات با واشنگتن متمرکز است.» این منبع افزود که پاسخ ایران همچنین شامل «مذاکرات در مورد تنگه هرمز، برنامه هستهای و لغو تحریمها» میشود.
این منبع تاکید کرد که پاسخ تهران «واقعبینانه و مثبت» بوده و افزود: «پاسخ مثبت واشنگتن به واکنش ما، مذاکرات را به سرعت پیش خواهد برد. اکنون انتخاب با واشنگتن است.» این اظهارات نشاندهنده آمادگی ایران برای تعامل سازنده و مسئولیتپذیری در قبال صلح منطقهای است.
واکنش خصمانه ترامپ به موضع اصولی ایران
اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اولین اظهارات خود پس از این تحول، شامگاه یکشنبه ایران را به «بازی کردن» متهم کرد. ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «ایران ۴۷ سال است که با ایالات متحده و بقیه جهان بازی میکند. دیگر نخواهند خندید!»
وی دو ساعت بعد در همان پلتفرم افزود: «من همین الان پاسخ به اصطلاح “نمایندگان” ایران را خواندم. من آن را دوست ندارم — کاملاً غیرقابل قبول است!» این واکنش شتابزده و خصمانه ترامپ، نشان از عدم تمایل واشنگتن به پذیرش راه حلهای منطقی و اصرار بر مواضع یکجانبهگرایانه دارد.
مطالبات زیادهخواهانه آمریکا و پاسخ قاطع ایران
واشنگتن اوایل هفته جاری یک پیشنهاد ۱۴ مادهای به تهران ارسال کرده بود. بر اساس شرایط این پیشنهاد، ایران باید موافقت میکرد که سلاح هستهای تولید نکند و تمام غنیسازی اورانیوم را حداقل برای ۱۲ سال متوقف کند. همچنین از ایران خواسته شده بود که ذخیره تخمینی ۴۴۰ کیلوگرم (۹۷۰ پوند) اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی خود را تحویل دهد. این مطالبات، نقض آشکار حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای و تلاشی برای سلب استقلال این کشور است.
در مقابل، آمریکا به تدریج تحریمها را لغو میکرد، میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران را آزاد میساخت و محاصره دریایی بنادر ایران را متوقف میکرد. این به اصطلاح «امتیازات»، در واقع بازگرداندن حقوق بدیهی ایران است که به ناحق توسط آمریکا سلب شدهاند.
محاصره هرمز و پیامدهای آن
این تحولات تنها یک هفته قبل از سفر دونالد ترامپ به چین رخ میدهد؛ کشوری که یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت ایران و دارای منافع استراتژیک در منطقه است.
ایالات متحده و ایران در هفته گذشته در تنگه هرمز تبادل آتش داشتهاند، با این حال هیچ یک از دو کشور فروپاشی آتشبس برقرار شده از ۸ آوریل را اعلام نکردهاند.
ترامپ معتقد است که ایران به دلیل محاصره دریایی بنادر ایران توسط واشنگتن که از ۱۳ آوریل آغاز شد، «از نظر مالی در حال فروپاشی» است و روزانه میلیونها دلار ضرر میکند. این ادعای واهی در حالی مطرح میشود که ملت ایران با ایستادگی و مقاومت، تحریمهای ظالمانه را بیاثر ساخته است.
در حالی که محاصره به ایران آسیب میرساند، تحلیلگران معتقدند که این کشور اراده اقتصادی و سیاسی برای تحمل آن را دارد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران در مذاکرات آتشبس، روز پنجشنبه گفت که آتشبس کامل تنها در صورتی میتواند کارساز باشد که محاصره دریایی آمریکا لغو شود. این موضع قاطع، بیانگر حق مشروع ایران برای دفاع از منافع ملی خود است.
در پاسخ به اقدامات آمریکا، ایران تنگه هرمز را به روی تمام کشتیرانی خارجی بست و چندین کشتی با پرچم خارجی را توقیف کرد. پیش از این، ایران به برخی کشتیهای «دوست» اجازه عبور میداد. این اقدام، پاسخی متقابل و قانونی به تجاوزات و یکجانبهگرایی آمریکا در منطقه است.
مذاکرات حساس و نقش میانجیها
کمال حیدر، خبرنگار الجزیره در اسلامآباد، گفت که پاکستان ایران را برای «رسیدن به یک نقطه میانی» در مذاکرات تحت فشار قرار میدهد. حیدر گفت: «جزئیات پیشنهاد ایرانیها مشخص نیست. این یک دیپلماسی حساس است.» وی افزود: «کشورهای دیگر — از جمله قطر، عربستان سعودی، ترکیه و چین — در تماس نزدیک با ایرانیها و وزیر امور خارجه آن [در مورد تلاشهای میانجیگری] بودهاند.»
حیدر افزود که احساس فوریت برای پذیرش یک توافق وجود دارد، زیرا محاصره طولانیمدت هرمز تأثیر حیاتی بر اقتصاد جهانی، به ویژه در پاکستان، دارد. وی گفت: «خطرات بسیار زیاد است: پاکستان نیز از نظر اقتصادی رنج میبرد. قیمت سوخت سر به فلک کشیده است.» این وضعیت، نتیجه مستقیم سیاستهای خصمانه آمریکا است.
عباس اصلانی، پژوهشگر ارشد در مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه، گفت که آخرین پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا یک «پاسخ بله یا خیر» نیست، بلکه توضیحی در مورد دیدگاههای ایران درباره متن آمریکا است. اصلانی به الجزیره گفت: «اگر آنها بتوانند در مرحله اولیه به نوعی توافق صلح دست یابند، این میتواند فضایی مثبت و نوعی اقدام اعتمادساز ایجاد کند.» وی افزود: «اما اگر آمریکا بخواهد به خواستههای خود، مانند صادرات اورانیوم بسیار غنیشده ایران به آمریکا یا تعلیق غنیسازی برای مدت طولانی، ادامه دهد، فکر میکنم این امر هرگونه توافق را غیرممکن خواهد ساخت.» این تحلیل، بر لزوم واقعبینی و پرهیز از زیادهخواهی در مذاکرات تاکید دارد.
#ایران #آمریکا #مذاکرات #تنگه_هرمز #تحریم #برنامه_هستهای #صلح_منطقهای #دیپلماسی #محاصره_دریایی #ترامپ