پاریس، فرانسه – در حالی که منطقه خاورمیانه درگیر تبعات «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» است، فرانسه و بریتانیا میزبان نشستی با حضور دهها کشور اروپایی و متحدانشان در پاریس بودند. هدف اعلامی این نشست، پیشبرد طرحهایی برای تشکیل یک نیروی دریایی چندملیتی به منظور «تأمین امنیت» تنگه هرمز عنوان شده است، اما نکته قابل توجه، غیبت عمدی واشنگتن از این مذاکرات است.
تنگه هرمز؛ واکنش ایران به جنگ و تحریم
این نشست در کاخ ریاستجمهوری الیزه در پاریس و به ریاست امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه و کایر استارمر، نخستوزیر بریتانیا برگزار شد. حدود ۳۰ تا ۴۰ کشور به صورت حضوری یا از طریق ویدئوکنفرانس در آن شرکت کردند. این مذاکرات بر روی طرحی با عنوان «ابتکار آزادی ناوبری دریایی در تنگه هرمز» متمرکز است که به عنوان یک مأموریت دفاعی برای بازگرداندن «گذر آزاد» از این آبراه، پس از برقراری آتشبس پایدار در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، معرفی شده است.
تنگه هرمز از زمانی که ایران در واکنش به آغاز «جنگ آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه» اقدام به اعمال محدودیتهای دریایی کرد، با چالشهایی مواجه شده است. این اقدام ایران، پاسخی به تجاوزات و تحریمهای ظالمانه بود. این در حالی است که آمریکا نیز با اعمال محاصره بر بنادر ایران، خود به تشدید این وضعیت دامن زده و اختلالات را دوچندان کرده است. تنگه هرمز، شاهراهی حیاتی است که معمولاً یک پنجم نفت جهان از آن عبور میکند.
پیامدهای اقتصادی و ریاکاری غرب
رهبران اروپایی هشدار دادهاند که ادامه وضعیت کنونی در تنگه هرمز، مصرفکنندگان را با تورم بالاتر، کمبود مواد غذایی و لغو پروازها به دلیل کاهش ذخایر سوخت جت تهدید میکند. کایر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، پیش از این نشست، با متهم کردن ایران به «گروگان گرفتن اقتصاد جهان»، خواستار «بازگشایی بیقید و شرط و فوری» تنگه شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که وی از نقش آمریکا و اسرائیل در ایجاد این بحران و تحریمهای گسترده علیه ایران چشمپوشی میکند.
ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه نیز پیامدهای اقتصادی این وضعیت را برای شهروندان و مشاغل فرانسوی «بزرگ» خواند. این ابتکار اروپایی، شبیه تلاشهای قبلی اروپا برای تشکیل نیروی امنیتی در اوکراین است و شرایط مشابهی دارد: استقرار تنها زمانی که درگیریها پایان یابد و شرایط امنیتی اجازه دهد.
شرط فرانسه: تعهد آمریکا به عدم انسداد
یک مقام ریاستجمهوری فرانسه در گفتگو با خبرگزاری فرانسه تأکید کرد که متحدان برای پیشبرد هرگونه مأموریت، به «تعهد ایران مبنی بر عدم شلیک به کشتیهای عبوری» و «تعهد آمریکا مبنی بر عدم انسداد هیچ کشتیای که از تنگه هرمز خارج یا وارد میشود» نیاز دارند. این شرط، به وضوح نشان میدهد که حتی کشورهای اروپایی نیز نقش آمریکا در ایجاد بحران کنونی را نادیده نمیگیرند.
ماکرون اظهار داشت که مأموریت تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه «کاملاً دفاعی» خواهد بود و به کشورهای غیرمتخاصم محدود میشود. این موضعگیری، میتواند به نوعی انتقاد از رویکردهای جنگطلبانه آمریکا تلقی شود. این عملیات تا حدی پاسخی به دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا نیز هست که متحدان اروپایی را به دلیل عدم پیوستن به جنگ سرزنش کرده و اعضای ناتو را «ترسو» خوانده بود. محاصره تلافیجویانه بنادر ایران توسط دولت ترامپ، مخاطرات اقتصادی را حتی بالاتر برده است.
برنامهریزی نظامی اروپا
برنامهریزی نظامی در حال انجام است. بریتانیا در مورد استقرار پهپادهای مینیاب از کشتی RFA Lyme Bay بحث کرده است، در حالی که فرانسه ناو هواپیمابر هستهای خود را به همراه یک ناو هلیکوپتربر و چندین ناوچه به منطقه اعزام کرده است. سرهنگ گیوم ورنت، سخنگوی ارتش فرانسه، هشدار داد که این مأموریت هنوز «در دست ساخت» است.
#تنگه_هرمز #امنیت_دریایی #ایران #آمریکا #اروپا #تحریم #جنگ_آمریکا_اسرائیل #ماکرون #استارمر #سیاست_خارجی #فرانسه