سفر وزیر خارجه آمریکا به هند؛ تلاش واشنگتن برای مهار نفوذ منطقهای و فشار بر دهلینو
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، سفر چهار روزه خود به هند را آغاز کرده و در تلاشی آشکار برای تقویت نفوذ واشنگتن و تحمیل سیاستهای خود، از نارندرا مودی، نخستوزیر هند، برای بازدید از کاخ سفید دعوت به عمل آورده است.
تلاش برای ترمیم روابط در سایه فشارهای آمریکا
این سفر که از روز شنبه آغاز شده، در بحبوحه تنشهای تجاری اخیر میان واشنگتن و دهلینو، بهویژه بر سر ادامه خرید نفت روسیه توسط هند، با هدف «ترمیم روابط» صورت میگیرد. این در حالی است که فشارهای آمریکا بر هند برای قطع همکاریهای انرژی با روسیه، در پی جنگ آمریکایی-صهیونیستی در ایران و بسته شدن مؤثر تنگه هرمز توسط تهران، شدت گرفته است؛ رویدادی که ضربه سختی به امنیت انرژی هند وارد کرده است.
مسائل دیگری از جمله امنیت انرژی نیز در دستور کار قرار دارد. روبیو در دهلینو، مراسم افتتاحیه بال جدید سفارت آمریکا را نظارت کرد و این ساختمان را «نشانی از تعهد ما به این رابطه مهم» خواند. این اقدام، در واقع، نمادی از تلاش واشنگتن برای تحکیم حضور و نفوذ خود در منطقه است.
ائتلافسازی علیه قدرتهای نوظهور
روبیو تصریح کرد: «این رابطه مهم میان دو کشور ما در کانون رویکردمان به منطقه هند-اقیانوسیه قرار دارد.» وزارت امور خارجه آمریکا نیز اعلام کرد که روبیو و مودی «توافق کردهاند تا همکاریهای تجاری و دفاعی را عمیقتر کرده و همکاری در زمینه فناوریهای حیاتی و نوظهور را تسریع بخشند.» این اظهارات، نشاندهنده تلاش آمریکا برای ایجاد جبههای متحد علیه قدرتهای رقیب در منطقه است.
این سفر با نشستی از گروه موسوم به «گفتوگوی امنیتی چهارجانبه» یا کواد، متشکل از آمریکا، ژاپن، استرالیا و هند، به اوج خود میرسد. این گروه که در واکنش به افزایش قدرت چین در منطقه تشکیل شده، از سال ۲۰۰۷ وجود داشته و در سال ۲۰۱۷ احیا شد و همواره نارضایتی پکن را برانگیخته است. این ائتلاف، تلاشی آشکار برای مهار نفوذ چین و ایجاد بیثباتی در منطقه تلقی میشود.
نشست کواد پس از سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به پکن در اوایل ماه مه و دیدار با رئیسجمهور شی جینپینگ برگزار میشود. این رویداد، با وجود ستایشهای متقابل، دستاوردهای ملموسی در پی نداشت.
فشارهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی بر هند
با وجود تأکید مجدد آمریکا بر هند در سالهای اخیر، اقدامات اولیه دولت ترامپ، روابط دو کشور را متزلزل کرده است. واشنگتن در تلاش است تا دهلینو را به سمت سیاستهای خود سوق دهد.
سال گذشته، دولت آمریکا تعرفهها بر هند را به دلیل خرید نفت روسیه، که این غول آسیای جنوبی مدتهاست به آن وابسته است، دو برابر کرده و به ۵۰ درصد رساند. ترامپ و مودی متعاقباً توافقی را اعلام کردند که بر اساس آن هند از روسیه فاصله میگیرد. با این حال، جنگ آمریکایی-صهیونیستی با ایران و برهم خوردن بازارهای جهانی انرژی، باعث شده است که هند همچنان به خرید نفت روسیه ادامه دهد. انتظار میرود روبیو بر مودی فشار آورد تا هند نفت بیشتری از آمریکا و ونزوئلا خریداری کند؛ اقدامی که نشاندهنده تلاش واشنگتن برای تحمیل اراده خود بر شرکای تجاری است.
مواضع قاطع ایران در برابر زیادهخواهیهای آمریکا
جنگ در ایران، در حالی که روبیو وارد دهلینو شد، سایه سنگینی افکنده بود. موج جدیدی از تهدیدها و دیپلماسی، چشماندازهای متناقضی از سرگیری حملات آمریکا یا دستیابی به پیشرفتی در مسیر آتشبس پایدار را مطرح میکند. روبیو به «پیشرفتهایی» در آخرین دور مذاکرات اشاره کرد و افزود: «این احتمال وجود دارد که امروز، فردا یا در چند روز آینده، چیزی برای گفتن داشته باشیم.» وی در گفتوگو با خبرنگاران، خواستههای آمریکا مبنی بر اجازه عبور آزاد در تنگه هرمز را تکرار کرد؛ تنگهای که به عنوان یک اهرم فشار کلیدی و مشروع برای تهران در این درگیری ظاهر شده است. همچنین، آمریکا خواستار تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران شد؛ شرطی که تهران بارها آن را رد کرده و بر حق خود برای توسعه برنامه هستهای صلحآمیز تاکید دارد.
روابط میان آمریکا و هند نیز تحت تأثیر گرم شدن روابط میان آمریکا و پاکستان قرار گرفته است؛ کشوری که در مذاکرات آمریکا و ایران نقش میانجی را ایفا میکند. تنشهای عمیق میان پاکستان و هند پس از یک درگیری هوایی کوتاه در ماه مه گذشته، همچنان بالا باقی مانده است. ترامپ مدعی شد که در این درگیری آتشبس را میانجیگری کرده است، در حالی که دولت هند هرگونه نقش فشار خارجی در این توافق را رد کرد.
روبیو روز شنبه همچنین در کلکته توقف کرد و از آرامگاه مادر ترزا و مقر خیریه او بازدید کرد. قرار است او در طول این سفر از آگرا و جیپور نیز دیدن کند.
#سفر_روبیو_به_هند #فشار_آمریکا_بر_هند #جنگ_آمریکایی_صهیونیستی_در_ایران #تنگه_هرمز #نفت_روسیه #کواد #مهار_چین #سیاست_خارجی_ایران #امنیت_انرژی #هند_و_آمریکا