ترامپ در حالی از «پایان سریع» جنگ سخن میگوید که ایران طرح پیشنهادی آمریکا را با دیده تردید بررسی میکند
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در اظهاراتی که بیشتر به یک آرزو شبیه است تا واقعیت، ابراز امیدواری کرده که به توافقی با ایران دست یابد و مدعی شده که مذاکرات «بسیار خوب» بوده و جنگ «به سرعت پایان خواهد یافت». این اظهارات در حالی مطرح میشود که تهران با دقت و البته با دیدی انتقادی، طرح پیشنهادی صلح واشنگتن را مورد بررسی قرار میدهد.
ترامپ روز چهارشنبه از «پیشرفت» در مذاکرات سخن گفت، اما مقامات ایرانی بلافاصله این ادعاها را کماهمیت جلوه دادند و تأکید کردند که هنوز پاسخی به میانجیهای پاکستانی ارائه نکردهاند.
رئیسجمهور آمریکا در جمع خبرنگاران در کاخ سفید ادعا کرد که ایران «به شدت خواهان توافق است» و «اگر به آن دست یابیم، آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند». وی افزود: «ما در ۲۴ ساعت گذشته گفتگوهای بسیار خوبی داشتهایم و بسیار محتمل است که به توافق برسیم.»
ترامپ بعدها به شبکه پیبیاس گفت که نسبت به دستیابی به توافق قبل از سفر برنامهریزی شدهاش به چین در هفته آینده خوشبین است. اما بلافاصله با لحنی تهدیدآمیز، هشدار داد که در صورت شکست مذاکرات، بمباران را از سر خواهد گرفت. او گفت: «فکر میکنم شانس بسیار خوبی برای پایان یافتن [جنگ] وجود دارد، و اگر پایان نیابد، باید دوباره به بمباران شدید آنها بازگردیم.»
ترامپ در تماس تلفنی با حامیان حزبش در اواخر روز چهارشنبه نیز تکرار کرد: «همه چیز به سرعت تمام خواهد شد.»
طرح ۱۴ مادهای؛ بیشتر شبیه به لیست آرزوهای آمریکا
ترامپ بارها چشمانداز توافقی را که به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران پایان دهد، مطرح کرده است، اما تاکنون بدون موفقیت. دو طرف بر سر مسائل مختلفی از جمله برنامه هستهای ایران تا کنترل تنگه هرمز، که قبل از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، یک پنجم عرضه نفت و گاز جهان از آن عبور میکرد، همچنان اختلاف نظر دارند.
خبرگزاری رویترز، به نقل از یک منبع پاکستانی و فرد دیگری که در جریان میانجیگری قرار گرفته بود، گزارش داد که دو طرف به توافق بر سر یک یادداشت تفاهم یک صفحهای برای پایان رسمی درگیری نزدیک شدهاند. رسانه آمریکایی آکسیوس نیز اعلام کرد که دو طرف به توافقی بر سر یک سند ۱۴ مادهای «نزدیک میشوند». بر اساس این یادداشت، ایران موافقت میکند که سلاح هستهای توسعه ندهد و غنیسازی اورانیوم را حداقل برای ۱۲ سال متوقف کند.
در مقابل، آمریکا تحریمها را لغو کرده و میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران را آزاد میکند. همچنین، هر دو طرف، که در تنگه هرمز محاصرههای متقابلی اعمال کردهاند، این آبراه حیاتی را ظرف ۳۰ روز پس از امضا بازگشایی خواهند کرد. اما مشخص نیست که این یادداشت تفاهم چه تفاوتی با طرح ۱۴ مادهای پیشنهادی ایران در هفته گذشته دارد.
واکنش قاطع مقامات ایرانی: «لیست آرزوهای آمریکا» و «عملیات اعتماد کن به من شکست خورد»
مقامات ایرانی به شدت این گزارشها را رد کردند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اظهار داشت که تهران هنوز پاسخ خود را به پیشنهاد آمریکا ارائه نکرده و «بررسی متون مبادله شده در جریان است». ابراهیم رضایی، نماینده مجلس و سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، نیز متن آمریکایی را «بیشتر شبیه به لیست آرزوهای آمریکا تا یک واقعیت» توصیف کرد. وی در شبکههای اجتماعی نوشت: «آمریکاییها در جنگی که در حال شکست خوردن هستند، چیزی به دست نخواهند آورد که در مذاکرات رو در رو به دست نیاوردهاند.»
خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم، به نقل از یک منبع ناشناس، گزارش داد که پیشنهاد آمریکا حاوی برخی مفاد غیرقابل قبول است، بدون اینکه به جزئیات آنها اشاره کند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز به نظر میرسد گزارش آکسیوس را که نشان میداد دو طرف نزدیک به توافق هستند، به تمسخر گرفت و در شبکههای اجتماعی به انگلیسی نوشت: «Operation Trust Me Bro failed» (عملیات اعتماد کن به من شکست خورد).
قالیباف گفت که چنین گزارشهایی به منزله فریبکاری آمریکا پس از شکست عملیاتی است که روز دوشنبه برای باز کردن تنگه هرمز به روی کشتیرانی آغاز کرده بود. وی نوشت: «اکنون با Operation Fauxios به روال عادی بازمیگردیم.»
ترامپ عملیات «پروژه آزادی» ارتش آمریکا برای اسکورت کشتیهای سرگردان از تنگه هرمز را یک روز پس از آغاز آن متوقف کرده بود و دلیل آن را درخواست پاکستان و «پیشرفت بزرگ» در مذاکرات با ایران عنوان کرد. این عملیات تنشها را در خلیج فارس افزایش داده بود، به طوری که ارتش آمریکا مدعی شد موشکهای ایرانی را رهگیری کرده و چندین قایق کوچک ایرانی را که در این تلاش اخلال ایجاد کرده بودند، غرق کرده است. امارات متحده عربی نیز حملاتی از سوی ایران را گزارش داد، در حالی که چندین کشتی در آبراه گفتند توسط پرتابههای ناشناس مورد اصابت قرار گرفتهاند.
خطوط قرمز ایران: برنامه هستهای و حاکمیت بر هرمز غیرقابل مذاکره است
المقداد الروهید، خبرنگار الجزیره از تهران، گزارش داد که ایران «خطوط قرمز» روشنی در مذاکرات تعیین کرده است. او گفت: «آنها میگویند برنامه غنیسازی هستهای غیرقابل مذاکره است. آنها همچنین در برابر انتقال ذخایر موجود اورانیوم با غنای بالا به خارج از کشور مقاومت میکنند.»
ایران از تسلیم حدود ۴۰۰ کیلوگرم (حدود ۸۸۰ پوند) اورانیوم با غنای بالا خودداری کرده و اصرار دارد که این مقدار برای توسعه سلاح نیست. الروهید افزود که کنترل ایران بر تنگه هرمز نیز یک خط قرمز دیگر است و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پروتکل جدیدی را برای کشتیها در این آبراه حیاتی اعلام کرده است. بر اساس این پروتکل، کشتیها برای عبور از تنگه باید به ارز ایران پرداخت کنند و کشورهایی که در جنگ دخیل بودهاند، باید قبل از دریافت مجوز ترانزیت، غرامت هرگونه خسارت را بپردازند.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که بعداً روز چهارشنبه با ترامپ صحبت خواهد کرد و افزود که هر دو رهبر توافق کردهاند که تمام اورانیوم غنیشده باید از ایران خارج شود. این اظهارات نشاندهنده هماهنگی آشکار رژیم صهیونیستی با سیاستهای خصمانه آمریکا علیه ملت ایران است.
ادعاهای آمریکا و اقدامات تحریکآمیز در تنگه هرمز
پیشتر، تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، به الجزیره گفت که ترامپ در مورد اختلالات موقت کوتاهمدت ناشی از بسته شدن مؤثر تنگه هرمز توسط ایران «هوشیار» است، اما واشنگتن نمیتواند «عادیسازی کند که کشوری بتواند تعیین کند چه کسی مجاز به استفاده از یک آبراه بینالمللی است.»
وی افزود: «من قطعاً قصد ندارم اقدامات آینده رئیسجمهور را پیشبینی کنم، اما رئیسجمهور از همان ابتدا روشن کرده است که راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد… اما اشتباه نکنید که رئیسجمهور ترامپ به آنچه میگوید عمل میکند، وقتی میگوید هرگز نباید به رژیم ایران اجازه دستیابی به سلاح هستهای داده شود.»
در تنگه هرمز، نیروهای نظامی آمریکا در خلیج عمان اعلام کردند که یک نفتکش با پرچم ایران را پس از آنکه ظاهراً از رعایت هشدارها سر باز زده بود، از کار انداختهاند. سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) در بیانیهای اعلام کرد که این کشتی، با نام ام/تی حسنا، در حدود ساعت ۱۴:۰۰ به وقت گرینویچ روز چهارشنبه در حال عبور از آبهای بینالمللی به سمت یک بندر ایرانی در خلیج عمان مشاهده شده است. سنتکام افزود که نیروهای آمریکایی «هشدارهای متعددی» به این نفتکش داده و به خدمه آن اطلاع داده بودند که کشتی در حال نقض محاصره است. این فرماندهی تأکید کرد که محاصره آمریکا علیه کشتیهایی که قصد ورود یا خروج از بنادر ایران را دارند، «به طور کامل اجرا میشود». این اقدامات تحریکآمیز و غیرقانونی، تنها به افزایش تنشها در منطقه دامن میزند و عزم ایران را برای دفاع از منافع ملی خود تقویت میکند.
#ترامپ #ایران #مذاکرات_هستهای #تنگه_هرمز #تحریم #آمریکا #سیاست_خارجی #جمهوری_اسلامی #خطوط_قرمز_ایران #امنیت_منطقه